Theo Ban tổ chức, năm 2025 quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam ước đạt khoảng 31-32 tỷ USD, tăng 25,5-27% so với năm 2024 và chiếm khoảng 10-12% tổng mức bán lẻ hàng hóa, doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước. Sự phát triển nhanh của thương mại điện tử đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện cơ chế quản lý, trong đó có quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số.

Thời gian qua, Chính phủ đã ban hành nhiều quy định mới về quản lý thuế, hóa đơn điện tử và hoạt động thương mại điện tử nhằm tăng cường minh bạch, chống thất thu ngân sách, đồng thời tạo môi trường kinh doanh bình đẳng giữa kinh doanh truyền thống và kinh doanh trên nền tảng số. Việc triển khai các quy định mới cũng đặt ra yêu cầu doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh chủ động cập nhật chính sách, chuẩn hóa dữ liệu, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế và hạn chế các rủi ro pháp lý trong quá trình hoạt động.

Hội thảo được tổ chức với mục tiêu cập nhật những chính sách mới nhất về quản lý thuế thương mại điện tử; phân tích các rủi ro thường gặp trong quá trình kê khai, nộp thuế, sử dụng hóa đơn điện tử; đồng thời tạo diễn đàn trao đổi trực tiếp giữa cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp nhằm giải đáp những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.

Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia đầu ngành

Tham dự hội thảo "Quản trị rủi ro thuế thương mại điện tử" có:

Bà Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương);

Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, nguyên Phó tổng cục trưởng Tổng cục Thuế;

Ông Đặng Văn Thành, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thuế Thương mại điện tử;

Ông Nguyễn Tiến Minh, Phó Trưởng Thuế TP Hà Nội;

TS. Hà Khắc Minh, Tổng Biên tập Tạp chí Tài chính Doanh nghiệp, cùng đại diện Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, các doanh nghiệp công nghệ, tổ chức tư vấn thuế và đông đảo hộ kinh doanh, doanh nghiệp thương mại điện tử.

Hội thảo có sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Phát triển Tp.HCM (HDBank), Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank), Công ty Cổ phần MISA, Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng Tín và Công ty TNHH NYD. Sự đồng hành của các đơn vị góp phần lan tỏa thông tin chính sách, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính - kế toán - thuế và hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp, hộ kinh doanh nâng cao năng lực quản trị rủi ro trong hoạt động thương mại điện tử.

Tạp chí Tài chính doanh nghiệp sẽ liên tục cập nhật diễn biến hội thảo, các tham luận, ý kiến trao đổi của cơ quan quản lý, chuyên gia và phần giải đáp trực tiếp những vấn đề được doanh nghiệp, hộ kinh doanh quan tâm trong suốt chương trình. 

[Link trực tiếp]

Tổng Biên tập Tạp chí Tài chính doanh nghiệp: Quản trị rủi ro thuế là yêu cầu tất yếu trong phát triển thương mại điện tử

Phát biểu khai mạc Hội thảo "Quản trị rủi ro thuế thương mại điện tử", ông Hà Khắc Minh - Tổng Biên tập Tạp chí Tài chính doanh nghiệp, Trưởng Ban Tổ chức Hội thảo cho biết, thương mại điện tử đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế số của Việt Nam.

Theo Tổng Biên tập Hà Khắc Minh, năm 2025, quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam ước đạt khoảng 31-32 tỷ USD, tăng trưởng 25,5-27% so với năm 2024, chiếm khoảng 10-12% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước. Sự phát triển mạnh mẽ của hoạt động kinh doanh trên nền tảng số đã mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu phải hoàn thiện cơ chế quản lý nhằm bảo đảm môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng.

Ông cho biết, thời gian qua, Quốc hội, Chính phủ và Bộ Tài chính đã liên tục hoàn thiện hành lang pháp lý về quản lý thuế đối với hoạt động thương mại điện tử. Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn đã từng bước hình thành khung pháp lý đồng bộ, hướng tới mô hình quản lý thuế hiện đại, dựa trên dữ liệu số, ứng dụng quản lý rủi ro và tăng cường tính minh bạch trong thực hiện nghĩa vụ thuế.

Đặc biệt, ngày 31/7/2026 là mốc thời gian quan trọng khi người nộp thuế thực hiện kỳ kê khai thuế quý 2/2026 theo các quy định mới. Đây cũng là giai đoạn các doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh rà soát doanh thu, đối chiếu dữ liệu giữa các hệ thống và chuẩn hóa hồ sơ thuế để bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật.

Tuy nhiên, Tổng Biên tập Tạp chí Tài chính Doanh nghiệp cũng nhìn nhận, cùng với tốc độ phát triển rất nhanh của kinh tế số, việc triển khai các chính sách thuế trên thực tế vẫn còn nhiều khó khăn. Không ít hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trên nền tảng số còn lúng túng trong việc xác định doanh thu, kê khai, nộp thuế cũng như tiếp cận các giải pháp công nghệ phục vụ hoạt động kinh doanh.

"Điều đó đòi hỏi công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách và hỗ trợ người nộp thuế cần được thực hiện gần gũi hơn, cụ thể hơn thông qua các diễn đàn đối thoại trực tiếp, qua đó giúp người kinh doanh kịp thời tháo gỡ vướng mắc và thực hiện đúng quy định của pháp luật", ông nhấn mạnh.

Theo Tổng Biên tập, xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, Tạp chí Tài chính Doanh nghiệp phối hợp với Hội Tư vấn Thuế Việt Nam và các đơn vị liên quan tổ chức Hội thảo "Quản trị rủi ro thuế thương mại điện tử", nhằm tạo diễn đàn trao đổi đa chiều giữa cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức nghề nghiệp, chuyên gia, doanh nghiệp, đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ, tài chính và cộng đồng hộ, cá nhân kinh doanh trên nền tảng số.

Trong khuôn khổ hội thảo, các diễn giả sẽ tập trung cập nhật những chính sách thuế mới, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong quản trị rủi ro thuế, hướng dẫn thực hiện nghĩa vụ thuế đối với hoạt động thương mại điện tử, đồng thời phân tích các tình huống phát sinh trong quá trình triển khai. Ban Tổ chức cũng kỳ vọng những ý kiến trao đổi tại hội thảo sẽ góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách, nâng cao hiệu quả quản lý thuế, đồng thời tạo môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và bền vững cho nền kinh tế số.

