Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa ban hành Văn bản số 5386/NHNN-TD hướng dẫn cấp tín dụng đối với một số dự án trọng điểm theo đề xuất của Tập đoàn Vingroup, CTCP Hạ tầng Hàng không Masterise và CTCP Tập đoàn Mặt Trời (Sun Group). Điểm đáng chú ý là dư nợ phát sinh từ các dự án này sẽ được loại trừ khi tính tốc độ tăng trưởng tín dụng (room tín dụng) của các ngân hàng thương mại.

Động thái này được xem là một cơ chế tín dụng đặc thù dành cho các dự án hạ tầng, giao thông và phát triển đô thị quy mô lớn, có vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, liên kết vùng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Theo văn bản của NHNN, cơ quan quản lý đã nhận được kiến nghị từ ba doanh nghiệp gồm Vingroup, CTCP Hạ tầng Hàng không Masterise và Sun Group liên quan đến việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng cho các dự án trọng điểm đang triển khai. Sau khi xem xét, NHNN hướng dẫn các tổ chức tín dụng chủ động tiếp cận, trao đổi với chủ đầu tư và xem xét cấp tín dụng theo đúng quy định pháp luật.

NHNN cho phép các ngân hàng thương mại được loại trừ dư nợ tín dụng phát sinh của 18 dự án, hạng mục dự án trong danh mục kèm theo khi xác định tốc độ tăng trưởng tín dụng. Điều này đồng nghĩa với việc các khoản vay dành cho các dự án này sẽ không làm thu hẹp dư địa tăng trưởng tín dụng của ngân hàng, qua đó tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng mạnh dạn tham gia tài trợ vốn cho các công trình quy mô lớn.

Theo danh mục được NHNN phê duyệt, 18 dự án và hạng mục dự án có tổng nhu cầu vốn huy động khoảng 752.140 tỷ đồng. Trong đó, nhu cầu huy động vốn theo kế hoạch doanh nghiệp báo cáo đạt khoảng 210.050 tỷ đồng trong năm 2026, khoảng 244.190 tỷ đồng năm 2027 và hơn 187.000 tỷ đồng năm 2028.

Danh mục này bao gồm nhiều dự án hạ tầng chiến lược quốc gia. Trong nhóm dự án liên quan đến hàng không có Cảng hàng không quốc tế Gia Bình cùng các tuyến đường kết nối sân bay với Hà Nội và tỉnh Bắc Ninh. Đây là các dự án do Masterise tham gia đầu tư, được kỳ vọng tạo động lực phát triển mới cho vùng Thủ đô.

Bên cạnh đó là các dự án phục vụ Hội nghị cấp cao APEC trong tương lai tại Phú Quốc, bao gồm Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC cùng nhiều hạng mục hạ tầng liên quan. Đây là nhóm dự án được đánh giá có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao năng lực tổ chức các sự kiện quốc tế của Việt Nam.

Một số dự án thực hiện theo hình thức đối tác công tư (PPP) cũng nằm trong danh mục được áp dụng cơ chế tín dụng đặc biệt. Đáng chú ý là Khu liên hợp Thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc tại TP.HCM với tổng mức đầu tư hơn 145.600 tỷ đồng, cùng các công trình giao thông kết nối sân bay Gia Bình với Hà Nội và Bắc Ninh.

Theo NHNN, đây đều là các công trình, dự án quy mô lớn, có tính lan tỏa, tạo liên kết vùng và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương cũng như cả nước. Việc hỗ trợ tín dụng cho các dự án này nhằm đáp ứng yêu cầu huy động nguồn lực cho đầu tư phát triển trong giai đoạn tăng tốc thực hiện các mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, NHNN cũng nhấn mạnh việc loại trừ dư nợ khỏi cách tính room tín dụng không đồng nghĩa với nới lỏng điều kiện cho vay. Các tổ chức tín dụng vẫn phải thực hiện đầy đủ quy trình thẩm định, đánh giá hiệu quả dự án, khả năng trả nợ và các biện pháp quản trị rủi ro theo quy định hiện hành. Việc cấp tín dụng phải bảo đảm an toàn hoạt động ngân hàng và tuân thủ các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của tổ chức tín dụng.

Giới phân tích cho rằng quyết định lần này cho thấy định hướng điều hành tín dụng theo hướng tập trung vào các dự án có khả năng tạo ra hạ tầng, năng lực sản xuất và động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế, thay vì mở rộng tín dụng đại trà. Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho các dự án hạ tầng chiến lược ngày càng lớn, cơ chế đặc thù này có thể giúp khơi thông dòng vốn, đẩy nhanh tiến độ triển khai các công trình trọng điểm quốc gia trong những năm tới.