Xuất khẩu dùng C/O ưu đãi đạt 95,06 tỷ USD
Thứ 4, 18/11/2026
Theo VCCI, kim ngạch xuất khẩu dùng C/O ưu đãi năm 2025 đạt 95,06 tỷ USD, giảm 3,4% so với năm trước. Như vậy, tỷ lệ cứ 5 USD xuất khẩu mới có 1 USD hưởng ưu đãi cho thấy dư địa khai thác từ các FTA vẫn còn rất lớn.
Theo số liệu do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố, tỷ lệ tận dụng Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) ưu đãi năm 2025 đối với hàng hóa xuất khẩu của nước ta giảm nhẹ so với năm trước.
Cụ thể, tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2025 đạt 475 tỷ USD, trong đó kim ngạch xuất khẩu được cấp C/O ưu đãi theo các hiệp định thương mại tự do (FTA) đạt khoảng 95,06 tỷ USD, giảm 3,4% so với mức 98,42 tỷ USD năm 2024.
Như vậy, cứ 5 USD hàng hóa xuất khẩu mới có khoảng 1 USD được cấp C/O ưu đãi, cho thấy dư địa tận dụng các ưu đãi thuế quan từ FTA còn rất lớn.
Trong năm ngoái, các tổ chức được ủy quyền cấp 19 mẫu C/O ưu đãi, nhiều hơn năm 2024 một mẫu. Mẫu mới là C/O mẫu VI theo Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Israel (VIFTA).
Xét về giá trị, C/O mẫu E cấp cho hàng xuất khẩu sang Trung Quốc theo Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN - Trung Quốc (ACFTA) đứng đầu với 22,69 tỷ USD. Tiếp theo là C/O mẫu EUR.1 cho 27 thị trường Liên minh châu Âu (EU) theo Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) đạt 19,17 tỷ USD; C/O mẫu D cho thị trường ASEAN theo Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) đạt 12,02 tỷ USD.
Ba mẫu này cộng lại khoảng 53,9 tỷ USD, tương đương gần 57% tổng giá trị hàng xuất khẩu dùng C/O ưu đãi.
Đứng sau là C/O mẫu AK, VK cho thị trường Hàn Quốc với 11,54 tỷ USD; mẫu AJ, VJ cho Nhật Bản 7,37 tỷ USD; mẫu AI cho Ấn Độ 5,86 tỷ USD; mẫu CPTPP 5,42 tỷ USD. Mẫu RCEP đạt 2,71 tỷ USD; mẫu EUR.1 UK với thị trường Vương quốc Anh đạt 2,68 tỷ USD; mẫu EAV cho Liên minh Kinh tế Á - Âu đạt 2,08 tỷ USD.
Điểm sáng là tỷ lệ tận dụng C/O ưu đãi trong hiệp định EVFTA đã có sự cải thiện so với năm trước.
Kim ngạch dùng C/O mẫu EUR.1 tăng từ 18,13 tỷ USD năm 2024 lên 19,17 tỷ USD năm 2025, tăng khoảng 5,7%. Trong khi đó, giá trị C/O mẫu E sang Trung Quốc giảm từ 25,61 tỷ USD xuống 22,69 tỷ USD, dù tổng kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này tăng từ 61,21 tỷ USD lên 70,45 tỷ USD. Giá trị C/O mẫu D sang ASEAN cũng giảm từ 14,79 tỷ USD xuống 12,02 tỷ USD.
Đáng chú ý, tỷ lệ sử dụng ưu đãi từ thị trường Lào (C/O mẫu S) đạt 6,2% và số liệu thống kê tiếp tục không ghi nhận việc cấp C/O mẫu X sang thị trường do hai quốc gia này đều là thành viên ASEAN nên nên doanh nghiệp thường tận dụng ưu đãi trực tiếp từ Hiệp định ATIGA.
Theo ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký kiêm Trưởng Ban Pháp chế VCCI, số liệu trên cho thấy doanh nghiệp Việt Nam chưa khai thác hết những lợi ích mà các hiệp định mang lại. Đáng chú ý, khảo sát của VCCI về Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) cho thấy, khoảng 1/3 doanh nghiệp chưa tận dụng được ưu đãi thuế quan.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Ông Tuấn chỉ rõ, thứ nhất, Việt Nam hiện tham gia 18 FTA, do đó doanh nghiệp có thể lựa chọn những hiệp định khác nhau để hưởng ưu đãi thuế quan có lợi nhất. Thứ hai, quy tắc xuất xứ vẫn là rào cản đối với nhiều doanh nghiệp. Không ít doanh nghiệp chưa chủ động xây dựng chiến lược nguyên liệu phù hợp để tối ưu hóa xuất xứ hàng hóa. Vì vậy, ông Tuấn khuyến nghị, ngay từ khâu nghiên cứu công nghệ, lựa chọn nguyên liệu và tổ chức sản xuất, doanh nghiệp cần tính toán đến khả năng đáp ứng quy tắc xuất xứ để tận dụng ưu đãi thuế quan.
Một hạn chế khác được ông Tuấn chỉ ra đó là mức độ am hiểu và khả năng tiếp cận thông tin về chứng nhận xuất xứ hàng hóa của doanh nghiệp còn hạn chế. Trong bối cảnh phần lớn doanh nghiệp Việt Nam là doanh nghiệp nhỏ và vừa, năng lực tự tìm hiểu, cập nhật và khai thác thông tin về các cam kết xuất xứ vẫn chưa đáp ứng yêu cầu.
Đưa ra giải pháp, ông Tuấn khuyến nghị, thời gian tới, bên cạnh việc tiếp tục đàm phán các FTA quan trọng, cần ưu tiên xây dựng những chương trình hỗ trợ thiết thực để doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp tư nhân trong nước và doanh nghiệp nhỏ và vừa, khai thác thị trường, tận dụng ưu đãi thuế quan từ các hiệp định đã ký kết. Các giải pháp cần tập trung vào cung cấp thông tin, đào tạo, tư vấn, triển khai chương trình hỗ trợ theo từng ngành hàng, giúp doanh nghiệp hiểu đúng, đáp ứng tốt quy tắc xuất xứ và khai thác hiệu quả các cơ hội từ FTA.