Mọi chủ thể bán hàng trên môi trường số phải được định danh

Phát biểu tại Hội thảo, bà Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) cho biết, Luật Thương mại điện tử và Nghị định số 248 được xây dựng trên cơ sở thực tiễn phát triển nhanh của thương mại điện tử với sự xuất hiện ngày càng phổ biến của các mô hình như sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, livestream bán hàng và tiếp thị liên kết. Mục tiêu là xây dựng môi trường giao dịch minh bạch, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Theo bà Oanh, điểm mới quan trọng của Luật là mọi chủ thể kinh doanh trên môi trường số đều phải được định danh, xác thực trước khi tham gia giao dịch. Quy định này nhằm chấm dứt tình trạng kinh doanh ẩn danh, đồng thời yêu cầu người bán công khai đầy đủ thông tin về chủ thể, hàng hóa và đáp ứng các điều kiện kinh doanh theo quy định đối với từng nhóm sản phẩm.

Người bán không chỉ chịu trách nhiệm về nội dung quảng bá mà còn phải bảo đảm tính chính xác của thông tin, chất lượng, nguồn gốc, giá bán trong suốt quá trình giao dịch. Khi phát hiện hàng hóa có khuyết tật hoặc vi phạm, người bán phải chủ động thông báo cho nền tảng, phối hợp với cơ quan quản lý để thu hồi sản phẩm và giải quyết khiếu nại của người tiêu dùng.

Đối với các nền tảng thương mại điện tử, Luật chuyển từ tư duy "chỉ cung cấp hạ tầng" sang "quản lý theo chức năng thực tế". Theo đó, các nền tảng phải thực hiện định danh, xác thực người bán; công khai thông tin; giám sát hoạt động; lưu trữ dữ liệu; tiếp nhận, xử lý phản ánh và phối hợp với cơ quan quản lý trong xử lý vi phạm. Đối với các nền tảng số lớn, yêu cầu về quản trị rủi ro và ứng dụng công nghệ để phát hiện, ngăn chặn vi phạm cũng được đặt ra.

Đáng chú ý, Luật lần đầu tiên xác định livestream bán hàng và tiếp thị liên kết là một phần của giao dịch thương mại điện tử khi phát sinh hoạt động đặt hàng trực tiếp trên nền tảng. Theo đó, trách nhiệm không chỉ thuộc về người bán mà còn được phân định rõ đối với KOL, KOC, livestreamer, đơn vị tiếp thị liên kết và nền tảng thương mại điện tử.

Cụ thể, người bán chịu trách nhiệm về chất lượng, nguồn gốc hàng hóa và giải quyết khiếu nại sau bán hàng; KOL, KOC, livestreamer phải kiểm chứng thông tin trước khi giới thiệu sản phẩm, không được quảng cáo sai sự thật hoặc gây hiểu nhầm về công dụng, xuất xứ, giá bán. Các đơn vị tiếp thị liên kết chỉ được sử dụng thông tin chính thống của người bán và không được tạo đánh giá giả hoặc dẫn liên kết đến hàng hóa vi phạm.

Theo bà Lê Hoàng Oanh, một điểm mới quan trọng khác là Luật đã dành riêng một chương quy định về quản lý dữ liệu trong thương mại điện tử. Dữ liệu người bán, người mua, giao dịch, thanh toán, logistics, phản ánh và hàng hóa phải được các chủ thể lưu trữ theo đúng quy định của pháp luật chuyên ngành, đồng thời tăng cường kết nối, chia sẻ với cơ quan quản lý nhà nước.

"Dữ liệu là nền tảng quan trọng để giám sát thị trường, phát hiện vi phạm, giải quyết tranh chấp và xây dựng môi trường thương mại điện tử minh bạch, an toàn, phát triển bền vững", bà Oanh nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số - Bộ Công Thương kiến nghị tăng cường hợp tác, kết nối và chia sẻ dữ liệu với cơ quan Thuế. Trong đó, đề xuất cơ quan Thuế cung cấp thông tin về người nộp thuế trong lĩnh vực thương mại điện tử, doanh thu phát sinh từ hoạt động thương mại điện tử, doanh thu theo từng nền tảng, cũng như dữ liệu về nghĩa vụ thuế và thông tin các nền tảng nước ngoài đã đăng ký, kê khai và nộp thuế tại Việt Nam. Theo bà, việc chia sẻ dữ liệu sẽ tạo nền tảng cho công tác quản lý liên thông giữa các cơ quan, góp phần nâng cao hiệu quả giám sát và xây dựng thị trường thương mại điện tử minh bạch, bền vững.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, tạo thuận lợi cho người nộp thuế trong thương mại điện tử

Ông Đặng Văn Thành, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thuế Thương mại điện tử (Cục Thuế) cho biết, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử, ngành Thuế đang đổi mới toàn diện công tác quản lý theo hướng hiện đại, minh bạch, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ. Luật Quản lý thuế năm 2025 cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn đã tạo hành lang pháp lý đầy đủ hơn, phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế số và các mô hình kinh doanh mới.

Theo ông Thành, một trong những điểm mới đáng chú ý là việc hoàn thiện khung pháp lý đối với hoạt động kinh doanh trên sàn thương mại điện tử, đặc biệt là các nhà cung cấp nước ngoài. Theo đó, các nền tảng thương mại điện tử có chức năng thanh toán được giao trách nhiệm khấu trừ, khai và nộp thuế thay đối với hộ, cá nhân kinh doanh và nhà cung cấp nước ngoài. Quy định này góp phần nâng cao hiệu quả quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh xuyên biên giới, tăng tính minh bạch của thị trường và giảm gánh nặng thực hiện nghĩa vụ thuế cho người bán.

