Báo cáo kinh tế - xã hội TP.HCM 8 tháng cho thấy, trong số doanh nghiệp gia nhập thị trường có 38.253 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 7,92% so với cùng kỳ và 13.582 doanh nghiệp hoạt động trở lại, giảm 2,9%.

Ở chiều ngược lại, 33.390 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động, tăng 7,82%; 9.703 doanh nghiệp giải thể, tăng 164,46%.

Đại diện Thống kê TP.HCM cho biết, cứ 10 doanh nghiệp gia nhập thị trường thì có khoảng 8 doanh nghiệp rút lui. Mức tăng đột biến của số doanh nghiệp giải thể là diễn biến đáng chú ý nhất trong bức tranh doanh nghiệp 8 tháng qua.

Trong khi đó, nhìn nhận về vấn đề này, ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM cho rằng, áp lực hiện tập trung nhiều ở nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhất là những doanh nghiệp gặp khó khăn kéo dài. Các yếu tố chính gồm thiếu đơn hàng, sức mua suy giảm, chi phí logistics tăng và khó khăn về dòng vốn khi lãi suất vẫn ở mức khá cao so với khả năng chịu đựng của doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp còn hạn chế về nguồn lực để thực hiện chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, qua đó chịu sức ép lớn hơn trong quá trình sàng lọc.

Tuy nhiên, theo ông An, mức tăng mạnh của doanh nghiệp giải thể không hoàn toàn phản ánh sức khỏe thực tế của khu vực doanh nghiệp. Một bộ phận doanh nghiệp đã ngừng hoạt động trong thời gian dài nhưng chưa làm thủ tục giải thể do chi phí cao; một số khác không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký.

Trong quá trình TP.HCM đẩy mạnh làm sạch mã số thuế và dữ liệu doanh nghiệp, các trường hợp này được rà soát, xử lý, khiến số doanh nghiệp giải thể được ghi nhận tăng mạnh. Do đó, ông An đánh giá số liệu doanh nghiệp rút lui tăng có yếu tố kỹ thuật, hành chính và không hoàn toàn phản ánh môi trường đầu tư, kinh doanh tại TP.HCM.

Dù có yếu tố kỹ thuật, ông An nhấn mạnh, sức khỏe của một bộ phận doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn là vấn đề cần quan tâm. Áp lực về đơn hàng, sức mua, logistics, vốn và yêu cầu chuyển đổi xanh, chuyển đổi số đang làm gia tăng chi phí thích ứng, đặc biệt với những doanh nghiệp hạn chế về năng lực và nguồn lực.

Từ đó, vị chuyên gia đề xuất xem xét lại quy trình, thủ tục đối với các doanh nghiệp đã ngừng hoạt động trong thời gian dài, có thể khoanh một số hồ sơ để giảm chi phí phát sinh như phí môn bài và tiền phạt.

Ở góc độ điều hành, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được yêu cầu các cơ quan, đơn vị tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, giải quyết hồ sơ nhanh chóng, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Với mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm nay, TP.HCM đang tiếp tục tập trung hỗ trợ khu vực doanh nghiệp, tháo gỡ vướng mắc và cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh.