Theo báo cáo mới đây của SSI Research, trong quý I/2026, tỷ lệ nợ xấu tăng lên 1,88%, cao hơn so với 1,76% tại quý IV/2025 nhưng vẫn thấp hơn mức 2,0% trong quý I/2025.

“Chất lượng tài sản trong quý I/2026 của các ngân hàng giảm nhẹ so với quý trước nhưng vẫn tốt hơn quý I/2025. Diễn biến này phản ánh hoạt động cơ cấu và xử lý nợ xấu cho danh mục cho vay vào quý IV, sau đó về mức bình thường trong quý I, với độ trễ trong việc ghi nhận các rủi ro vào nợ xấu”, SSI Research nhận định.

Bên cạnh yếu tố mùa vụ, việc điều chỉnh lại lãi suất cho vay và các tác động liên quan đến CIC cũng góp phần làm gia tăng dư nợ quá hạn, với tỷ lệ hình thành nợ xấu tăng lên 1,49% (tăng 13 điểm cơ bản so với quý trước, nhưng giảm 97 điểm cơ bản so với cùng kỳ).

Trong danh sách các ngân hàng SSI Research theo dõi, nợ xấu tăng 11% tính từ đầu năm, với mức tăng trên diện rộng tại TPBank (tăng 48%), BIDV (tăng 22%), VPBank (tăng 19%), HDBank (tăng 17%), MB (tăng 14%) và Vietcombank (tăng 13%). Còn lại, VietinBank là trường hợp ngoại lệ khi nợ xấu giảm 6%.

Về cơ cấu, nợ xấu vẫn tập trung chủ yếu ở Nhóm 5 (chiếm khoảng 60% tổng nợ xấu), trong khi nợ Nhóm 2 tăng 12% so với quý trước, dẫn đầu bởi ACB, Vietcombank, TPBank và Techcombank. Diễn biến này cho thấy áp lực rủi ro gia tăng ở các ngân hàng kể trên.

Còn theo phân tích của ông Lê Hoài Ân, chuyên gia ngành ngân hàng nhận định, chất lượng tài sản của các ngân hàng đang phân hóa rõ nét hơn trong quý I/2026 với áp lực lớn nhất tập trung ở nhóm bán lẻ khi nợ xấu và nợ quá hạn vẫn ở mức cao.

Đối với nhóm ngân hàng quốc doanh, tỷ lệ nợ xấu đã tăng nhẹ từ 1,1% trong quý IV/2025 lên 1,19% trong quý I/2026. Cùng kỳ, tỷ lệ nợ quá hạn cũng tăng từ 1,96% lên 2,13%. Tuy nhiên, đây vẫn là mức thấp nhất so với các nhóm ngân hàng còn lại. Đồng thời, nhóm quốc doanh vẫn tiếp tục là nhóm có hệ số bao phủ nợ xấu cao nhất, lên tới 133,61%, bỏ xa nhóm bán lẻ với 56,86 % và nhóm bán buôn với 74,02%.

Đối với nhóm ngân hàng bán lẻ, tỷ lệ nợ xấu đã tăng từ 2,18% lên 3,34% chỉ sau một quý, kéo theo tỷ lệ nợ quá hạn tăng từ 4,95% lên 5,32%. Trong khi đó, hệ số bao phủ nợ xấu của nhóm này lại tiếp tục “đi lùi” quý thứ hai liên tiếp, xuống còn 56,86%.

Đối với nhóm ngân hàng bán buôn, tỷ lệ nợ xấu trong quý I nhích nhẹ lên 1,96% với tỷ lệ nợ quá hạn tăng lên 3,13%. Song cũng giống như nhóm ngân hàng bán lẻ, hệ số bao phủ nợ xấu của nhóm này cũng giảm từ 75,84% trong quý IV/2025 xuống còn 74,02% trong quý I/2026.

Đối với nhóm ngân hàng còn lại, tỷ lệ nợ xấu tăng lên 3% trong khi tỷ lệ nợ quá hạn ở mức 4,1%. Tuy nhiên, điều đáng lưu ý là nhóm ngân hàng này có hệ số bao phủ nợ xấu thấp nhất hệ thống, chỉ ở mức 41,96% trong quý I/2026.

“Nhóm quốc doanh vẫn tiếp tục là lớp phòng thủ chính của hệ thống nhờ chất lượng tài sản ổn định và bộ đệm dự phòng dày hơn. Trong khi đó, nhóm ngân hàng khác có hệ số bao phủ thấp, cho thấy dư địa hấp thụ rủi ro còn mỏng nếu áp lực nợ xấu kéo dài. Ngoài ra, rủi ro không chỉ nằm ở nợ xấu hiện hữu mà còn ở phần nợ quá hạn có thể chuyển nhóm trong các quý tới”, ông Lê Hoài Ân cho hay.

Bên cạnh đó, vị chuyên gia này cũng nhấn mạnh vấn đề toàn ngành không chỉ là nợ xấu, mà là ngân hàng nào còn đủ bộ đệm để hấp thụ rủi ro nếu áp lực chuyển nhóm nợ tiếp diễn.

Thực tế, tại mùa ĐHĐCĐ năm nay, lãnh đạo nhiều ngân hàng cũng đã đề cập đến chiến lược tăng trích lập dự phòng rủi ro tín dụng, củng cố bộ đệm tài chính.

Ông Phan Đình Tuệ, Thành viên HĐQT, ngân hàng Sacombank cho biết, việc duy trì tỷ lệ trích lập dự phòng cao nhằm phù hợp với chiến lược quản trị rủi ro thận trọng và gia tăng nguồn lực đảm bảo an toàn tài chính, giúp cho ngân hàng chủ động phòng vệ trước biến động. Ngay trong quý I/2026, ngân hàng này đã tăng mạnh chi phí dự phòng trong quý I/2026 lên 2.024 tỷ đồng, gấp hơn 10 lần cùng kỳ. Đáng nói, trong năm 2025, ngân hàng đã mạnh tay trích lập dự phòng tới gần 11.200 tỷ.

Tương tự, trong quý I/2026, ngân hàng Eximbank đã tăng mạnh trích lập dự phòng rủi ro tín dụng lên 319 tỷ đồng, gấp 2,5 lần cùng kỳ. “Eximbank định hướng tăng cường trích lập dự phòng trong năm 2026 nhằm củng cố nền tảng tài chính, tạo dư địa cho tăng trưởng ổn định trong những năm tiếp theo”, lãnh đạo ngân hàng cho biết tại ĐHĐCĐ.