Bên cạnh đó, thủ tục đăng ký thuế tiếp tục được đơn giản hóa. Hộ, cá nhân kinh doanh có thể thực hiện đăng ký thuế ngay trên hồ sơ khai thuế lần đầu mà không phải nộp hồ sơ đăng ký riêng như trước đây. Đồng thời, các quy định mới cũng bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người nộp thuế thông qua cơ chế hoàn thuế, bù trừ số thuế nộp thừa và tiếp tục miễn thuế đối với các trường hợp có số thuế thu nhập cá nhân phải nộp ở mức thấp theo quy định.

Đối với hộ và cá nhân kinh doanh đa kênh, pháp luật cho phép thực hiện khai thuế tập trung trên một hồ sơ dù có nhiều địa điểm kinh doanh hoặc hoạt động hoàn toàn trên môi trường trực tuyến. Người bán chỉ kinh doanh trên nền tảng số thực hiện kê khai và nộp thuế tại cơ quan thuế nơi cư trú.

Đáng chú ý, cơ chế kết nối dữ liệu giữa cơ quan thuế và các nền tảng thương mại điện tử tiếp tục được tăng cường. Theo đó, doanh thu, số thuế đã được khấu trừ và nộp thay sẽ được tự động cập nhật vào tài khoản thuế điện tử của người nộp thuế, giúp giảm thời gian đối chiếu, hạn chế sai sót và nâng cao tính minh bạch trong thực hiện nghĩa vụ thuế.

Đối với hóa đơn điện tử, nhiều quy định mới được ban hành nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động kinh doanh trên môi trường số. Hộ, cá nhân kinh doanh đã sử dụng hóa đơn điện tử phù hợp sẽ không bắt buộc chuyển sang sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền. Đồng thời, người nộp thuế được phép ủy nhiệm cho sàn thương mại điện tử hoặc tổ chức kinh tế lập hóa đơn điện tử thay theo đúng quy định và thông báo với cơ quan thuế. Quy định này góp phần tích hợp quy trình bán hàng, thanh toán và xuất hóa đơn ngay trên nền tảng số, giảm đáng kể các thao tác thủ công.

Bên cạnh đó, chính sách mới cũng quy định rõ trách nhiệm của các nền tảng thương mại điện tử trong việc cung cấp thông tin về người mua, giao dịch và thời điểm hoàn thành đơn hàng để người bán lập hóa đơn chính xác. Một số quy định về lập và xử lý hóa đơn điện tử cũng được điều chỉnh theo hướng phù hợp hơn với đặc thù của hoạt động kinh doanh trực tuyến, tạo thuận lợi cho người nộp thuế nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý.

Theo ông Thành, thời gian tới ngành Thuế sẽ tiếp tục mở rộng phạm vi quản lý đối với toàn bộ hoạt động kinh tế số, đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) trong phân tích dòng tiền, nhận diện rủi ro và phòng, chống gian lận thuế. Cùng với đó, cơ quan thuế sẽ tăng cường phối hợp với các nền tảng trung gian để chuẩn hóa, kết nối và chia sẻ dữ liệu, đồng thời nghiên cứu mở rộng cơ chế hỗ trợ khai và nộp thuế thay nhằm giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.

"Ngành Thuế sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ người nộp thuế thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, khuyến khích hộ, cá nhân kinh doanh chủ động đồng bộ thông tin đăng ký thuế, kê khai đầy đủ doanh thu, thường xuyên theo dõi tài khoản thuế điện tử và kịp thời liên hệ cơ quan thuế khi phát sinh vướng mắc", ông Thành nhấn mạnh.

Theo ông, mục tiêu xuyên suốt là xây dựng môi trường kinh doanh số công bằng, minh bạch và hiện đại, tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại điện tử phát triển bền vững, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về thuế.

Cần tiếp tục hoàn thiện chính sách thuế để tạo thuận lợi cho thương mại điện tử

Chia sẻ tại Hội thảo, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, cho rằng sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử đang đặt ra yêu cầu hoàn thiện chính sách thuế theo hướng vừa bảo đảm quản lý chặt chẽ, chống thất thu ngân sách, vừa tạo thuận lợi cho người nộp thuế và phù hợp với đặc thù của nền kinh tế số. Theo bà, những quy định mới về quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số đã từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý, song trong quá trình triển khai vẫn còn một số nội dung cần tiếp tục nghiên cứu, điều chỉnh.

Theo bà Cúc, Nghị định số 181/2025/NĐ-CP và Nghị định số 68/2026/NĐ-CP là hai văn bản quan trọng, tạo bước chuyển trong công tác quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử. Điểm mới nổi bật là quy định rõ trách nhiệm của tổ chức quản lý sàn giao dịch thương mại điện tử và nền tảng số có chức năng thanh toán trong việc khấu trừ, khai thay và nộp thay thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh phát sinh giao dịch trên nền tảng. Quy định này góp phần tăng cường tính minh bạch, giảm thất thu thuế và giảm áp lực thực hiện thủ tục hành chính cho người kinh doanh.

Đối với các trường hợp hộ, cá nhân kinh doanh trên nền tảng số không có chức năng đặt hàng trực tuyến hoặc thanh toán, người kinh doanh vẫn phải chủ động thực hiện kê khai, nộp thuế theo quy định. Bên cạnh đó, trường hợp hộ, cá nhân chỉ kinh doanh trên nền tảng số hoặc đồng thời kinh doanh trực tiếp và trực tuyến khi đáp ứng ngưỡng doanh thu theo quy định sẽ thực hiện tổng hợp doanh thu để quyết toán thuế thu nhập cá nhân và được khấu trừ phần thuế đã được nền tảng nộp thay.

Đối với doanh nghiệp và các tổ chức kinh doanh trong nước, bà Nguyễn Thị Cúc nhấn mạnh dù hoạt động theo phương thức truyền thống hay trên môi trường số thì nghĩa vụ thuế vẫn được thực hiện thống nhất. Doanh thu từ hoạt động thương mại điện tử phải được tổng hợp để kê khai, nộp thuế và quyết toán theo quy định. Trường hợp doanh nghiệp mua dịch vụ của nhà cung cấp nước ngoài chưa đăng ký thuế tại Việt Nam cũng phải thực hiện nghĩa vụ khấu trừ, nộp thay theo quy định của pháp luật về thuế.

