Đối thoại hữu nghị TP. Hồ Chí Minh lần thứ 3 năm 2026 lấy chủ đề: “Đối ngoại địa phương - Động lực cho đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững”.

Theo kế hoạch được UBND TP. Hồ Chí Minh ban hành, FD 2026 nhằm triển khai hiệu quả chủ trương đối ngoại và hội nhập quốc tế trong tình hình mới, thực hiện Chiến lược nâng tầm công tác đối ngoại của Thành phố đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Một trong những mục tiêu được xác định là đẩy mạnh ngoại giao phục vụ phát triển kinh tế, ngoại giao đa phương và qua đó góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong các lĩnh vực trọng điểm của Thành phố.

Sự kiện dự kiến quy tụ khoảng 500 - 700 đại biểu và khách mời, trong đó có lãnh đạo các địa phương quốc tế, tổ chức quốc tế, cơ quan ngoại giao, hiệp hội doanh nghiệp, các tổ chức xúc tiến thương mại - đầu tư, chuyên gia và doanh nghiệp nước ngoài.

Kế thừa thành tựu đạt được từ hai lần tổ chức Đối thoại hữu nghị trước đây và phát huy vai trò của FD như một sáng kiến đối ngoại mang tính chiến lược, sự kiện đặt mục tiêu tăng cường hợp tác giữa TP. Hồ Chí Minh với các địa phương, đối tác quốc tế; góp phần củng cố lòng tin, thúc đẩy đối thoại, nâng cao uy tín, vị thế của Thành phố trên trường quốc tế.

Điểm đáng chú ý của FD 2026 nằm ở cách “thành phố chủ nhà” đặt đối ngoại địa phương trong mối liên hệ trực tiếp với bài toán phát triển. Thay vì chỉ dừng ở giao lưu, xây dựng quan hệ hữu nghị hay mở rộng mạng lưới đối tác, chương trình năm nay tập trung vào khả năng chuyển các quan hệ quốc tế thành nguồn lực phục vụ tăng trưởng, từ thu hút đầu tư, công nghệ và nhân lực chất lượng cao đến thúc đẩy đổi mới sáng tạo, logistics, kinh tế biển và chuyển đổi số.

Đây cũng là lý do Hội nghị Thị trưởng, diễn ra sáng 11/9, trở thành nội dung trung tâm của FD 2026. Hội nghị tập trung vào vai trò của địa phương trong chính sách đối ngoại quốc gia, mạng lưới đa phương và đối ngoại địa phương. Ý tưởng chủ đạo của chương trình là trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, các thành phố không chỉ thực thi chính sách đối ngoại mà ngày càng chủ động tham gia các mạng lưới quốc tế để tìm kiếm nguồn lực và giải quyết những vấn đề phát triển.

Ngoại giao đô thị vì vậy được nhìn nhận như một công cụ giúp các thành phố thu hút đầu tư, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ tăng trưởng. Với TP. Hồ Chí Minh, cách tiếp cận này có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh Thành phố đang tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới.

Mục tiêu của Hội nghị Thị trưởng không chỉ là tái khẳng định tinh thần hữu nghị, đối thoại và hợp tác thực chất với các địa phương, đối tác quốc tế, mà còn thúc đẩy hợp tác trong những lĩnh vực có tác động trực tiếp tới năng lực cạnh tranh của nền kinh tế như kinh tế biển, logistics, kết nối hạ tầng, thương mại - đầu tư, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Đáng chú ý, chương trình được thiết kế để tạo cầu nối giữa chính quyền địa phương với khu vực doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế. Mục tiêu đặt ra là chuyển hóa đối thoại thành những sáng kiến, dự án và hoạt động hợp tác cụ thể, đồng thời củng cố mạng lưới đối tác chiến lược và tạo nền tảng cho các chương trình hợp tác dài hạn giữa TP. Hồ Chí Minh với các địa phương nước ngoài.

Hai phiên thảo luận chuyên đề vào chiều 11/9 tiếp tục cho thấy rõ định hướng này. Phiên thứ nhất, tập trung vào vai trò của thể chế địa phương trong khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D), đồng thời chuyển hóa kết quả đổi mới sáng tạo thành sản phẩm thương mại. Kinh nghiệm quốc tế được đưa vào thảo luận gồm ưu đãi thuế, tín dụng, đồng đầu tư, chia sẻ rủi ro và kết nối kết quả nghiên cứu với thị trường.

