Kết quả kinh doanh quý 1/2026 của ngành ngân hàng nhìn chung khả quan hơn kỳ vọng, song phía sau những con số tăng trưởng vẫn là hàng loạt áp lực đang dần hiện rõ.

Theo SSI Research, thanh khoản hệ thống ngân hàng vẫn chưa thực sự được cải thiện dù quy mô tiền gửi tiếp tục tăng. Tính đến giữa tháng 5/2026, tổng tiền gửi toàn hệ thống đã vượt 17 triệu tỷ đồng, tăng gần 3% so với đầu năm.

Theo SSI Research, có 4 động lực chính có thể giúp thanh khoản hệ thống cải thiện trong những quý tới.

Thứ nhất là dòng tiền mặt đang lưu thông ngoài hệ thống ngân hàng có thể dần quay trở lại, trong đó những thay đổi liên quan đến chính sách thuế đối với hộ kinh doanh được xem là yếu tố hỗ trợ đáng chú ý.

Thứ hai là triển vọng phục hồi của hoạt động xuất khẩu. Trong 5 tháng đầu năm, Việt Nam ghi nhận thâm hụt thương mại tới 13,8 tỷ USD, cho thấy dòng ngoại tệ từ hoạt động xuất khẩu chưa thực sự quay lại nền kinh tế.

SSI kỳ vọng xu hướng này sẽ cải thiện từ cuối quý 3 khi hoạt động xuất khẩu phục hồi theo chu kỳ mùa vụ, qua đó hỗ trợ tăng trưởng tiền gửi doanh nghiệp.

Thứ ba là dòng vốn FDI. Chênh lệch giữa lãi suất tiền gửi VND ở mức 8-9% và lãi suất điều hành của Fed khoảng 3,5-3,75% có thể tạo động lực để doanh nghiệp FDI cơ cấu lại nguồn vốn, chuyển một phần ngoại tệ sang VND nhằm tận dụng lợi suất cao hơn.

Tuy nhiên, động lực được SSI đánh giá có sức nặng lớn nhất chính là giải ngân đầu tư công. Với quy mô kế hoạch giải ngân khoảng 1,1 triệu tỷ đồng trong năm nay, tương đương gần 6% tổng tiền gửi toàn hệ thống, dòng vốn này nếu được đưa vào nền kinh tế đúng tiến độ sẽ tạo ra nguồn bổ sung thanh khoản đáng kể cho hệ thống ngân hàng.

“Bên cạnh đó, chúng tôi kỳ vọng các ngân hàng tiếp tục đẩy mạnh phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu và gia tăng vay vốn nước ngoài nhằm bù đắp nguồn vốn thiếu hụt trong nước. Ngân hàng Nhà nước vẫn còn dư địa hỗ trợ thanh khoản ngắn hạn thông qua thị trường mở, hoán đổi ngoại tệ và tái cấp vốn. Tuy nhiên, các công cụ này chủ yếu có ý nghĩa điều tiết trong ngắn hạn và khó thay thế vai trò củng cố nền tảng huy động vốn”, báo cáo nêu.