Bên cạnh những điểm mới về chính sách, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam cũng lưu ý hộ, cá nhân kinh doanh cần chủ động thực hiện đúng quy định về kê khai doanh thu và lập hóa đơn điện tử. Theo đó, doanh thu tính thuế cần được tách bạch theo từng loại hoạt động để áp dụng đúng chính sách thuế. Đối với các khoản thu từ hoa hồng, cá nhân nên thực hiện đăng ký thuế để được áp dụng phương pháp tính thuế phù hợp, bảo đảm quyền lợi theo quy định hiện hành.

Liên quan đến hóa đơn điện tử, bà Cúc cho biết các nền tảng thương mại điện tử có trách nhiệm cung cấp thông tin về người mua, giao dịch và thời điểm hoàn tất đơn hàng để người bán lập hóa đơn đúng quy định. Trường hợp người bán ủy nhiệm cho nền tảng hoặc tổ chức khác lập hóa đơn điện tử thay thì việc ủy nhiệm phải được lập thành văn bản, thông báo với cơ quan thuế và công khai để người mua biết.

Từ thực tiễn triển khai, bà Nguyễn Thị Cúc cho rằng quy định về hóa đơn điện tử đối với hộ, cá nhân kinh doanh trên sàn thương mại điện tử hiện vẫn còn những bất cập. Theo bà, mặc dù nhiều sàn đã thực hiện khấu trừ, khai thay và nộp thay thuế, song phần lớn chưa thực hiện nhận ủy nhiệm lập hóa đơn. Vì vậy, hộ và cá nhân kinh doanh vẫn phải lập hóa đơn điện tử cho từng đơn hàng, trong khi phần lớn giao dịch là bán lẻ, người mua không có nhu cầu nhận hóa đơn và nghĩa vụ thuế thực tế đã được sàn thực hiện. Điều này khiến người bán phát sinh thêm chi phí mua hóa đơn điện tử, mất nhiều thời gian thao tác và làm tăng chi phí tuân thủ nhưng không mang lại nhiều giá trị trong công tác quản lý thuế.

Từ những vướng mắc trên, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam kiến nghị cơ quan thuế nghiên cứu sửa đổi quy định theo hướng tạo thuận lợi hơn cho người nộp thuế nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát được doanh thu và dòng tiền. Cụ thể, bà đề xuất chỉ yêu cầu lập hóa đơn trong các trường hợp người mua có nhu cầu sử dụng hóa đơn để hạch toán chi phí, chứng minh nguồn gốc hàng hóa hoặc đối với những hàng hóa phải đăng ký quyền sở hữu. Đối với các giao dịch mà người mua không có nhu cầu nhận hóa đơn, hộ, cá nhân kinh doanh không cần lập hóa đơn riêng để lưu giữ. Theo bà, giải pháp này sẽ góp phần giảm đáng kể chi phí tuân thủ, tiết kiệm thời gian cho người kinh doanh, đồng thời vẫn bảo đảm hiệu quả quản lý thuế thông qua dữ liệu giao dịch và cơ chế khấu trừ, khai thay, nộp thay của các nền tảng thương mại điện tử.

Thuế Hà Nội chỉ ra 5 nhóm rủi ro trong kinh doanh thương mại điện tử

Ông Nguyễn Tiến Minh, Phó Trưởng Thuế TP Hà Nội, cho biết năm 2026 đánh dấu bước chuyển lớn trong chính sách quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số với hàng loạt thay đổi quan trọng như chấm dứt phương pháp thuế khoán, nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế lên 1 tỷ đồng/năm, giao sàn thương mại điện tử thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay người bán, đồng thời hoàn thiện chính sách về hóa đơn điện tử.

Theo ông Minh, tại Hà Nội, công tác quản lý thuế đã chuyển mạnh từ phương thức thủ công sang quản lý dựa trên dữ liệu định danh, dữ liệu giao dịch, hóa đơn điện tử và dòng tiền. Cơ quan thuế áp dụng phương pháp quản trị rủi ro để phân loại người nộp thuế theo ngành nghề, quy mô doanh thu và mức độ rủi ro, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý.

Đến nay, Thuế TP Hà Nội đang quản lý hơn 206.000 tổ chức, doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh thương mại điện tử, tăng gần 3 lần so với năm 2024. Năm 2025, số thu từ lĩnh vực này đạt gần 52.000 tỷ đồng, tăng 22,3% so với năm trước; 6 tháng đầu năm 2026 đạt hơn 24.700 tỷ đồng, tăng 21,7% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, doanh thu từ các doanh nghiệp kinh doanh trên mạng xã hội tăng mạnh, phản ánh xu hướng dịch chuyển sang bán hàng trực tuyến và livestream.

Ông Minh cho biết, hai chính sách mới đang phát huy hiệu quả rõ nét là Cổng thương mại điện tử dành cho hộ kinh doanh và cơ chế sàn thương mại điện tử thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay. Cùng với đó, ngành Thuế Hà Nội đã triển khai nhiều giải pháp công nghệ như xây dựng cơ sở dữ liệu thương mại điện tử, ứng dụng công cụ phân tích rủi ro hóa đơn, trợ lý ảo AI hỗ trợ người nộp thuế trên ứng dụng eTax Mobile và mở rộng kết nối dữ liệu với các cơ quan quản lý, ngân hàng, đơn vị vận chuyển và các nền tảng số.

Bên cạnh việc ứng dụng công nghệ, công tác thanh tra, kiểm tra cũng được tập trung vào các trường hợp có dấu hiệu rủi ro nhằm tăng hiệu quả quản lý, chống thất thu ngân sách nhưng vẫn bảo đảm mục tiêu hỗ trợ, hướng dẫn đa số người nộp thuế thực hiện đúng quy định.

Theo ông Minh, các chính sách thuế mới được xây dựng theo hướng giảm thủ tục hành chính và tăng tính tự động. Người bán trên sàn thương mại điện tử được giảm nhiều công việc nhờ sàn thực hiện kê khai, khấu trừ và nộp thuế thay; đồng thời có thể được lập hóa đơn điện tử theo cơ chế ủy nhiệm. Cùng với đó, phạm vi quản lý cũng được mở rộng đối với hoạt động livestream bán hàng, KOL, KOC và các giao dịch liên quan đến tài sản số.

