Chủ trì Lễ phát động có Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam Nguyễn Đức Lợi, đồng Trưởng BTC Giải; Tổng Biên tập Báo Văn Hóa Nguyễn Anh Vũ, Phó Trưởng BTC Giải.

Cùng dự có lãnh đạo Cục Báo chí, Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại, Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật; các Phó Tổng Biên tập Báo Văn Hóa: Phan Thanh Nam, Nguyễn Văn Mười, thành viên BTC Giải.

Buổi lễ thu hút sự tham dự của đông đảo phóng viên các cơ quan thông tấn, báo chí Trung ương và địa phương…

Thể hiện được dấu ấn, sức hút riêng

Giải do Bộ VHTTDL phối hợp tổ chức, Báo Văn Hóa là cơ quan thường trực. Đây là hoạt động có ý nghĩa quan trọng nhằm ghi nhận, tôn vinh những đóng góp xuất sắc của các tập thể, cá nhân đội ngũ những người làm báo đối với sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam; đồng thời góp phần thông tin, giới thiệu những kết quả, thành tựu nổi bật trong các lĩnh vực văn hóa, thông tin, gia đình, thể thao và du lịch.

Thông qua Giải, BTC mong muốn tiếp tục khẳng định vai trò, trách nhiệm và sự đồng hành của báo chí trong công tác tuyên truyền, phát hiện, lan tỏa những giá trị tốt đẹp, những mô hình mới, cách làm hay, các điển hình tiên tiến; cổ vũ, động viên toàn ngành chung sức, đồng lòng cống hiến cho sự nghiệp phát triển văn hóa, thể thao và du lịch trong giai đoạn mới.

Nhà báo Nguyễn Đức Lợi đánh giá, Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam” qua các mùa tổ chức đã thể hiện được nét đặc thù, sức hút riêng. Chính phạm vi rộng và tính chất bao trùm của một Bộ đa ngành, đa lĩnh vực đã tạo nên sự phong phú trong các tác phẩm tham dự Giải.

“Qua những những mùa giải trước, hội đồng giám khảo nhận thấy bên cạnh những tác phẩm có cách thể hiện mềm mại, giàu tính văn hóa, nghệ thuật và nhân văn, Giải thu hút được không ít tác phẩm thể hiện tính chiến đấu cao, đi sâu phát hiện, phản ánh những vấn đề gai góc trong đời sống văn hóa”, nhà báo Nguyễn Đức Lợi đánh giá.

Trên cơ sở đó, BTC mong muốn Giải tiếp tục nhận được sự hưởng ứng, tham gia của đội ngũ những người làm báo trên cả nước. Đặc biệt, BTC kỳ vọng mùa Giải năm nay sẽ có thêm nhiều tác phẩm khai thác đề tài gia đình, qua đó tạo sự cân đối, phong phú về nội dung dự thi.

Đối với công tác chấm Giải, BTC khẳng định việc triển khai sẽ diễn ra nghiêm túc, khách quan, minh bạch và công tâm, bảo đảm tuân thủ đúng các quy định, tiêu chí theo thể lệ.

Nhà báo Nguyễn Đức Lợi nêu rõ, các tác phẩm tham dự mùa Giải năm nay cần tiếp tục chú trọng chiều sâu và sự sáng tạo. Tuy nhiên, sự sáng tạo phải gắn với chất lượng thông tin, những phát hiện mới, tinh thần dấn thân của người làm báo, đồng thời thể hiện được tác động xã hội và sức lan tỏa của tác phẩm.

Phát biểu tại Lễ phát động, Tổng Biên tập Báo Văn Hóa Nguyễn Anh Vũ nhấn mạnh, năm 2025 là năm diễn ra nhiều sự kiện trọng đại của Đảng, đất nước và của ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Cùng với đó, năm 2026 là năm đầu tiên Ngày Văn hóa Việt Nam 24.11 được tổ chức. Trên tinh thần đó, mùa Giải lần này sẽ có nhiều đổi mới về đề tài và mốc thời gian diễn ra.

