Nền kinh tế duy trì đà phục hồi tích cực

- Số liệu kinh tế - xã hội 5 tháng đầu năm 2026 vừa được công bố cho thấy nhiều chỉ tiêu tăng trưởng tích cực. Ông nhìn nhận như thế nào về bức tranh kinh tế hiện nay?

TS. Lê Duy Bình: Nếu nhìn tổng thể, bức tranh kinh tế 5 tháng đầu năm nay xuất hiện khá nhiều điểm sáng và cho thấy nền kinh tế đang duy trì được đà phục hồi cũng như tăng trưởng tương đối tích cực.

Trước hết, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 5 tháng tăng khoảng 4,3%, thấp hơn mục tiêu Quốc hội đề ra. Đây là kết quả quan trọng bởi trong bối cảnh nhiều nền kinh tế vẫn đang đối mặt với áp lực lạm phát, việc duy trì ổn định giá cả giúp tạo dư địa cho các chính sách hỗ trợ tăng trưởng.

Bên cạnh đó, thu ngân sách nhà nước tiếp tục đạt kết quả khả quan. Theo số liệu công bố, thu ngân sách 5 tháng đầu năm đạt trên 1,34 triệu tỷ đồng, tương đương hơn 53% dự toán cả năm. Điều này cho thấy hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và nền kinh tế nhìn chung đang diễn biến tích cực. Một tín hiệu đáng chú ý khác là dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).

Tổng vốn FDI đăng ký mới và điều chỉnh tiếp tục tăng khá mạnh so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, vốn FDI thực hiện đạt mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Điều này phản ánh niềm tin của các nhà đầu tư quốc tế đối với môi trường đầu tư và triển vọng phát triển của Việt Nam.

Ở lĩnh vực thương mại, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt khoảng 445 tỷ USD, tăng hơn 25% so với cùng kỳ. Đây là mức tăng trưởng rất đáng chú ý trong bối cảnh thương mại toàn cầu vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Có thể nói, những con số này cho thấy các động lực tăng trưởng chủ yếu của nền kinh tế vẫn đang vận hành tương đối tốt.

- Trong các điểm sáng đó, ông đánh giá thế nào về vai trò của khu vực công nghiệp chế biến, chế tạo?

TS. Lê Duy Bình: Tôi cho rằng đây là điểm sáng nổi bật nhất của nền kinh tế trong những tháng đầu năm. Chúng ta đều biết công nghiệp chế biến, chế tạo là động lực tăng trưởng quan trọng nhất của nền kinh tế Việt Nam hiện nay. Những năm gần đây, khu vực này không chỉ đóng góp lớn vào tăng trưởng GDP mà còn tạo việc làm, thúc đẩy xuất khẩu và thu hút đầu tư nước ngoài. Số liệu 5 tháng đầu năm cho thấy ngành chế biến, chế tạo tiếp tục duy trì mức tăng trưởng cao. Đây là tín hiệu rất tích cực, phản ánh năng lực sản xuất của doanh nghiệp đang được cải thiện và đơn hàng xuất khẩu đang phục hồi. Điều đáng chú ý là sự tăng trưởng này diễn ra trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn còn nhiều bất ổn. Điều đó cho thấy doanh nghiệp Việt Nam cũng như các doanh nghiệp FDI đang hoạt động tại Việt Nam đã có khả năng thích ứng tốt hơn với những biến động của thị trường quốc tế. Khi công nghiệp chế biến, chế tạo tăng trưởng mạnh, hiệu ứng lan tỏa tới toàn bộ nền kinh tế là rất lớn, khi kéo theo nhu cầu lao động, nhu cầu logistics, dịch vụ tài chính, vận tải và nhiều ngành nghề khác cùng phát triển.

- Theo ông, điều gì giúp Việt Nam vẫn duy trì được đà tăng trưởng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động?

TS. Lê Duy Bình: Đây là vấn đề rất đáng quan tâm. Thực tế, kinh tế thế giới hiện nay vẫn đối mặt với nhiều rủi ro. Chúng ta đang chứng kiến những bất ổn địa chính trị kéo dài tại nhiều khu vực, xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng ở một số nền kinh tế lớn, cùng với đó là những thay đổi trong chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương.

