Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Thụy Sỹ Guy Parmelin nhân dịp tham dự Phiên Thảo luận chung cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81, chiều 22/9. (Nguồn: TTXVN)

Xin Đại sứ cho biết ý nghĩa và những trọng tâm trong chuyến thăm Việt Nam dịp này của Tổng thống Thụy Sỹ Guy Parmelin tới Việt Nam?

Diễn ra đúng vào dịp hai nước kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Thụy Sỹ Guy Parmelin mang ý nghĩa quan trọng, vừa góp phần củng cố tin cậy chính trị, vừa thúc đẩy quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam - Thụy Sỹ phát triển sâu rộng và hiệu quả, là dịp để hai nước cùng nhìn lại chặng đường đã qua và hướng tới một giai đoạn hợp tác mới.

Dự kiến, Tổng thống Guy Parmelin sẽ có các cuộc hội đàm, tiếp xúc với Lãnh đạo cấp cao của Việt Nam nhằm trao đổi về những định hướng hợp tác lớn cũng như các biện pháp cụ thể thúc đẩy hợp tác song phương trong mọi lĩnh vực, đặc biệt là thương mại và đầu tư, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và tài chính.

Đại sứ Việt Nam tại Thụy Sỹ kiêm nhiệm Công quốc Liechtenstein Châu Mai Anh. (Nguồn: TTXVN)

Trong khuôn khổ chuyến thăm, hai bên sẽ phối hợp tổ chức Diễn đàn Kinh tế Việt Nam – Thụy Sỹ với sự tham dự của hàng chục doanh nghiệp và hiệp hội kinh tế lớn tháp tùng Tổng thống như Hiệp hội Công nghiệp Thụy Sỹ Swissmem, Liên đoàn Doanh nghiệp Thụy Sỹ Economiesuisse, Cơ quan xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thụy Sỹ Switzerland Global Enterprise cùng nhiều doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp và địa phương của Việt Nam.

Diễn đàn sẽ kết nối cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp, tổ chức tài chính và các đối tác nghiên cứu của hai nước, tạo điều kiện để họ trao đổi trực tiếp, tìm kiếm cơ hội đầu tư, mở rộng thị trường và hình thành các dự án hợp tác cụ thể, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất, tài chính, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

Một hoạt động có ý nghĩa đặc biệt trong chuyến thăm là Lễ ký Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và các nước thuộc Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA). Sau 14 năm đàm phán, việc ký Hiệp định được kỳ vọng sẽ mở ra khuôn khổ mới cho hợp tác thương mại, dịch vụ và đầu tư, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp hai bên tham gia sâu hơn vào thị trường của nhau.

Bên cạnh đó, hai bên cũng sẽ ký kết một số văn kiện hợp tác quan trọng trong lĩnh vực khoa học công nghệ và thương mại – đầu tư, tạo cơ sở để mở rộng hợp tác nghiên cứu, phát triển nguồn nhân lực, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa các kết quả đổi mới sáng tạo, góp phần cụ thể hóa những ưu tiên đã được xác định trong khuôn khổ Đối tác toàn diện.

Tôi kỳ vọng chuyến thăm sẽ tạo động lực mới để hai nước chuyển từ tiềm năng và cam kết sang những kết quả hợp tác cụ thể, có thể đo lường được, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp hai nước.

Đại sứ Châu Mai Anh trình Quốc thư lên Tổng thống Thụy Sỹ Guy Parmelin ngày 9/6. (Nguồn: ĐSQ Việt Nam tại Thụy Sỹ)

Khuôn khổ Đối tác toàn diện Việt Nam - Thụy Sỹ đã được thiết lập hơn một năm qua, đâu là những bước chuyển quan trọng trong hợp tác song phương kể từ mốc dấu này, thưa Đại sứ?

Việc hai nước nhất trí về nguyên tắc nâng tầm quan hệ lên Đối tác toàn diện vào tháng 1/2025 đánh dấu bước phát triển quan trọng, tạo nền tảng để mở rộng hợp tác trên cơ sở tin cậy chính trị, lợi ích bổ trợ và tầm nhìn phát triển chung trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, khoa học công nghệ, giáo dục và tài chính bền vững.

