Bản cập nhật mới này thay thế danh sách được ban hành hồi đầu năm 2025 và được công bố chưa đầy một tháng sau cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh, trong bối cảnh hai nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn đang duy trì một thỏa thuận đình chiến thương mại mong manh.

Trước đó, vào tháng 2, khi chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump đang được chuẩn bị, Lầu Năm Góc từng đăng tải một phiên bản cập nhật của danh sách này, còn được gọi là danh sách 1260H hoặc danh sách CMC (Chinese Military Companies). Tuy nhiên, danh sách đã nhanh chóng bị gỡ bỏ mà không có nhiều giải thích chính thức.

Danh sách được công bố ngày 8/6 về cơ bản phản ánh nội dung của danh sách từng bị rút lại hồi tháng 2, ngoại trừ việc bổ sung hai nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu của Trung Quốc là CXMT và YMTC. Đây là hai doanh nghiệp từng bị loại khỏi danh sách tồn tại trong thời gian ngắn hồi tháng 2, động thái từng gây nhiều tranh cãi và vấp phải sự chỉ trích từ các nghị sĩ có quan điểm cứng rắn với Trung Quốc tại Washington.

Danh sách cập nhật lần này cho thấy phạm vi chỉ định của Mỹ đã được mở rộng đáng kể, không còn chỉ tập trung vào các doanh nghiệp quốc phòng, giám sát hay các tập đoàn công nghiệp nhà nước truyền thống của Trung Quốc. Thay vào đó, Washington đã đưa vào danh sách nhiều doanh nghiệp tư nhân hàng đầu, những tên tuổi được xem là biểu tượng cho sự trỗi dậy về công nghệ và năng lực đổi mới của Trung Quốc trên trường quốc tế.

Trong số đó có tập đoàn thương mại điện tử Alibaba, nhà sản xuất xe điện BYD và NIO, công ty tìm kiếm và trí tuệ nhân tạo Baidu, doanh nghiệp công nghệ sinh học WuXi AppTec, các nhà sản xuất năng lượng mặt trời JA Solar và Trina Solar, hà sản xuất robot hình người và robot bốn chân hàng đầu của Trung Quốc Unitree, hai công ty công nghệ lidar Hesai và RoboSense, cùng nhà sản xuất thiết bị mạng TP-Link.

Đáng chú ý, ngày 1/6 vừa qua, tập đoàn công nghệ hàng đầu của Mỹ Nvidia cho biết họ có kế hoạch hợp tác với Unitree để phát triển robot phục vụ hoạt động nghiên cứu.

Việc những doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực dân sự như thương mại điện tử, trí tuệ nhân tạo, xe điện, năng lượng sạch, robot và công nghệ sinh học xuất hiện trong danh sách cho thấy Mỹ ngày càng mở rộng cách tiếp cận đối với khái niệm “hỗ trợ năng lực quân sự của Trung Quốc”, phản ánh mối lo ngại rằng các công nghệ tiên tiến trong khu vực tư nhân có thể được tích hợp vào chiến lược phát triển quân sự và công nghiệp của Bắc Kinh.

Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington hiện chưa phản hồi yêu cầu bình luận về động thái mới nhất của Mỹ.

Ở chiều ngược lại, một số doanh nghiệp đã được loại khỏi danh sách, trong đó có hai đơn vị thuộc Tập đoàn Dầu khí Ngoài khơi Quốc gia Trung Quốc (CNOOC) là CNOOC China Ltd và CNOOC International Trading. Tuy nhiên, China BlueChemical Limited – một công ty con khác của CNOOC – lại được bổ sung vào danh sách. Hồ sơ của Lầu Năm Góc cũng lưu ý rằng CNOOC là doanh nghiệp chịu sự kiểm soát trực tiếp của chính phủ Trung Quốc.

Theo giới chức Mỹ, việc một công ty được gỡ tên khỏi danh sách không nhất thiết đồng nghĩa Washington kết luận doanh nghiệp đó không còn liên hệ với quân đội Trung Quốc. Trong một số trường hợp, nguyên nhân đơn giản là công ty không còn hoạt động tại Mỹ hoặc đã thay đổi tên pháp nhân.

Tính đến thời điểm hiện tại, Alibaba, Baidu, CXMT, YMTC, Unitree và CNOOC đều chưa đưa ra bình luận chính thức.

Theo hồ sơ được công bố, danh sách này được lập theo yêu cầu của luật pháp Mỹ và phải được cập nhật ít nhất mỗi năm một lần. Các doanh nghiệp xuất hiện trong danh sách được xác định là “đủ điều kiện để được chỉ định là công ty quân sự Trung Quốc” và đang hoạt động tại thị trường Mỹ. Hồ sơ cũng nêu rõ các công ty có quyền gửi đơn đề nghị xem xét để được gỡ tên khỏi danh sách.

Danh sách hiện bao gồm hàng loạt doanh nghiệp công nghệ hàng đầu của Trung Quốc, những đơn vị được Mỹ cho là đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy năng lực công nghiệp và quân sự của Bắc Kinh. Việc công bố danh sách mới được dự báo có thể làm gia tăng căng thẳng giữa hai cường quốc vốn đang cạnh tranh gay gắt trên cả phương diện kinh tế lẫn địa chính trị.

Mặc dù việc bị đưa vào danh sách của Lầu Năm Góc không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt trực tiếp, một đạo luật mới của Mỹ quy định trong những năm tới Bộ Quốc phòng Mỹ sẽ không được ký kết hợp đồng hoặc thực hiện hoạt động mua sắm đối với các công ty nằm trong danh sách này.

Động thái này cũng được xem là tín hiệu gửi tới các nhà thầu quốc phòng và các cơ quan chính phủ Mỹ khác về đánh giá của quân đội Mỹ đối với những doanh nghiệp liên quan. Trong những năm gần đây, một số công ty Trung Quốc đã khởi kiện chính phủ Mỹ nhằm phản đối việc bị đưa vào danh sách nói trên.