Đại sứ Nguyễn Quốc Dũng tham dự Tiệc chiêu đãi Hoa Kỳ-ASEAN bên lề Hội nghị mùa Xuân năm 2026 của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (World Bank) diễn ra tại Washington D.C, tháng 4/2026. (Nguồn: Đại sứ quán Việt Nam tại Hoa Kỳ)

Hơn ba thập kỷ kể từ khi gia nhập ASEAN, Việt Nam đã đồng hành cùng các nước thành viên, vừa tham gia tích cực vào quá trình xây dựng Cộng đồng, vừa thụ hưởng những thành quả thiết thực của liên kết khu vực. Cùng với sự phát triển của ASEAN, vị thế quốc tế, khả năng kết nối kinh tế và không gian phát triển của Việt Nam ngày càng được mở rộng.

Việt Nam gia nhập ASEAN năm 1995 là sự mở đầu cho một bước phát triển mới trong quá trình hội nhập khu vực và quốc tế. Từ một thành viên mới, Việt Nam đã từng bước trở thành thành viên chủ động, tích cực và có trách nhiệm, đóng góp vào việc củng cố đoàn kết, duy trì hợp tác và thúc đẩy các sáng kiến thiết thực trong ASEAN.

ASEAN đã tạo điều kiện để Việt Nam tăng cường kết nối với các nước láng giềng và các đối tác lớn; mở rộng thị trường, thu hút đầu tư, phát triển thương mại, du lịch, giáo dục, khoa học – công nghệ và giao lưu nhân dân. Quan trọng hơn, ASEAN giúp Việt Nam có thêm điều kiện tham gia sâu hơn vào các chuỗi liên kết khu vực, tiếp cận các chuẩn mực mới và nâng cao năng lực hội nhập.

Trong bối cảnh quốc tế nhiều biến động, giá trị của ASEAN càng được thể hiện ở khả năng duy trì đối thoại, hợp tác và tôn trọng lẫn nhau. ASEAN tạo không gian để các nước thành viên và đối tác cùng trao đổi, xây dựng lòng tin và tìm kiếm những lĩnh vực hợp tác có lợi cho tất cả các bên.

Việc Timor-Leste trở thành thành viên thứ 11 của ASEAN vào tháng 10 năm 2025 là một dấu mốc có ý nghĩa. Sự kiện này thể hiện sức hấp dẫn và tinh thần bao trùm của ASEAN, đồng thời mở ra một giai đoạn mới cho Cộng đồng trong việc tăng cường gắn kết, hỗ trợ lẫn nhau và chia sẻ cơ hội phát triển.

Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN-Hoa Kỳ được thiết lập từ 2022 và đang có những bước phát triển tích cực, phản ánh lợi ích chung trong việc thúc đẩy phát triển bền vững, kết nối kinh tế và đổi mới sáng tạo. Hoa Kỳ là một đối tác hàng đầu của ASEAN về thương mại, đầu tư, giáo dục, khoa học – công nghệ và giao lưu nhân dân.

Các doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và địa phương Hoa Kỳ ngày càng quan tâm hơn đến ASEAN, và các quốc gia thành viên. Các đối tác Hoa Kỳ đánh giá cao tiềm năng của khu vực nhờ thị trường năng động, lực lượng lao động trẻ, năng lực sản xuất ngày càng cao và quyết tâm phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo. Các lĩnh vực hợp tác có nhiều triển vọng gồm hạ tầng số, trí tuệ nhân tạo, năng lượng sạch, logistics, công nghệ sinh học, nông nghiệp hiện đại, y tế, giáo dục và đào tạo kỹ năng. Đây là những lĩnh vực vừa đáp ứng nhu cầu phát triển của các nước ASEAN, vừa phù hợp với thế mạnh về công nghệ, vốn, quản trị và nghiên cứu của Hoa Kỳ.

Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-Hoa Kỳ do Campuchia, nước điều phối quan hệ, và Hoa Kỳ đồng chủ trì, tháng 7/2026. (Nguồn: ASEAN)

Để những cơ hội này trở thành kết quả cụ thể, ASEAN cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, tăng cường kết nối nội khối, phát triển hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tạo điều kiện để doanh nghiệp trong khu vực tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng. Hợp tác hiệu quả không chỉ là thu hút nguồn lực từ bên ngoài, mà còn là nâng cao năng lực tiếp nhận, chuyển hóa và lan tỏa những nguồn lực đó trong nền kinh tế mỗi nước.

Với quan hệ ngày càng phát triển với cả ASEAN và Hoa Kỳ, Việt Nam có điều kiện thuận lợi để góp phần thúc đẩy các kết nối thiết thực giữa hai bên. Đây không phải là vai trò thay thế hay đại diện cho ai, mà là sự đóng góp tự nhiên của một thành viên ASEAN tích cực và một đối tác ngày càng tin cậy của Hoa Kỳ.

Việt Nam có thể thúc đẩy các dự án hợp tác cụ thể giữa doanh nghiệp, địa phương, trường đại học và cơ quan nghiên cứu của Hoa Kỳ với Việt Nam và các nước ASEAN. Những dự án về đào tạo nhân lực chất lượng cao, chuyển đổi số, phát triển chuỗi cung ứng và hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể mang lại lợi ích trực tiếp, lâu dài cho các bên.

Trong quá trình đó, lợi ích thiết thực của người dân và doanh nghiệp vừa là cơ sở, vừa là động lực bền vững nhất, để hiện thực hóa các chương trình, các mục tiêu, và kỳ vọng của ASEAN. Mỗi sáng kiến hợp tác cần hướng tới những giá trị cụ thể: thêm việc làm tốt hơn, năng lực công nghệ cao hơn, sản phẩm có chất lượng hơn, khả năng cạnh tranh tốt hơn và một môi trường phát triển bền vững hơn. Chỉ khi đó, ASEAN mới có thể tự tin vững tiến và phát triển tiếp, trong vai trò là tổ chức khu vực duy nhất và cũng là thành công nhất trên thế giới.

Trong tương lai gần, ASEAN sẽ tiếp tục là một trong những nền tảng quan trọng để Việt Nam hội nhập, phát triển và nâng cao vị thế. Quan hệ ASEAN-Hoa Kỳ, nếu được vun đắp trên tinh thần hợp tác bình đẳng, cùng có lợi và tôn trọng lẫn nhau, sẽ góp phần mở rộng thêm không gian phát triển cho cả khu vực.

Kỷ niệm Ngày thành lập ASEAN là dịp để khẳng định lại niềm tin vào giá trị của hợp tác, kết nối và chia sẻ cơ hội. Đại sứ quán Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành cùng Đại sứ quán các nước ASEAN, thông qua hoạt động của Ủy ban ASEAN tại Washington DC (ACW), thúc đẩy quan hệ thực chất với Hoa Kỳ và các đối tác khác ở địa bàn, qua đó đóng góp vào tạo dựng một Đông Nam Á hòa bình, ổn định, năng động và thịnh vượng.