Sau hơn một năm triển khai, hợp tác giữa hai nước có nhiều chuyển biến tích cực. Về mặt chính trị - ngoại giao, hai bên thường xuyên trao đổi đoàn và tiếp xúc cấp cao, trên các kênh Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội, qua đó góp phần tăng cường tin cậy chính trị và nâng cao hiệu quả hợp tác, trong đó đáng chú ý có các cuộc tiếp xúc giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với Tổng thống Thụy Sỹ Guy Parmelin vào tháng 9/2026 tại New York, Mỹ, các chuyến thăm Thụy Sỹ của Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Hòa Bình vào tháng 1/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng vào tháng 7/2026 và gần đây nhất là chuyến thăm của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh vào tháng 9/2026.

Hợp tác kinh tế giữa hai nước tiếp tục khởi sắc. Tổng kim ngạch thương mại hàng hóa giữa Việt Nam và Thụy Sỹ đạt trên 1 tỷ USD trong năm 2025 và 8 tháng đầu năm đạt 715 triệu USD. Về đầu tư, theo số liệu của Bộ Tài chính, năm 2025 Thụy Sỹ có 18 dự án FDI cấp mới với tổng vốn đăng ký đạt khoảng 162 triệu USD, 11 lượt dự án điều chỉnh vốn với tổng vốn đăng ký tăng thêm đạt 301 triệu USD, 14 lượt góp vốn mua cổ phần với giá trị khoảng 122 triệu USD, đưa Thụy Sỹ trở thành nhà đầu tư đứng thứ 14 tại Việt Nam cho riêng năm 2025.

Bên cạnh đó, hợp tác phát triển giữa hai nước ngày càng gắn với nâng cao năng lực cạnh tranh và tính bền vững của nền kinh tế. Chương trình hợp tác Việt Nam giai đoạn 2025 - 2028 do Chính phủ Thụy Sỹ triển khai xác định Việt Nam tiếp tục là đối tác ưu tiên của Thụy Sỹ ở khu vực Đông Nam Á, tập trung vào ba trụ cột là thương mại bền vững và đổi mới sáng tạo; tài chính công và tư bền vững; phát triển công nghiệp và đô thị thích ứng với khí hậu.

Đây là cơ sở để hai bên chuyển từ hỗ trợ phát triển truyền thống sang hợp tác sâu hơn về thể chế, năng suất và công nghệ, những nhân tố đóng vai trò quan trọng cho quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo mà Việt Nam đang hướng tới.

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cùng Hội Hữu nghị Thụy Sỹ - Việt Nam và những người bạn Thụy Sỹ. (Nguồn: TTXVN)

Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) giữa Việt Nam và Hiệp hội Mậu dịch Tự do châu Âu (EFTA), gồm Iceland, Liechtenstein, Na Uy và Thụy Sỹ có thể nói đã “cán đích”, xin Đại sứ cho biết tầm quan trọng của Hiệp định này đối với hợp tác kinh tế Việt Nam - Thụy Sỹ?

Sau 14 năm đàm phán, Hiệp định Thương mại tự do (FTA), Việt Nam và Khối EFTA đã chính thức tuyên bố kết thúc đàm phán vào ngày 2/7/2026, mở đường cho giai đoạn ký kết và hoàn tất các thủ tục cần thiết trước khi Hiệp định có hiệu lực. Với phạm vi bao trùm hàng hóa, dịch vụ, đầu tư, sở hữu trí tuệ, mua sắm chính phủ, doanh nghiệp nhỏ và vừa và phát triển bền vững, Hiệp định không chỉ quy định về việc cắt giảm thuế quan mà có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo cơ hội để Việt Nam đa dạng hóa thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút đầu tư chất lượng cao.

Về quy mô, EFTA là thị trường có trên 15 triệu dân. Năm 2025, kim ngạch thương mại hàng hóa giữa Việt Nam và EFTA đạt 4,8 tỷ Euro với mức xuất siêu 2,5 tỷ Euro của Việt Nam. Các nhóm hàng Việt Nam xuất khẩu sang Khối EFTA gồm thiết bị điện tử, giày dép và hàng may mặc; trong khi hàng hóa điện tử, thủy sản, dược phẩm và máy móc cơ khí là những nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của EFTA sang Việt Nam.

Sau khi Hiệp định có hiệu lực, các ngành của Việt Nam có tiềm năng hưởng lợi gồm dệt may, giày dép, điện tử, máy móc, thiết bị, nông sản và thực phẩm chế biến. Quan trọng hơn, FTA có thể tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp của EFTA, bao gồm Thụy Sỹ, đồng thời tiếp cận công nghệ, phương thức quản trị và tiêu chuẩn sản xuất tiên tiến của quốc gia này.