Theo đó, bên cạnh các nội dung, đề tài bám sát toàn diện các lĩnh vực của ngành như văn hóa, thông tin, thể thao, du lịch, gia đình, Giải năm nay cũng mở rộng định hướng khai thác đề tài gắn liền với những sự kiện, chỉ đạo quan trọng với ngành trong thời gian qua.

Đó là Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Nghị quyết 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát triển văn hoá Việt Nam...; đặc biệt là các bài viết, phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước.

“Sự quan tâm, những quan điểm mang tính định hướng và chỉ đạo sâu sắc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ là nguồn chất liệu lớn, mở ra các đề tài giàu giá trị để các cơ quan báo chí trên toàn quốc khai thác, đầu tư những tác phẩm chất lượng tham dự Giải”, Tổng Biên tập Nguyễn Anh Vũ nhấn mạnh.

Tổng Biên tập Nguyễn Anh Vũ lưu ý năm nay, BTC có quy định rõ ràng việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào các tác phẩm báo chí dự Giải. Theo đó, BTC sẽ không xét các tác phẩm do AI tạo hoàn toàn; những nội dung có sử dụng AI ở mức đáng kể phải được ghi nhãn hoặc có thông báo phù hợp.

Đối với loại hình ảnh báo chí, không chấp nhận ảnh do AI tạo ra, ảnh bị can thiệp qua AI hoặc xử lý kỹ thuật làm thay đổi nội dung, bản chất sự việc. Tác phẩm tham dự phải bảo đảm không có tranh chấp và không vi phạm bản quyền.

Một trong những điểm mới được Tổng Biên tập Nguyễn Anh Vũ thông tin là cơ cấu giải thưởng được điều chỉnh theo hướng giảm số lượng, nâng cao chất lượng và giá trị tôn vinh. BTC bổ sung Giải Đặc biệt, trao cho tác phẩm xuất sắc nhất được lựa chọn từ 5 loại hình báo chí, với giá trị 100 triệu đồng và một chuyến du lịch.

Đối với mỗi loại hình báo chí, cơ cấu giải gồm: 1 giải Nhất, 2 giải Nhì, 3 giải Ba và 5 giải Khuyến khích. Giá trị giải thưởng gồm: giải Nhất 50 triệu đồng và một chuyến du lịch; giải Nhì 25 triệu đồng; giải Ba 15 triệu đồng; giải Khuyến khích 10 triệu đồng. Bên cạnh đó, BTC trao 3 giải Tập thể đồng hạng cho 3 cơ quan báo chí có nhiều tác phẩm tham dự và đạt kết quả cao. Nhà báo Nguyễn Anh Vũ khẳng định, cơ cấu giải thưởng được BTC xem xét kỹ lưỡng, đảm bảo cơ cấu giải hợp lý và tính hấp dẫn.

Từ trang báo, lan tỏa nỗ lực của toàn ngành

Tại Lễ phát động, Phó Tổng Biên tập Báo Văn Hóa Phan Thanh Nam đã công bố thể lệ Giải. Theo đó, Giải được tuyển chọn và trao cho các tác giả hoặc nhóm tác giả, tác phẩm báo chí xuất sắc, phản ánh về người thật, việc thật, có tính phát hiện, phản ánh chính xác, kịp thời về những tập thể, cá nhân, hành động tích cực, điển hình tiên tiến, phê phán những thói hư, tật xấu trong xã hội…

Trọng tâm là Chương trình hành động của Bộ VHTTDL thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam; Nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam. Việc triển khai Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đi vào cuộc sống, hiện thực hóa các Chỉ thị, Nghị quyết của Trung ương, cấp ủy các cấp; vai trò, tầm quan trọng của văn hóa đối với sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.  

