Tuy nhiên, đằng sau những con số tăng trưởng tích cực là một bức tranh đang thay đổi nhanh chóng, nơi dòng khách, xu hướng tiêu dùng và lợi thế cạnh tranh của các điểm đến được định hình lại bởi những yếu tố ngoài du lịch. Trong bối cảnh đó, Việt Nam nổi lên như một trong những điểm sáng đáng chú ý nhất của khu vực châu Á - Thái Bình Dương, với tốc độ tăng trưởng khách quốc tế thuộc nhóm cao nhất thế giới.

 Du lịch toàn cầu tăng trưởng chậm lại

Theo báo cáo mới nhất của Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism), thế giới ghi nhận khoảng 307 triệu lượt khách du lịch quốc tế trong quý I năm 2026, tăng 2% so với cùng kỳ năm trước, tương đương tăng thêm khoảng 6 triệu lượt khách. Con số này phản ánh sức phục hồi của ngành Du lịch toàn cầu sau đại dịch, nhưng đồng thời cũng cho thấy đà tăng trưởng đang chậm lại dưới tác động của những biến động địa chính trị mới.

Theo Tổng Thư ký UN Tourism Shaikha Al Nuwais, xung đột tại Trung Đông không còn là vấn đề riêng của khu vực mà đang tác động tới toàn bộ chuỗi giá trị du lịch toàn cầu. Giá dầu tăng mạnh, chi phí vận tải leo thang, nguy cơ thiếu nhiên liệu hàng không, cùng sự gián đoạn các tuyến bay quốc tế đã làm gia tăng áp lực đối với du khách, doanh nghiệp và các điểm đến.

UN Tourism dự báo tăng trưởng khách du lịch quốc tế năm 2026 có thể giảm từ 1-2% với dự báo ban đầu 3-4%, tùy thuộc vào diễn biến và thời gian kéo dài của xung đột. Khảo sát của Hội đồng Chuyên gia Du lịch thuộc UN Tourism cho thấy ba mối quan ngại lớn nhất hiện nay gồm xung đột tại Trung Đông, chi phí vận tải tăng cao và giá dịch vụ lưu trú. Có tới 64% chuyên gia cho rằng xung đột đang tác động tiêu cực tới nhu cầu du lịch, trong khi 61% ghi nhận lượng khách quốc tế sụt giảm tại điểm đến của họ.

Nhìn vào bản đồ du lịch thế giới quý I.2026, có thể thấy sự phân hóa khá rõ nét. Châu Âu tiếp tục duy trì vị thế là khu vực đón khách quốc tế lớn nhất thế giới với hơn 130 triệu lượt khách, tăng 4%. Châu Phi cũng ghi nhận mức tăng trưởng tương tự. Trong khi đó, châu Mỹ tăng 2%. Trung Đông là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi lượng khách quốc tế giảm 14%, kéo theo sự sụt giảm mạnh của lưu lượng hàng không và công suất vận tải.

Trong khi đó, châu Á - Thái Bình Dương chỉ tăng trưởng 3%, thấp hơn kỳ vọng. Tăng trưởng của khu vực suy giảm rõ rệt trong tháng 3 do các tác động lan tỏa từ cuộc khủng hoảng Trung Đông, đặc biệt đối với các trung tâm hàng không và thị trường Nam Á. Đông Nam Á chỉ tăng 1,1%, trong khi toàn khu vực mới phục hồi được khoảng 89% so với thời điểm trước đại dịch năm 2019.

Từ những diễn biến này, các chuyên gia nhận định một số xu hướng mới đang hình thành. Hiện nay, khách du lịch ngày càng ưu tiên các điểm đến an toàn, ổn định về chính trị và xã hội. Yếu tố giá trị nhận được so với chi phí bỏ ra trở thành tiêu chí hàng đầu khi lựa chọn điểm đến. Du lịch khoảng cách gần và du lịch trong khu vực sẽ tiếp tục gia tăng khi chi phí hàng không quốc tế đường dài tăng lên. Khả năng kết nối hàng không sẽ ngày càng quyết định sức cạnh tranh của điểm đến trong bối cảnh nhiều tuyến bay quốc tế phải điều chỉnh lộ trình hoặc cắt giảm tần suất.

Việt Nam nổi lên như một điểm sáng

Trong khi du lịch châu Á tăng trưởng chậm và Đông Nam Á gần như đi ngang, Việt Nam lại ghi nhận kết quả hoàn toàn khác biệt. Theo số liệu của UN Tourism, lượng khách quốc tế đến Việt Nam trong quý I.2026 tăng 12,4%. Đáng chú ý hơn, đà tăng trưởng này tiếp tục được duy trì trong 5 tháng đầu năm khi lượng khách quốc tế tăng 14,9% so với cùng kỳ năm trước.

Điều đó cho thấy Việt Nam đang hưởng lợi từ sự dịch chuyển dòng khách quốc tế khi du khách toàn cầu ngày càng đề cao yếu tố an toàn, chi phí hợp lý và trải nghiệm đa dạng. An ninh, an toàn được bảo đảm; môi trường chính trị - xã hội ổn định; người dân thân thiện; hệ thống sản phẩm du lịch ngày càng phong phú; chính sách thị thực được cải thiện; kết nối hàng không quốc tế được mở rộng... đang tạo nên lợi thế cạnh tranh cao cho du lịch Việt Nam.

Có thể thấy, kết quả tăng trưởng của du lịch Việt Nam còn phản ánh hiệu quả của định hướng phát triển mà Bộ VHTTDL đang kiên trì triển khai trong thời gian qua là lấy chất lượng điểm đến làm nền tảng, lấy trải nghiệm du khách làm trung tâm và lấy chuyển đổi số, liên kết vùng, mở rộng thị trường quốc tế làm động lực tăng trưởng.

Mặc dù triển vọng của du lịch thế giới vẫn được đánh giá ở mức tích cực thận trọng, song UN Tourism cho biết, chỉ số niềm tin du lịch toàn cầu với thang điểm từ 0 đến 200 đã giảm từ 117 điểm xuống còn 105 điểm cho giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 8.2026. Điều này cho thấy những bất ổn hiện nay chưa thể sớm chấm dứt. Đối với Việt Nam, đây vừa là cơ hội, vừa là thách thức. Cơ hội nằm ở việc ngày càng nhiều du khách quốc tế tìm kiếm những điểm đến ổn định, an toàn, chi phí hợp lý và có khả năng kết nối thuận lợi. Song thách thức cũng rất rõ ràng khi cạnh tranh thu hút khách quốc tế đang trở nên gay gắt hơn.

Trong giai đoạn tới, ngành Du lịch cần tiếp tục tập trung vào năm nhóm giải pháp trọng tâm. Trong đó, đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường, tránh phụ thuộc vào một số thị trường nguồn truyền thống. Tiếp tục hoàn thiện chính sách thị thực theo hướng thông thoáng, thuận tiện và cạnh tranh hơn. Tăng cường kết nối hàng không quốc tế, đặc biệt với các thị trường xa có khả năng chi tiêu cao. Thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong quản lý điểm đến, xúc tiến quảng bá và phục vụ du khách. Phát triển các dòng sản phẩm phù hợp với xu hướng mới như du lịch xanh, du lịch nghỉ dưỡng cao cấp, du lịch văn hóa, du lịch chăm sóc sức khỏe và du lịch gắn với trải nghiệm bản địa.