FTA cần được nhìn nhận như một công cụ thúc đẩy hợp tác kinh tế toàn diện. Thụy Sỹ có thế mạnh về công nghệ cao, dược phẩm, tài chính và đổi mới sáng tạo; Việt Nam có thị trường năng động, năng lực sản xuất ngày càng phát triển và mạng lưới các hiệp định thương mại rộng khắp.

Nếu kết hợp tốt những lợi thế này, hai nước không chỉ gia tăng xuất nhập khẩu mà còn có thể cùng sản xuất, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu. Để tận dụng cơ hội, Việt Nam cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế của doanh nghiệp, phát triển công nghiệp phụ trợ và đẩy mạnh hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân dẫn đầu đoàn đàm phán Việt Nam tham dự Hội nghị Bộ trưởng các nước EFTA tại Iceland tháng 6/2026. (Nguồn: Báo Công thương)

Đại sứ kỳ vọng như thế nào về việc hiện thực hóa các triển vọng hợp tác song phương trong bối cảnh hiện nay? Đại sứ quán đã có những định hướng như thế nào để góp phần vào nỗ lực này?

Việt Nam và Thụy Sỹ đã trải qua một hành trình hợp tác tốt đẹp 55 năm. Trong giai đoạn tới đây, tôi kỳ vọng quan hệ Việt Nam - Thụy Sỹ sẽ phát triển theo hướng chiến lược hơn, hợp tác thực chất hơn và kết quả cụ thể hơn. Trên cơ sở Tuyên bố chung về Đối tác toàn diện tháng 1/2025, hai nước cần tiếp tục củng cố tin cậy chính trị, thúc đẩy thương mại và đầu tư, đưa khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo, tài chính trở thành động lực hợp tác mới.

Thụy Sỹ có vị thế hàng đầu thế giới về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nổi bật với hệ thống nghiên cứu chất lượng cao, sự liên kết chặt chẽ giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp, cùng năng lực phát triển và ứng dụng các công nghệ tiên tiến trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, sinh học, y tế, tự động hóa, công nghệ chính xác.

Những thế mạnh của Thụy Sỹ bổ trợ hiệu quả cho nền kinh tế năng động, năng lực sản xuất ngày càng phát triển và nguồn nhân lực có trình độ ngày càng được nâng cao của Việt Nam. Hai nước có thể đẩy mạnh chuyển giao công nghệ, nghiên cứu chung, đào tạo nguồn nhân lực, thúc đẩy ứng dụng công nghệ số và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu.

Như vậy, hợp tác song phương không chỉ góp phần nâng cao năng lực công nghệ và đổi mới sáng tạo của Việt Nam, mà còn tạo thêm cơ hội để doanh nghiệp hai nước cùng phát triển các sản phẩm, dịch vụ và giải pháp có giá trị gia tăng cao.

Bên cạnh đó, hợp tác song phương trong lĩnh vực tài chính cũng có nhiều triển vọng. Với vị thế là một trung tâm tài chính quốc tế nổi tiếng, có ưu thế trong các lĩnh vực công nghệ tài chính (fintech), tài sản số và tài chính bền vững, Thụy Sỹ là đối tác phù hợp để Việt Nam tham khảo kinh nghiệm về quản trị thị trường tài chính, xây dựng khuôn khổ pháp lý, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, quản lý rủi ro và thúc đẩy các sản phẩm tài chính xanh, phát triển và vận hành Trung tâm tài chính quốc tế.

Để góp phần hiện thực hóa các triển vọng hợp tác, Đại sứ quán xác định một số định hướng trọng tâm gồm:

Thứ nhất, tăng cường kết nối doanh nghiệp và xúc tiến đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp hai nước tìm hiểu thị trường, nhận diện đối tác của nhau và chuẩn bị khai thác các cơ hội từ FTA Việt Nam – EFTA sau khi Hiệp định có hiệu lực.

Thứ hai, phát huy vai trò cầu nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu hai nước để mở rộng hợp tác khoa học – công nghệ và phát triển bền vững, qua đó hình thành những dự án hợp tác có khả năng triển khai và tạo giá trị lâu dài.

Thứ ba, gắn kết các cơ quan, chuyên gia và tổ chức tài chính giữa hai nước, thúc đẩy các đối tác, doanh nghiệp Thụy Sỹ chia sẻ kinh nghiệm phát triển trung tâm tài chính quốc tế, fintech, tài chính xanh và tài chính bền vững.

Trân trọng cảm ơn Đại sứ!