Lãi suất tăng đều đặn

Ghi nhận tại nhiều ngân hàng, trong đầu tháng 7/2026, mặt bằng lãi suất huy động tiếp tục được điều chỉnh tăng. Đáng chú ý, mức lãi suất huy động mà người gửi có thể nhận được thậm chí cao hơn tới vài phần trăm so với mức lãi suất niêm yết trên website của các ngân hàng.

Khảo sát tại một ngân hàng TMCP tư nhân, người gửi tiết kiệm được chào lãi suất huy động lên tới 8,5%/năm đối với khoản tiết kiệm từ 200 triệu đồng trở lên. Một số ngân hàng khác cũng chào lãi suất huy động lên tới hơn 10%/năm với khách hàng gửi từ 1 tỷ đồng trở lên.

Không nằm ngoài cuộc, các ngân hàng Big4 cũng âm thầm gia nhập cuộc đua tăng lãi suất. Tại một ngân hàng trong nhóm Big4, người gửi được nhân viên chào lãi suất huy động lên tới 8%/năm đối với khoản tiết kiệm từ 200 triệu đồng trở lên cho kỳ hạn 12 tháng. Con số này cao hơn gần 2% so với mức biểu lãi suất công khai.

Lãi suất huy động vẫn đang nóng bất chấp nhà điều hành liên tục chỉ đạo các ngân hàng giảm mặt bằng lãi suất. Kéo theo đó, lãi suất cho vay cũng vẫn tiếp tục neo ở mức cao.

Theo công bố lãi suất bình quân kỳ tháng 6/2026, lãi suất cho vay của VietinBank có mức thấp nhất 6,1%/năm, Vietcombank là 7,2%/năm, BIDV đạt 7,6%/năm (kỳ tháng 6/2026), còn Agribank ở mức 8,63%/năm.

Chênh lệch giữa lãi suất cho vay và lãi suất huy động. Vietcombank ghi nhận mức 3,5%/năm, BIDV 2,75%/năm, Agribank 1,47%/năm, trong khi VietinBank công bố mức chênh lệch sau khi trừ các chi phí liên quan là 2,4%/năm. Sau khi loại trừ chi phí huy động và sử dụng vốn, chênh lệch của Vietcombank còn 2%, BIDV còn 1,57%.

Thanh khoản ngân hàng chưa hết 'khó'

Trong báo cáo mới đây, các chuyên gia Yuanta cho hay việc một số ngân hàng đang tăng lãi suất thông qua các chương trình ưu đãi, thỏa thuận riêng với lãi suất lên 9,2% - 9,3% và phát hành trái phiếu lên tới 9,7%/năm, cho thấy nhu cầu bổ sung vốn trung – dài hạn vẫn hiện hữu, nhất là trong bối cảnh tín dụng đang được thúc đẩy mở rộng như hiện nay.

Còn theo chuyên viên phân tích Vũ Diệu Hà, KBSV Việt Nam, tính đến hết tháng 4, tăng trưởng huy động tiền gửi của toàn hệ thống chỉ đạt 1,68% so với đầu năm, khiến chênh lệch với tăng trưởng tín dụng ngày càng mở rộng. Trong đó, tăng trưởng tiền gửi khách hàng của 27 ngân hàng thương mại niêm yết trong quý I/2026 ở mức thấp (tăng 0,5% so với đầu năm) bất chấp mặt bằng lãi suất huy động đầu năm tăng mạnh 2-2,5% so với cuối năm 2025.

“Điều này dẫn đến tỷ lệ LDR thuần ở hầu hết các ngân hàng thương mại tăng lên mức trên 100%, qua đó khiến tỷ lệ dư nợ tín dụng/ huy động tiền gửi của hệ thống tăng lên 1,16 lần – mức cao nhất trong lịch sử”, bà Hà cho hay.

Theo đại diện KBSV, nguyên nhân cho tình hình huy động kém khả quan của hệ thống ngân hàng trong quý I/2026 đến từ nhu cầu sử dụng tiền mặt ở trong lưu thông gia tăng do ảnh hưởng của các chính sách thuế và một lượng vốn lớn bị ách tắc ở ngân sách nhà nước trong khi giải ngân đầu tư công chưa khởi sắc.

Chủ tịch HĐQT một ngân hàng thuộc nhóm Big4 cũng thừa nhận ngành ngân hàng gần đây đang gặp nhiều khó khăn về thanh khoản. Thậm chí, vị này cho biết đã rất nhiều năm, lần đầu tiên dư nợ tín dụng cho vay của ngân hàng vượt cả huy động và có thời điểm tăng trưởng huy động âm.

Thời gian qua, NHNN đã có một loạt động thái hỗ trợ thanh khoản và tạo dư địa mở rộng tín dụng. NHNN đã nâng tỷ lệ tối đa sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40%, có hiệu lực từ 01/07/2026. Đồng thời, NHNN cũng mở cơ chế tín dụng đặc biệt cho 18 dự án trọng điểm; nghiên cứu tăng tiền gửi Kho bạc tại ngân hàng. Trước đó NHNN cũng cho phép loại dư nợ cho vay nhà ở xã hội và bất động sản khu công nghiệp ra khỏi room tín dụng bất động sản. Gần đây, nhà điều hành cũng lấy ý kiến sửa đổi Nghị định về quản lý dự trữ ngoại hối Nhà nước theo hướng linh hoạt hơn.

Trong khi đó, các ngân hàng cũng đẩy mạnh chuyển dịch sang các nguồn huy động khác như phát hành giấy tờ có giá, vay liên ngân hàng và gia tăng tiền gửi Kho bạc tại các nhóm ngân hàng quốc doanh. Theo số liệu của KBSV, tỷ trọng giấy tờ có giá và vay liên ngân hàng trong tổng huy động đã tăng thêm 70 điểm phần trăm kể từ cuối năm 2025, lên mức 28,5%.

Bà Vũ Diệu Hà nhận định tình trạng căng thẳng thanh khoản có thể hạ nhiệt trong nửa cuối năm 2026, kéo theo lãi suất huy động sẽ giảm dần từ đầu quý IV.

Nguyên nhân đầu tiên là do tiến triển tích cực trong cục diện xung đột Mỹ - Iran được kỳ vọng sẽ giảm bớt áp lực lên giá dầu và lạm phát. Cùng với việc tỷ giá USD/VND vẫn đnag duy trì trạng thái ổn định, NHNN sẽ có thêm dư địa để hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống.

Bên cạnh đó, giải ngân đầu tư công dự kiến sẽ tăng tốc trong phần còn lại của năm để đạt được mục tiêu tăng trưởng 10%, qua đó giải phóng nguồn vốn dồi dào từ ngân sách Nhà nước chảy vào hệ thống ngân hàng.

Ngoài ra, những thay đổi trong cơ chế điều hành của NHNN nhằm hạ nhiệt mặt bằng lãi suất và giảm áp lực huy động của các ngân hàng thương mại dự kiến sẽ phát huy hiệu quả kể từ 3Q2026. Đồng thời, Chính phủ và NHNN cũng được kỳ vọng sẽ có thêm chính sách mới được đưa ra vào nửa cuối năm để đạt mục tiêu tăng trưởng.