Chọn thiết bị đúng nhu cầu để tránh “đội” hóa đơn điện

Chi phí sinh hoạt ngày càng tăng khiến nhiều gia đình chú trọng hơn đến việc sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả. Không chỉ hình thành thói quen tắt thiết bị khi không sử dụng, người tiêu dùng còn bắt đầu quan tâm đến việc lựa chọn sản phẩm điện gia dụng phù hợp ngay từ khâu mua sắm. Việc đọc kỹ thông tin trên nhãn năng lượng được xem là cơ sở quan trọng giúp người dùng cân nhắc mức tiêu thụ điện, từ đó tránh lãng phí và kiểm soát tốt hơn chi phí sinh hoạt hằng tháng.

Theo các chuyên gia năng lượng, một trong những nguyên nhân khiến hóa đơn tiền điện của nhiều hộ gia đình tăng cao là việc lựa chọn thiết bị có công suất không phù hợp với nhu cầu thực tế. Việc mua sắm theo cảm tính, chạy theo mẫu mã hoặc công suất lớn đôi khi khiến người dùng phải trả thêm chi phí vận hành trong suốt thời gian sử dụng.

Điều hòa tiết kiệm điện, có dán nhãn năng lượng đang được người dân ưu tiên lựa chọn. Ảnh: Phạm Oanh.

Chị Nguyễn Thu Hằng (phường Từ Liêm, Thành phố Hà Nội) cho biết, trước đây gia đình chị từng lắp đặt điều hòa công suất 18.000 BTU cho phòng ngủ diện tích chỉ khoảng 15 m² với suy nghĩ “máy lớn sẽ làm lạnh nhanh hơn”. Tuy nhiên, sau vài tháng sử dụng, hóa đơn tiền điện tăng đáng kể so với trước. “Sau khi được kỹ thuật viên tư vấn lại, tôi mới biết công suất điều hòa như vậy là quá lớn so với diện tích phòng. Máy hoạt động không tối ưu nên vừa tốn điện vừa lãng phí”, chị Hằng chia sẻ.

Không chỉ với điều hòa, nhiều thiết bị điện gia dụng khác cũng thường bị lựa chọn sai công suất. Anh Nguyễn Thái Long (phường Cầu Giấy) - nhân viên tư vấn cửa hàng điện máy cho biết, không ít khách hàng có tâm lý mua thiết bị dung tích lớn hoặc công suất cao để dự phòng, nhưng điều này lại khiến mức tiêu thụ điện tăng lên không cần thiết.

“Với điều hòa, người tiêu dùng nên chú ý đến chỉ số công suất làm lạnh (BTU) và diện tích phòng để chọn thiết bị phù hợp. Với tủ lạnh, dung tích nên dựa trên số thành viên trong gia đình thay vì chọn loại quá lớn. Tương tự, máy giặt cũng cần cân nhắc theo nhu cầu thực tế; gia đình ít người không nhất thiết phải mua máy 10 - 12 kg nếu mỗi lần giặt chỉ khoảng 6 - 8 kg”, anh Long cho hay.

Thực tế cho thấy, việc chọn đúng công suất thiết bị không chỉ giúp tiết kiệm điện mà còn kéo dài tuổi thọ của sản phẩm. Khi thiết bị hoạt động trong điều kiện phù hợp với thiết kế, hiệu suất vận hành sẽ ổn định hơn, đồng thời giảm chi phí bảo trì, sửa chữa trong quá trình sử dụng.

Đọc nhãn năng lượng để tiêu dùng thông minh

Bên cạnh việc lựa chọn công suất phù hợp, các chuyên gia cho rằng người tiêu dùng cần chú ý đến thông tin trên nhãn năng lượng của sản phẩm trước khi quyết định mua. Theo quy định của Bộ Công Thương, nhiều nhóm thiết bị điện và điện tử như điều hòa, tủ lạnh, máy giặt, quạt điện, bóng đèn, nồi cơm điện, tivi… trước khi đưa ra thị trường bắt buộc phải dán nhãn năng lượng. Đây là căn cứ quan trọng giúp người tiêu dùng nhận biết mức độ tiêu thụ điện và hiệu suất năng lượng của từng sản phẩm.