Từ thực tiễn quản lý, cơ quan thuế đã nhận diện 5 nhóm rủi ro phổ biến đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số.

Thứ nhất là rủi ro về chính sách, khi nhiều hộ, cá nhân kinh doanh chưa kịp thời cập nhật các quy định mới về thuế.

Thứ hai là rủi ro về dòng tiền, phát sinh khi người kinh doanh không tách bạch giữa tài khoản cá nhân và tài khoản kinh doanh hoặc giữa hoạt động của doanh nghiệp với hộ kinh doanh, gây khó khăn trong việc xác định doanh thu và nghĩa vụ thuế.

Thứ ba là rủi ro về hóa đơn, bao gồm lập sai, lập thiếu hóa đơn hoặc không có đầy đủ chứng từ chứng minh nguồn gốc hàng hóa.

Thứ tư là rủi ro về lưu trữ hồ sơ, chứng từ, khiến người nộp thuế gặp khó khăn trong quản lý chi phí, chứng minh nguồn gốc hàng hóa hoặc thực hiện hoàn thuế khi cần thiết.

Cuối cùng là rủi ro về kê khai thuế, chủ yếu phát sinh từ những sai sót của bốn nhóm rủi ro nêu trên và hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu người nộp thuế thực hiện đúng quy định ngay từ đầu.

Để hạn chế các rủi ro này, ông Minh khuyến nghị hộ, cá nhân và doanh nghiệp kinh doanh trên nền tảng số cần thường xuyên cập nhật chính sách thuế mới; tổ chức sổ sách kế toán đầy đủ, chính xác; tận dụng các công cụ hỗ trợ miễn phí của ngành Thuế; thực hiện đúng quy định về hóa đơn, chứng từ; kê khai, nộp thuế đúng thời hạn; đồng thời xác định doanh thu tính thuế trên tổng doanh thu của tất cả các kênh bán hàng và tách bạch rõ tài khoản, chủ thể, ngành nghề cũng như tài sản phục vụ hoạt động kinh doanh.

Theo ông Nguyễn Tiến Minh, Hà Nội đang từng bước hình thành mô hình quản lý thuế hiện đại dựa trên dữ liệu và quản trị rủi ro, phù hợp với sự phát triển của kinh tế số. Trong thời gian tới, cơ quan thuế sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách, nâng cấp hạ tầng công nghệ, mở rộng kết nối dữ liệu, đẩy mạnh tuyên truyền và hỗ trợ người nộp thuế, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ, qua đó góp phần xây dựng môi trường kinh doanh số minh bạch, bình đẳng và phát triển bền vững.

MISA: Công nghệ giúp hộ kinh doanh giảm rủi ro về thuế và hóa đơn

Phát biểu tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Hải Yến, Giám đốc Trung tâm Kinh doanh Khối Giải pháp bán lẻ Tập đoàn MISA, cho rằng việc hàng loạt chính sách mới về thương mại điện tử, quản lý thuế và hóa đơn điện tử có hiệu lực đang đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các hộ, cá nhân kinh doanh trong việc đổi mới phương thức quản lý, ứng dụng công nghệ để vừa đáp ứng quy định của pháp luật, vừa nâng cao hiệu quả hoạt động.

Theo bà Hải Yến, cùng với quá trình hoàn thiện chính sách quản lý thuế đối với hoạt động thương mại điện tử, yêu cầu về minh bạch dữ liệu, quản lý hóa đơn điện tử, kết nối thông tin và nhận diện người bán ngày càng cao. Điều này không chỉ góp phần tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, chống thất thu thuế mà còn thúc đẩy môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch trên các nền tảng số.

Tuy nhiên, từ thực tế triển khai, nhiều hộ kinh doanh và nhà bán hàng trên các sàn thương mại điện tử vẫn đang gặp không ít khó khăn trong quá trình vận hành. Theo đại diện MISA, việc quản lý đơn hàng trên nhiều kênh bán còn rời rạc, đối soát thanh toán COD phức tạp, kiểm soát tồn kho thiếu chính xác, dữ liệu chưa đồng bộ giữa các phần mềm và đặc biệt là những vướng mắc trong thực hiện quy định về hóa đơn điện tử, kê khai và quản lý thuế đang ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của người kinh doanh.

Để hỗ trợ hộ kinh doanh thích ứng với các quy định mới, MISA đã phát triển hệ sinh thái giải pháp quản lý bán hàng tích hợp, cho phép đồng bộ đơn hàng từ nhiều nền tảng thương mại điện tử như Shopee, TikTok Shop, Lazada... về một hệ thống quản lý tập trung; đồng thời đồng bộ dữ liệu hàng hóa, tồn kho giữa các kênh bán hàng, góp phần giảm thao tác thủ công và nâng cao hiệu quả quản trị.

Giải pháp cũng hỗ trợ lập hóa đơn điện tử theo trạng thái hoàn thành đơn hàng, theo dõi tình hình tuân thủ quy định về hóa đơn, đối soát doanh thu, chi phí theo từng giao dịch và cung cấp các báo cáo kinh doanh theo từng kênh bán hàng. Bên cạnh đó, dữ liệu được kết nối với phần mềm kế toán để tự động hạch toán, giúp hộ kinh doanh giảm thời gian xử lý công việc và hạn chế sai sót trong quá trình kê khai, nộp thuế.

Theo bà Nguyễn Thị Hải Yến, trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển nhanh và yêu cầu quản lý ngày càng cao, ứng dụng công nghệ không chỉ là giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị mà còn là điều kiện quan trọng để hộ, cá nhân kinh doanh thích ứng với các quy định mới về thuế, hóa đơn điện tử và minh bạch dữ liệu. Đây cũng là nền tảng giúp người kinh doanh giảm chi phí tuân thủ, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trong môi trường kinh doanh số.

