Đơn hàng nông sản tăng đột biến

Xung đột leo thang tại Trung Đông đang tạo ra những biến động đáng kể đối với thương mại và chuỗi cung ứng toàn cầu. Nguồn cung gián đoạn tại một số thị trường truyền thống khiến nhiều doanh nghiệp nhập khẩu phải tìm kiếm đối tác thay thế, qua đó mở ra cả thách thức lẫn cơ hội cho các doanh nghiệp xuất khẩu, trong đó có Việt Nam.

Theo ông Nguyễn Tuấn Việt - Tổng Giám đốc Công ty Vietgo, xung đột tại Trung Đông đang tạo ra những biến động đáng chú ý trong dòng chảy thương mại quốc tế, đồng thời mở ra một số cơ hội cho doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam.

Ông Việt cho biết, đối với nhóm hàng nông sản tươi, đặc biệt là các loại trái cây có thời gian bảo quản ngắn, lượng đơn hàng thời gian gần đây tăng đột biến, có thời điểm lên tới khoảng 300 đơn. Nguyên nhân chủ yếu do nguồn cung từ khu vực Trung Đông và một số thị trường lân cận bị gián đoạn, khiến nhiều đối tác tại châu Âu phải tìm kiếm nguồn thay thế.

Trước đây, Iran và Israel là những quốc gia có thế mạnh về nông nghiệp công nghệ cao, cung ứng nhiều mặt hàng nông sản sạch cho thị trường châu Âu nhờ khoảng cách địa lý gần và chi phí vận chuyển thấp. Tuy nhiên, khi xung đột xảy ra, chuỗi cung ứng bị ảnh hưởng, dẫn tới tình trạng thiếu hụt nguồn cung tại một số thị trường châu Âu.

Không chỉ nông sản, nhiều ngành hàng công nghiệp cũng ghi nhận tín hiệu tăng nhu cầu, như dệt may, nhựa, chăn ga gối đệm, đồ nội thất – ngoại thất, giày dép… khi một số nguồn cung truyền thống bị gián đoạn. Bên cạnh đó, các vật liệu phục vụ xây dựng và tái thiết như xi măng, gỗ, tôn, gạch cũng được dự báo sẽ gia tăng nhu cầu trong giai đoạn tới nếu hoạt động tái thiết sau xung đột diễn ra.

Trong khi đó, bà Nguyễn Hạnh - Giám đốc Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Đại Việt, cho rằng trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu biến động, doanh nghiệp Việt Nam cũng có cơ hội tiếp cận những thị trường lớn và khó tính hơn. Theo bà Hạnh, thời gian gần đây doanh nghiệp đã nhận được nhiều phản hồi tích cực từ các đối tác nước ngoài, cho thấy dư địa mở rộng thị trường vẫn còn khá lớn.

Cơ hội mở ra cho những doanh nghiệp sớm xoay chuyển

Trong khi đó, ông Hà Quang Vũ - đại diện Công ty XNK Hà Quang cho rằng thị trường thế giới, đặc biệt là khu vực Trung Đông, luôn tiềm ẩn nhiều biến động khó lường. Với những doanh nghiệp chưa kịp thích ứng, các biến động này có thể trở thành thách thức lớn. Tuy nhiên, theo ông Vũ, trong nguy luôn có cơ, bởi những biến động địa chính trị đôi khi lại mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp biết nắm bắt.

Ông Vũ dẫn chứng, xung đột Nga – Ukraine dù đến nay vