Thị trường mới trở thành điểm nhấn trong hoạt động xuất khẩu

Theo báo cáo cập nhật tháng 9/2026 của Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), hoạt động xuất khẩu của Công ty CP Tôn Đông Á (UPCoM: GDA) đang ghi nhận những tín hiệu phục hồi sau giai đoạn suy giảm trong nửa đầu năm, với sản lượng xuất khẩu trong tháng 6 và tháng 7 đã phục hồi, đạt bình quân khoảng 28.000 tấn/tháng. Mức này tương đương giai đoạn đầu năm 2025, thời điểm doanh nghiệp vẫn duy trì được thị trường châu Âu.

Theo tìm hiểu của đơn vị phân tích, những thị trường mới như Ukraine, Brazil... hiện đóng góp tỷ trọng lớn trong cơ cấu xuất khẩu của doanh nghiệp. Các đơn hàng tại những thị trường này được kỳ vọng có thể duy trì ổn định trong thời gian tới.

Cơ sở cho dự báo trên đến từ việc những thị trường này hiện chưa áp dụng biện pháp bảo hộ đối với thép mạ từ Việt Nam. Bên cạnh đó, giá HRC tại Việt Nam đang thấp hơn khoảng 20% so với tại thị trường châu Âu và Nam Mỹ, qua đó tạo lợi thế về giá thành cho sản phẩm xuất khẩu.

Việc mở rộng hoạt động tại các thị trường mới diễn ra trong bối cảnh thép mạ Việt Nam đang chịu sức ép từ các biện pháp phòng vệ thương mại ở nhiều khu vực.

Được biết, Malaysia áp thuế chống bán phá giá từ 4,76% đến 57,9% đối với tôn mạ trong giai đoạn 2025-2030, song Tôn Đông Á cùng Hòa Phát, Hoa Sen và Nam Kim thuộc nhóm được miễn trừ. Tại Mỹ, mức thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với các nhà sản xuất Việt Nam ở mức trên 40%.

EU cũng đang áp dụng các biện pháp hạn chế khối lượng nhập khẩu miễn thuế, tăng thuế đối với hàng hóa vượt hạn ngạch và tăng cường truy xuất nguồn gốc. Trong khi đó, Australia đang điều tra chống bán phá giá đối với thép mạ Việt Nam, còn Mexico đã áp dụng thuế chống bán phá giá từ năm 2023.

Từ những tín hiệu xuất hiện trong tháng 6-7, Rồng Việt dự báo sản lượng tiêu thụ tôn mạ của Tôn Đông Á trong quý III/2026 đạt khoảng 185.000 tấn, tăng 13% so với quý trước và xấp xỉ cùng kỳ năm 2025.

Trong đó, sản lượng xuất khẩu được dự báo đạt 85.000 tấn, tăng 37% so với quý II. Sản lượng tại thị trường nội địa dự kiến khoảng 100.000 tấn, giảm 2% so với quý trước do quý III không phải giai đoạn cao điểm của hoạt động xây dựng.

Để so sánh, trong quý II/2026, Tôn Đông Á tiêu thụ 164.000 tấn tôn mạ, trong đó xuất khẩu đạt 62.000 tấn. Lũy kế 6 tháng đầu năm, tổng sản lượng bán hàng đạt 353.000 tấn, giảm 12% so với cùng kỳ; riêng xuất khẩu đạt 108.000 tấn, giảm 23%.

Xuất khẩu phục hồi nhưng lợi nhuận quý III vẫn chịu sức ép

Dù sản lượng được kỳ vọng cải thiện nhờ thị trường xuất khẩu, lợi nhuận quý III của Tôn Đông Á lại được dự báo giảm so với quý liền trước.

Cụ thể, Rồng Việt ước tính doanh thu thuần quý III/2026 của doanh nghiệp đạt 3.372 tỷ đồng, tăng 10% so với quý II nhưng giảm 8% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ dự kiến đạt 76 tỷ đồng, giảm 18% so với quý trước và 11% so với cùng kỳ.

Một trong những yếu tố tác động đến lợi nhuận là diễn biến giá nguyên liệu và thành phẩm. Sau khi phục hồi trong quý II, giá HRC và tôn mạ đã hạ nhiệt trong quý III. Báo cáo cho rằng nhu cầu thép tại Trung Quốc không đạt kỳ vọng, trong khi chi phí vận chuyển giảm cũng kéo giá một số nguyên liệu như quặng sắt, than cốc đi xuống.

Giá HRC bình quân trong quý III được dự báo khoảng 510 USD/tấn, giảm 4% so với quý trước. Theo đó, biên lợi nhuận gộp của Tôn Đông Á có thể giảm từ 9% trong quý II xuống còn 7,5%. Lợi nhuận gộp dự kiến đạt 253 tỷ đồng, giảm 8% so với quý trước nhưng tăng 28% so với cùng kỳ.

Chi phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp trong kỳ được dự báo ở mức 132 tỷ đồng, tương đương khoảng 4% doanh thu. Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh dự kiến đạt 121 tỷ đồng, giảm 16% so với quý II. Chi phí tài chính ròng ước khoảng 27 tỷ đồng trong bối cảnh chi phí lãi vay chịu ảnh hưởng từ mặt bằng lãi suất cao hơn.

Ngoài hoạt động kinh doanh, Tôn Đông Á đã thông qua kế hoạch trả cổ tức năm 2025 bằng tiền với tỷ lệ 10%, tương ứng 1.000 đồng/cổ phiếu, cùng cổ tức bằng cổ phiếu tỷ lệ 10%. Đơn vị phân tích kỳ vọng phần cổ tức tiền mặt có thể được hoàn tất trong quý IV/2026.

Trong khi đó, kế hoạch niêm yết cổ phiếu GDA trên HOSE được nhận định có thể cần thêm thời gian do diễn biến và thanh khoản của thị trường chứng khoán chưa thuận lợi.