Phiên 2: Các diễn giả trao đổi, giải đáp nhiều vướng mắc về thuế thương mại điện tử

Sau phần trình bày tham luận của các diễn giả, hội thảo bước vào phiên tọa đàm, trao đổi với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp nhằm làm rõ những vấn đề thực tiễn trong triển khai chính sách thuế đối với hoạt động thương mại điện tử.

Phiên tọa đàm có sự tham gia của ông Hà Khắc Minh, Tổng Biên tập Tạp chí Tài chính doanh nghiệp; ông Đặng Văn Thành, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thuế Thương mại điện tử (Cục Thuế); bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam; ông Lê Ngọc Huy, Trưởng phòng Thuế cá nhân, hộ kinh doanh và thu khác, Thuế TP Hà Nội; bà Lê Thị Hà, Trưởng phòng Quản lý hoạt động thương mại điện tử, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương); ông Nguyễn Văn Được, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng Tín cùng bà Nguyễn Thị Hải Yến, Giám đốc Trung tâm Kinh doanh Khối Giải pháp bán lẻ, Tập đoàn MISA.

Tại phiên tọa đàm, các diễn giả đã trực tiếp trao đổi, giải đáp nhiều câu hỏi của doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người bán hàng trên nền tảng số liên quan đến việc thực hiện các quy định mới về thuế thương mại điện tử, hóa đơn điện tử, trách nhiệm của các sàn thương mại điện tử, quản lý doanh thu, nghĩa vụ kê khai, nộp thuế cũng như các giải pháp ứng dụng công nghệ nhằm giảm chi phí tuân thủ và nâng cao hiệu quả quản trị hoạt động kinh doanh.

Thưa ông Đặng Văn Thành, trong trường hợp người bán phát hiện doanh thu do sàn thương mại điện tử chuyển cho cơ quan thuế không khớp với doanh thu thực tế, người bán cần liên hệ với sàn hay cơ quan thuế để được xử lý? Quy trình điều chỉnh dữ liệu và trách nhiệm của từng bên được thực hiện như thế nào?

Ông Đặng Văn Thành, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thuế Thương mại điện tử trả lời, khi người bán phát hiện dữ liệu doanh thu do sàn thương mại điện tử chuyển đến cơ quan thuế không khớp với doanh thu thực tế, trước hết cần chủ động liên hệ với sàn thương mại điện tử để rà soát, đối chiếu và xác định nguyên nhân phát sinh sai lệch.

Trường hợp xác định có sai sót trong dữ liệu đã kê khai, sàn thương mại điện tử có trách nhiệm thực hiện kê khai bổ sung, điều chỉnh theo đúng quy định của pháp luật về quản lý thuế, đồng thời cập nhật lại thông tin đã gửi cho cơ quan thuế.

Về phía cơ quan thuế, việc tiếp nhận và cập nhật dữ liệu sẽ được thực hiện trên cơ sở hồ sơ điều chỉnh do sàn thương mại điện tử cung cấp. Vì vậy, người bán cần phối hợp chặt chẽ với sàn để bảo đảm thông tin doanh thu và nghĩa vụ thuế được cập nhật đầy đủ, chính xác.

Thưa bà Nguyễn Thị Cúc, từ góc độ tư vấn và đồng hành với doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh, bà đánh giá đâu là những rủi ro thuế phổ biến nhất mà người bán hàng đa kênh trên Shopee, TikTok Shop, Facebook… đang gặp phải? Bà có khuyến nghị gì để người kinh doanh chủ động rà soát, tự đánh giá mức độ tuân thủ và hạn chế nguy cơ bị truy thu, xử phạt về thuế?

Bà Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam: Thứ nhất là rủi ro về đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế. Theo bà Cúc, nhiều hộ, cá nhân đã phát sinh hoạt động kinh doanh trên các sàn thương mại điện tử hoặc nền tảng số nhưng chưa thực hiện đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế theo quy định. Trong khi đó, dù doanh thu chưa đến ngưỡng phải nộp thuế, người kinh doanh vẫn phải thực hiện đăng ký và thông báo doanh thu với cơ quan thuế. Theo quy định mới, từ năm 2027, việc thông báo doanh thu sẽ được thực hiện định kỳ hằng năm trước ngày 31/1. Khi doanh thu vượt ngưỡng 1 tỷ đồng/năm, người kinh doanh phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định.

Thứ hai là rủi ro về hóa đơn điện tử. Bà Cúc cho biết, mặc dù nhiều hộ, cá nhân kinh doanh trên sàn thương mại điện tử đã được sàn thực hiện khấu trừ, khai thay và nộp thay thuế, song nghĩa vụ lập hóa đơn điện tử vẫn là trách nhiệm độc lập của người bán. Trên thực tế, nhiều hộ kinh doanh chưa thực hiện đầy đủ việc xuất hóa đơn cho các giao dịch phát sinh, dẫn đến nguy cơ vi phạm quy định về quản lý hóa đơn điện tử. Đây cũng là lý do Hội Tư vấn Thuế Việt Nam đã kiến nghị cơ quan thuế nghiên cứu sửa đổi quy định theo hướng tạo thuận lợi hơn cho người kinh doanh.

Thứ ba là rủi ro trong kê khai doanh thu và nghĩa vụ thuế. Theo bà Cúc, hiện nay các giao dịch thanh toán qua tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử có thể được đối chiếu, kiểm soát khá thuận lợi. Tuy nhiên, đối với các giao dịch thanh toán khi nhận hàng (COD) hoặc thanh toán bằng tiền mặt, việc xác định doanh thu vẫn còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt đối với các hộ, cá nhân kinh doanh trên những nền tảng không có chức năng thanh toán. Nếu không kê khai đầy đủ doanh thu, người kinh doanh có thể phát sinh rủi ro về thuế.

Bà Cúc lưu ý, đối với các trường hợp cố tình không kê khai hoặc kê khai không đúng, khi số tiền trốn thuế đạt mức theo quy định của pháp luật, cơ quan thuế có thể chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để xem xét xử lý theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Vì vậy, bà khuyến nghị hộ, cá nhân kinh doanh cần chủ động đăng ký thuế, thực hiện đầy đủ việc kê khai doanh thu, lập hóa đơn điện tử theo quy định và nộp thuế đúng thời hạn. Theo bà, mức thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh hiện không lớn, nhưng việc tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ thuế không chỉ giúp hạn chế rủi ro pháp lý mà còn góp phần bảo đảm môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và thực hiện trách nhiệm của công dân đối với Nhà nước.