Những yếu tố này đều có khả năng tác động đến thương mại, đầu tư và tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, trong bối cảnh đó, Việt Nam lại đang tận dụng khá tốt những cơ hội phát sinh từ các biến động của kinh tế thế giới.

Các doanh nghiệp quốc tế đang có xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng, giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống. Việt Nam là một trong những điểm đến được hưởng lợi rõ rệt từ xu hướng này. Chúng ta thấy điều đó thông qua việc nhiều tập đoàn tiếp tục mở rộng đầu tư, nhiều dự án FDI quy mô lớn được triển khai và hoạt động xuất khẩu vẫn duy trì tăng trưởng khá. Nói cách khác, bên cạnh những thách thức, những biến động của kinh tế thế giới cũng đang mở ra các cơ hội mới. Và Việt Nam đang cho thấy khả năng tận dụng những cơ hội đó tương đối hiệu quả.

Lạc quan về triển vọng kinh tế của Việt Nam

- Đầu tư công vẫn là lĩnh vực được nhắc đến nhiều khi tỷ lệ giải ngân chưa đạt như kỳ vọng. Ông nhìn nhận vấn đề này như thế nào?

TS. Lê Duy Bình: Đúng là đầu tư công vẫn là một trong những điểm cần tiếp tục cải thiện. Theo số liệu mới nhất, giá trị giải ngân đã tăng so với cùng kỳ nhưng tỷ lệ thực hiện so với kế hoạch năm vẫn chưa đạt kỳ vọng. Điều này cho thấy nhiều dự án vẫn đang gặp những vướng mắc trong quá trình triển khai.

Nguyên nhân trước hết đến từ các vấn đề liên quan đến giải phóng mặt bằng, thu hồi đất, xác định giá đất và tái định cư. Đây là những vấn đề tồn tại nhiều năm nay và thường ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ của các dự án hạ tầng lớn. Ngoài ra còn có những khó khăn liên quan đến thủ tục đầu tư, thủ tục xây dựng và sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan.

Một yếu tố khác cũng cần được nhắc tới là tâm lý e ngại trách nhiệm của một bộ phận cán bộ thực thi. Trong bối cảnh hệ thống pháp luật vẫn còn những điểm chưa thực sự đồng bộ, nhiều người có xu hướng lựa chọn giải pháp an toàn, dẫn tới việc xử lý hồ sơ và ra quyết định bị kéo dài.

Tuy nhiên, tôi cho rằng điều tích cực là Chính phủ đang rất quyết liệt trong việc tháo gỡ những điểm nghẽn này. Nhiều quy định pháp luật đang được rà soát và sửa đổi để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho quá trình triển khai dự án.

- Ông đánh giá như thế nào về triển vọng tăng trưởng kinh tế trong những tháng cuối năm?

TS. Lê Duy Bình: Tôi tương đối lạc quan về triển vọng kinh tế của Việt Nam. Những động lực tăng trưởng chính như xuất khẩu, công nghiệp chế biến chế tạo và đầu tư nước ngoài vẫn đang vận hành tốt.

Đây là cơ sở quan trọng để duy trì đà tăng trưởng trong thời gian tới. Tất nhiên, chúng ta vẫn phải theo dõi sát những diễn biến từ kinh tế thế giới bởi đây là yếu tố có thể tác động đáng kể tới nền kinh tế Việt Nam.

Dù vậy, với những gì đang diễn ra hiện nay, tôi cho rằng nền kinh tế vẫn có cơ sở để đạt được mức tăng trưởng tích cực trong năm 2026. Điều quan trọng là tiếp tục duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thúc đẩy giải ngân đầu tư công và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước.

Nếu thực hiện tốt các nhiệm vụ đó, Việt Nam không chỉ duy trì được đà tăng trưởng trong ngắn hạn mà còn tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng trong trung và dài hạn.

Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!