Hiện nay, trên thị trường phổ biến hai dạng nhãn năng lượng. Thứ nhất là nhãn so sánh, thể hiện hiệu suất năng lượng của sản phẩm thông qua thang đánh giá từ 1 đến 5 sao. Số sao càng nhiều, thiết bị càng tiết kiệm điện so với mặt bằng chung của cùng nhóm sản phẩm. Loại thứ hai là nhãn xác nhận, thường ghi “Hiệu suất năng lượng cao nhất”. Đây là nhãn dành cho những sản phẩm đạt hoặc vượt mức hiệu suất năng lượng cao nhất theo tiêu chuẩn hiện hành.

Ngoài số sao đánh giá, trên nhãn năng lượng còn có nhiều thông tin quan trọng như mức tiêu thụ điện trung bình trong năm (kWh/năm) hoặc mức tiêu thụ điện cho mỗi chu trình vận hành. Những thông số này giúp người tiêu dùng có thể ước tính chi phí điện khi sử dụng thiết bị trong thời gian dài.

Việc lựa chọn thiết bị tiết kiệm điện còn góp phần giảm lượng phát thải khí nhà kính do giảm nhu cầu sản xuất điện. Ảnh: M.X

Tuy nhiên, trên thực tế, không ít người vẫn mua thiết bị điện theo cảm tính. Nhiều khách hàng chỉ chú ý đến giá bán, mẫu mã hoặc chương trình khuyến mại mà chưa quan tâm đúng mức đến các thông tin về hiệu suất năng lượng. Hệ quả là thiết bị được lựa chọn có thể vượt quá nhu cầu sử dụng, tiêu tốn nhiều điện năng hơn cần thiết. Trong thời gian dài, khoản chi phí điện phát sinh có thể lớn hơn nhiều so với số tiền tiết kiệm được khi mua sản phẩm giá rẻ ban đầu.

Các chuyên gia năng lượng cho biết, nếu mỗi hộ gia đình ưu tiên lựa chọn các thiết bị đạt mức 4 - 5 sao thay vì 2 - 3 sao, lượng điện tiết kiệm có thể đạt từ 10 - 30% tùy theo từng nhóm sản phẩm. Con số này tưởng chừng không lớn, nhưng nếu được áp dụng rộng rãi tại hàng triệu hộ gia đình trên cả nước, hiệu quả mang lại cho hệ thống năng lượng là rất đáng kể. Đặc biệt, trong những tháng cao điểm nắng nóng, nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh, việc sử dụng các thiết bị có hiệu suất cao sẽ góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia, hạn chế nguy cơ quá tải cục bộ.

Không chỉ mang lại lợi ích về kinh tế, việc lựa chọn thiết bị tiết kiệm điện còn góp phần giảm lượng phát thải khí nhà kính do giảm nhu cầu sản xuất điện. Đây cũng là một trong những giải pháp quan trọng hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh và sử dụng năng lượng bền vững. Dán nhãn năng lượng không chỉ là yêu cầu quản lý của cơ quan nhà nước mà còn là công cụ hữu ích giúp người tiêu dùng chủ động hơn trong việc lựa chọn sản phẩm. Chỉ cần dành thêm vài phút đọc kỹ thông tin trên nhãn trước khi mua sắm, người tiêu dùng đã có thể đưa ra quyết định phù hợp hơn với nhu cầu sử dụng của gia đình.

Việc quan tâm đến nhãn năng lượng khi lựa chọn thiết bị điện không chỉ giúp mỗi gia đình tiết kiệm chi phí sử dụng điện mà còn góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong toàn xã hội. Khi người tiêu dùng chủ động lựa chọn các sản phẩm có hiệu suất cao, nhu cầu điện năng sẽ được sử dụng hợp lý hơn, qua đó giảm áp lực cho hệ thống điện và hỗ trợ mục tiêu phát triển xanh, bền vững.