Ở đây, đối ngoại địa phương được đặt vào một vai trò thực chất hơn: thông qua quan hệ kết nghĩa và hợp tác hữu nghị, các thành phố có thể mở rộng khả năng thu hút đầu tư, chuyển giao công nghệ và kết nối nhân lực chất lượng cao. Như vậy, mạng lưới đối tác quốc tế không chỉ mang giá trị ngoại giao mà còn có thể trở thành một kênh bổ sung nguồn lực cho đổi mới sáng tạo.

Phiên thứ hai, tập trung vào hợp tác cảng biển xanh, với trọng tâm là vai trò của chính quyền địa phương trong kết nối chuỗi cung ứng và đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững thế hệ mới. Đây là vấn đề có ý nghĩa trực tiếp với một trung tâm kinh tế có hệ thống cảng biển và logistics lớn như TP. Hồ Chí Minh. Chương trình cũng đặt mục tiêu tăng cường trao đổi kinh nghiệm, kết nối với các địa phương và đối tác quốc tế để thu hút nguồn lực đầu tư, chuyển giao công nghệ và mô hình quản trị tiên tiến cho logistics.

Một điểm đáng chú ý khác, sự kiện sẽ khép lại vào ngày 12/9 với chương trình khảo sát thực địa, cho phép các đại biểu chọn làm việc tại Cảng Quốc tế Tân Cảng - Cái Mép (TCIT) hoặc tham quan các không gian văn hóa lịch sử đặc sắc như Bạch Dinh và Bảo tàng Bà Rịa - Vũng Tàu.

Ở góc độ chính sách, FD 2026 vì vậy có thể được nhìn nhận như một bước thử nghiệm về cách địa phương khai thác mạng lưới quốc tế để phục vụ các mục tiêu phát triển. Thách thức không nằm ở việc mở rộng số lượng đối tác, mà ở khả năng chuyển những cuộc gặp, trao đổi và cam kết thành các chương trình hợp tác có kết quả cụ thể.

Điều này đặc biệt quan trọng khi cạnh tranh giữa các đô thị ngày càng không chỉ diễn ra ở khả năng thu hút vốn, mà còn ở năng lực tiếp cận công nghệ, nhân lực, mạng lưới doanh nghiệp và các chuỗi giá trị quốc tế. Trong bối cảnh đó, đối ngoại địa phương nếu được gắn với những ưu tiên phát triển cụ thể có thể trở thành một kênh mở rộng không gian kinh tế cho Thành phố.

Các đại biểu chụp hình chung tại Đối thoại hữu nghị TP. Hồ Chí Minh lần thứ 2 năm 2024. (Nguồn: fd-hcmc.vn)

Đổi mới về nội dung và phương thức triển khai, tổ chức chuyên nghiệp, chu đáo, chất lượng, hiệu quả, mang tầm quốc tế, khẳng định uy tín và thương hiệu của sự kiện. Với việc đặt đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững vào trung tâm, Đối thoại hữu nghị TP. Hồ Chí Minh lần thứ 3 đang hướng tới một cách tiếp cận trong đó ngoại giao địa phương không chỉ mở rộng quan hệ, mà trực tiếp góp phần mở rộng nguồn lực phát triển của Thành phố.

Ngoài ra, sự kiện cũng là cơ hội để quảng bá hình ảnh một TP. Hồ Chí Minh năng động, sáng tạo, thân thiện và hội nhập với môi trường chính trị - xã hội ổn định; là điểm đến hấp dẫn, có môi trường đầu tư thuận lợi; góp phần hiện thực hóa mục tiêu TP. Hồ Chí Minh là hình mẫu đô thị toàn cầu, nằm trong Top 100 thành phố đáng sống của thế giới.

Theo kế hoạch, ngày mai (ngày 4/9), Sở Ngoại vụ TP. Hồ Chí Minh sẽ chủ trì tổ chức Họp báo nhằm thông tin rộng rãi về sự kiện Đối thoại hữu nghị TP. Hồ Chí Minh lần thứ 3 năm 2026.