Theo Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 5 và 5 tháng đầu năm 2026 do Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố sáng 3/6, trong tháng 5, cả nước có hơn 17.000 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới với tổng số vốn đăng ký đạt gần 280,9 nghìn tỷ đồng và gần 75.900 lao động đăng ký.

So với tháng trước, số doanh nghiệp thành lập mới giảm 16,5%, tuy nhiên quy mô vốn đăng ký lại tăng mạnh 13,8%, phản ánh xu hướng gia tăng quy mô đầu tư của các doanh nghiệp mới gia nhập thị trường. So với cùng kỳ năm 2025, số lượng doanh nghiệp thành lập mới tăng 12,5%, trong khi vốn đăng ký tăng tới 79,3%.

Đáng chú ý, vốn đăng ký bình quân của một doanh nghiệp thành lập mới trong tháng 5 đạt khoảng 16,5 tỷ đồng, tăng 36,4% so với tháng trước và tăng tới 59,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Điều này cho thấy chất lượng dòng vốn và quy mô hoạt động của các doanh nghiệp mới đang có xu hướng cải thiện.

Cùng với làn sóng doanh nghiệp mới, tháng 5 cũng ghi nhận khoảng 9.100 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tăng 13,6% so với cùng kỳ năm trước. Dù giảm nhẹ 3,9% so với tháng trước, con số này vẫn phản ánh xu hướng phục hồi của khu vực doanh nghiệp sau giai đoạn khó khăn.

Tính chung 5 tháng đầu năm, cả nước có hơn 94.800 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới với tổng vốn đăng ký gần 1,07 triệu tỷ đồng và khoảng 432.800 lao động đăng ký.

So với cùng kỳ năm 2025, số doanh nghiệp thành lập mới tăng 42,1%, trong khi tổng vốn đăng ký tăng 64,8%. Mặc dù số lao động đăng ký giảm 4,7%, nhưng quy mô vốn bình quân trên mỗi doanh nghiệp lại tăng đáng kể.

Cụ thể, vốn đăng ký bình quân của một doanh nghiệp thành lập mới trong 5 tháng đầu năm đạt khoảng 11,2 tỷ đồng, tăng 16% so với cùng kỳ năm trước.

Bên cạnh đó, gần 47.800 doanh nghiệp đã quay trở lại hoạt động, tăng 6,1% so với cùng kỳ năm 2025. Nhờ đó, tổng số doanh nghiệp thành lập mới và tái gia nhập thị trường đạt hơn 142.600 doanh nghiệp, tăng 27,6% so với cùng kỳ năm trước.

Bình quân mỗi tháng có khoảng 28.500 doanh nghiệp gia nhập hoặc quay trở lại thị trường, cho thấy môi trường kinh doanh đang dần cải thiện và hoạt động sản xuất kinh doanh có dấu hiệu phục hồi tích cực.

Xét theo lĩnh vực hoạt động, khu vực công nghiệp và xây dựng dẫn đầu về tốc độ tăng trưởng doanh nghiệp mới. Trong 5 tháng đầu năm, lĩnh vực này có gần 23.300 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 52,7% so với cùng kỳ năm trước.

Khu vực dịch vụ tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất với gần 70.600 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 38,7%. Trong khi đó, lĩnh vực nông, lâm nghiệp và thủy sản ghi nhận 978 doanh nghiệp mới, tăng 56% so với cùng kỳ năm 2025.

Ở chiều ngược lại, áp lực sàng lọc doanh nghiệp vẫn hiện hữu. Trong tháng 5, có 6.746 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, tăng 13,9% so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, số doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể lên tới 8.082 doanh nghiệp, tăng 23,7% so với cùng kỳ. Bên cạnh đó, 3.831 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm trước.

Dù vậy, xét tổng thể, số lượng doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường vẫn cao hơn đáng kể số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, phản ánh xu hướng mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh và niềm tin ngày càng tích cực của khu vực doanh nghiệp đối với triển vọng kinh tế trong năm 2026.

Các chuyên gia nhận định, cùng với đà phục hồi của sản xuất công nghiệp, tiêu dùng, đầu tư công và dòng vốn FDI, sự gia tăng mạnh mẽ của số lượng doanh nghiệp thành lập mới sẽ tiếp tục là một trong những động lực quan trọng hỗ trợ tăng trưởng kinh tế trong những tháng cuối năm.