Bạn Nguyễn Thủy thắc mắc, khi sàn TMĐT có sai sót trong việc truyền dữ liệu doanh thu hoặc khấu trừ thuế, trách nhiệm của sàn đối với người bán được quy định như thế nào? Bộ Công Thương có cơ chế giám sát và xử lý ra sao?

Bà Lê Thị Hà, Trưởng phòng Quản lý hoạt động thương mại điện tử, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số chia sẻ, Luật Thương mại điện tử năm 2025 cùng các văn bản hướng dẫn đã bổ sung nhiều quy định mới, trong đó tăng cường trách nhiệm của các chủ quản nền tảng thương mại điện tử nhằm bảo đảm tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh trên môi trường số.Theo bà Hà, các quy định mới tập trung quản lý ba dòng thông tin cốt lõi, gồm chủ thể, nguồn hàng và luồng tiền.

Đối với chủ thể kinh doanh, toàn bộ người bán tham gia trên các nền tảng thương mại điện tử phải được xác thực danh tính bằng mã số định danh thống nhất với mã số thuế và số căn cước công dân. Đồng thời, người bán bắt buộc phải sử dụng tài khoản thanh toán chính chủ của cá nhân, hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp để thực hiện giao dịch, qua đó bảo đảm việc quản lý và truy vết dòng tiền.

Về nguồn hàng, các chủ quản nền tảng thương mại điện tử có trách nhiệm yêu cầu người bán cung cấp đầy đủ thông tin về hàng hóa, giấy tờ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ và thực hiện kiểm tra trước khi sản phẩm được đăng tải trên nền tảng. Theo bà Hà, đây là một trong những quy định mới nhằm tăng cường trách nhiệm của các sàn thương mại điện tử trong kiểm soát hàng hóa lưu thông trên môi trường số.

Đối với luồng tiền, việc sử dụng tài khoản thanh toán chính chủ giúp cơ quan quản lý có thể đối chiếu giữa mã số thuế, mã định danh cá nhân với doanh thu và các giao dịch phát sinh, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý và giám sát hoạt động kinh doanh trên nền tảng số.

Liên quan đến trách nhiệm của các sàn thương mại điện tử khi xảy ra sai sót trong việc cung cấp dữ liệu cho cơ quan thuế, bà Hà nhấn mạnh, nguyên tắc là "ai sai, người đó chịu trách nhiệm". Trường hợp chủ quản nền tảng cung cấp sai thông tin về doanh thu, giao dịch hoặc cố ý can thiệp vào hệ thống để làm sai lệch dữ liệu gửi cơ quan thuế thì phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật.

Theo bà, nếu người bán chứng minh được mình đã cung cấp thông tin đầy đủ, trung thực nhưng sai sót phát sinh từ hệ thống của nền tảng thì trách nhiệm thuộc về chủ quản nền tảng. Khi đó, nền tảng phải thực hiện các biện pháp khắc phục, điều chỉnh dữ liệu và chịu trách nhiệm đối với các vi phạm phát sinh.

Đặc biệt, đối với nền tảng số lớn (có từ 3 triệu người sử dụng trở lên), pháp luật quy định phải xây dựng hệ thống riêng để tiếp nhận, xử lý phản ánh, khiếu nại của người sử dụng nền tảng, bao gồm người bán, người livestream bán hàng, người làm tiếp thị liên kết và người tiêu dùng. Hệ thống này phải được công khai, minh bạch; việc xử lý có thể ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) nhưng kết quả cuối cùng phải được con người rà soát, xác nhận và báo cáo cơ quan quản lý nhà nước.

Bà Lê Thị Hà cho biết, Bộ Công Thương đang tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các quy định về xử lý vi phạm trong lĩnh vực thương mại điện tử, trong đó có việc sửa đổi các quy định về chế tài nhằm nâng cao trách nhiệm của các nền tảng, góp phần xây dựng môi trường thương mại điện tử minh bạch, an toàn và bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người bán cũng như người tiêu dùng.

Bạn Nhi Phạm hỏi, hộ kinh doanh thành lập năm 2024 có cả mã thuế 888 và 001 chỉ bán trên sàn TMĐT thì có phải kê khai thuế không?                   

Ông Lê Ngọc Huy, Trưởng phòng Thuế cá nhân, hộ kinh doanh và thu khác (Thuế TP Hà Nội) cho biết, từ ngày 1/7/2025, mã số định danh cá nhân (12 số trên căn cước công dân) được sử dụng thống nhất làm mã số thuế đối với cá nhân và hộ kinh doanh. Theo đó, mỗi cá nhân chỉ còn một mã số thuế duy nhất để thực hiện các thủ tục về thuế cũng như giao dịch trên các ứng dụng của ngành Thuế và Cổng Dịch vụ công.

Bổ sung thêm, ông Nguyễn Văn Được, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng Tín, cho biết trong một số trường hợp người nộp thuế vẫn còn tồn tại nhiều mã số thuế do thay đổi giấy tờ tùy thân hoặc phát sinh lỗi kỹ thuật trong quá trình quản lý trước đây. Theo ông, nguyên tắc là mỗi cá nhân chỉ sử dụng một mã số thuế duy nhất. Cơ quan thuế đang phối hợp với Bộ Công an để thực hiện việc đồng bộ, tích hợp dữ liệu. Trường hợp hệ thống chưa tự động đồng bộ, người nộp thuế cần liên hệ cơ quan thuế để được hướng dẫn thực hiện thủ tục hợp nhất mã số thuế.

Ở góc độ cơ quan tư vấn, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, cho biết ngành Thuế đang triển khai rà soát, làm sạch cơ sở dữ liệu mã số thuế nhằm bảo đảm mỗi cá nhân chỉ còn một mã số thuế gắn với mã định danh. Đồng thời, cơ quan thuế cũng đang xử lý các trường hợp doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã chấm dứt hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục đóng mã số thuế.