Các bài viết chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; lãnh đạo Đảng, Nhà nước gắn với sự đổi mới, nỗ lực của ngành Văn hoá, Thông tin, Thể thao và Du lịch, tăng tốc, bứt phá, cùng cả nước vững bước tiến vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Cùng với đó là công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách theo hướng “kiến tạo”, “khơi thông” nguồn lực phát triển Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đặc biệt là Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025 - 2035; Quyết định số 373/QĐ-BVHTTDL của Bộ VHTTDL phê duyệt điều chỉnh một số nội dung của Quy hoạch mạng lưới cơ sở văn hóa và thể thao thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045; Quyết định số 374/QĐ-BVHTTDL của Bộ VHTTDL phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch hệ thống du lịch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045; Chiến lược phát triển Gia đình Việt Nam đến năm 2030; Luật Báo chí (sửa đổi), Luật Quảng cáo…

Xây dựng con người Việt Nam thời kỳ đổi mới, phát triển, hội nhập với những giá trị chuẩn mực phù hợp, gắn với giữ gìn, phát huy giá trị gia đình Việt Nam, hệ giá trị văn hóa, giá trị của quốc gia - dân tộc; kết hợp nhuần nhuyễn những giá trị truyền thống với giá trị thời đại: Yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương, sáng tạo.

Phát triển toàn diện và đồng bộ các lĩnh vực văn hóa, môi trường văn hóa, đời sống văn hóa: Bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, đồng thời nâng cao chất lượng, hiệu quả sáng tạo các giá trị văn hóa mới. Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh gắn liền với đấu tranh không khoan nhượng với cái xấu, cái ác, phi văn hóa, phản văn hóa; bảo vệ những giá trị chân - thiện - mỹ. Nâng cao đời sống văn hóa của nhân dân; xây dựng đời sống văn hóa vui tươi, lành mạnh, hạnh phúc; khắc phục sự chênh lệch về trình độ phát triển và hưởng thụ văn hóa giữa các vùng, miền của đất nước…

Thúc đẩy phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng, gia đình, nhà trường và xã hội; truyền thông về chuyển đổi số trong thư viện nhằm hình thành mạng lưới thư viện hiện đại, nâng cao năng lực hoạt động của các thư viện, cung cấp các dịch vụ thư viện mới đáp ứng nhu cầu của người sử dụng, góp phần nâng cao dân trí, xây dựng xã hội học tập”.

Bộ Quy tắc ứng xử văn hoá trên môi trường số; Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trên không gian mạng, khơi dậy ý thức trách nhiệm, lòng tự hào dân tộc để dần loại bỏ những biểu hiện tiêu cực, ngăn chặn, đẩy lùi những hiện tượng “lệch chuẩn”, hướng con người tới chân - thiện - mỹ…

Các nội dung quan trọng khác cũng được Thể lệ đề xuất như thành tích cũng như bài học để thể thao Việt Nam vươn tầm; nâng cao vai trò, nhận thức về thể dục, thể thao trong các tầng lớp nhân dân; Những dấu ấn nổi bật của du lịch Việt Nam; nâng cao năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam, phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Công tác giáo dục, xây dựng văn hóa gia đình trong thời kỳ hiện đại; giữ gìn, phát huy những giá trị truyền thống của gia đình Việt Nam; Những mô hình mới, cách làm hay, những gương tập thể, cá nhân tiêu biểu, những điển hình tiên tiến trong việc thực hiện các chủ trương, đường lối về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước.

Cùng với việc phản ánh gương người tốt, việc tốt, các gương điển hình tiêu biểu, Thể lệ cũng khuyến khích các tác phẩm dự thi nêu rõ thực trạng về cơ chế, chính sách trong lĩnh vực văn hóa, thông tin, gia đình, thể thao, du lịch và giải pháp hoàn thiện.

Chỉ ra những khó khăn, vướng mắc, bất cập, từ đó đưa ra giải pháp đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong công tác tham mưu, quản lý nhà nước và tổ chức các hoạt động phát triển sự nghiệp văn hóa, thông tin, thể thao và du lịch từ Trung ương đến địa phương…

Tại Lễ phát động, BTC Giải cũng giải đáp những câu hỏi của phóng viên về thể lệ, cơ cấu giải thưởng, tiêu chí về tính sáng tạo trong tác phẩm xét giải…