Theo bà Cúc, việc chuẩn hóa dữ liệu không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý thuế mà còn tạo thuận lợi cho người nộp thuế trong quá trình thực hiện các thủ tục hành chính. Bà cũng kiến nghị tiếp tục đơn giản hóa thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân và doanh nghiệp đã ngừng hoạt động, qua đó góp phần làm sạch cơ sở dữ liệu và bảo đảm tính minh bạch trong công tác quản lý thuế.

Anh Trần Hoàng hỏi, hộ kinh doanh bán hàng vào ban đêm, nhiều khách hàng không cung cấp thông tin. Đến ngày hôm sau, hộ kinh doanh tổng hợp toàn bộ hàng hóa đã bán và lập một hóa đơn, ghi người mua là "Người tiêu dùng". Trường hợp này có vi phạm quy định về hóa đơn hay không? Nếu không ghi "Người tiêu dùng" mà ghi bằng nội dung khác thì có bị xử lý hay không?

Ông Nguyễn Văn Được, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng Tín trả lời, theo quy định hiện hành, pháp luật chỉ cho phép lập hóa đơn theo kỳ đối soát đối với một số lĩnh vực, ngành nghề được quy định cụ thể. Ngoài các trường hợp này, hộ, cá nhân kinh doanh phải lập hóa đơn riêng cho từng lần bán hàng, từng giao dịch và từng người mua, không được gộp nhiều giao dịch phát sinh trong ngày để lập một hóa đơn.

Theo ông Được, quy định này có thể gây khó khăn đối với hộ kinh doanh, đặc biệt là những trường hợp có nhiều giao dịch nhỏ hoặc bán hàng vào ban đêm. Tuy nhiên, khi quy định hiện hành chưa được sửa đổi thì người bán vẫn phải thực hiện đúng theo quy định của pháp luật. Trong thời gian tới, cơ quan quản lý có thể nghiên cứu điều chỉnh theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn nhằm giảm chi phí tuân thủ cho hộ kinh doanh.

Đối với trường hợp người mua không cung cấp thông tin, ông Được cho biết nếu người mua là cá nhân hoặc hộ kinh doanh có đầy đủ thông tin thì hóa đơn phải ghi đầy đủ tên, địa chỉ và mã số thuế (nếu có). Riêng đối với người mua là người tiêu dùng không cung cấp thông tin hoặc không có nhu cầu nhận hóa đơn, quy định hiện hành cho phép trên hóa đơn ghi là "Người tiêu dùng".

"Nếu không ghi 'Người tiêu dùng' mà ghi bằng nội dung khác thì về nguyên tắc là chưa đúng quy định. Tuy nhiên, việc có bị xử phạt hay không sẽ được cơ quan thuế xem xét trên cơ sở từng trường hợp cụ thể. Nếu người bán đã lập hóa đơn đúng thời điểm, đúng giá trị giao dịch, kê khai trung thực và không có dấu hiệu gian lận hay che giấu doanh thu thì đây chủ yếu là sai sót về hình thức và sẽ được xem xét, xử lý theo quy định", ông Được nhấn mạnh.

Bổ sung thêm, ông Lê Ngọc Huy, Trưởng phòng Thuế cá nhân, hộ kinh doanh và thu khác, Thuế TP Hà Nội, cho biết trong quá trình lập hóa đơn, nếu phát sinh sai sót do nguyên nhân khách quan, người bán hoàn toàn có thể thực hiện điều chỉnh hoặc thay thế hóa đơn theo đúng quy định của pháp luật về hóa đơn điện tử.

Ông Huy khuyến nghị hộ, cá nhân kinh doanh cần chủ động quản lý hoạt động kinh doanh, thường xuyên đối soát thông tin và kiểm soát việc lập hóa đơn để kịp thời phát hiện, xử lý sai sót, bảo đảm hóa đơn được lập đầy đủ, chính xác và đúng quy định. Đồng thời, cơ quan thuế sẽ tiếp tục đồng hành, hướng dẫn và hỗ trợ người nộp thuế tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.

Chị Mai Anh có hỏi, theo quy định, hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở xuống không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN. Vậy cơ quan thuế sẽ sử dụng những nguồn dữ liệu và công cụ quản lý nào để phát hiện các trường hợp cố tình không xuất hóa đơn hoặc kê khai không đúng doanh thu?

Ông Đặng Văn Thành, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thuế Thương mại điện tử trả lời, Theo Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, Nghị định số 252/2026/NĐ-CP, Nghị định số 68/2026/NĐ-CP và Nghị định số 141/2026/NĐ-CP, ngưỡng doanh thu 1 tỷ đồng/năm được xác định trên tổng doanh thu thực tế của toàn bộ hoạt động kinh doanh trong năm, bao gồm doanh thu phát sinh tại cửa hàng, trên sàn thương mại điện tử, nền tảng số và các kênh bán hàng khác.

Theo quy định, hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở xuống không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân, đồng thời không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử. Trường hợp đáp ứng điều kiện và có nhu cầu, người bán vẫn có thể đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.

Đối với việc phát hiện các trường hợp không lập hóa đơn trong diện bắt buộc, cơ quan thuế thực hiện quản lý theo phương pháp quản trị rủi ro, trên cơ sở tổng hợp và đối chiếu dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau. Các nguồn dữ liệu bao gồm hồ sơ khai, nộp thuế của người nộp thuế; dữ liệu do chủ quản sàn thương mại điện tử thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thay; dữ liệu hóa đơn điện tử; thông tin từ ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán, ví điện tử, đơn vị vận chuyển và các nguồn dữ liệu liên quan.

Toàn bộ dữ liệu được liên kết thông qua mã số thuế, số định danh cá nhân, số điện thoại, tài khoản nhận tiền, chủ gian hàng và địa chỉ kinh doanh nhằm xác định doanh thu của cùng một chủ thể. Trường hợp doanh thu thực tế không phù hợp với số hóa đơn đã lập hoặc thông tin đã kê khai, cơ quan thuế sẽ tiến hành đối chiếu, yêu cầu người nộp thuế giải trình hoặc thực hiện kiểm tra theo đúng quy định của pháp luật.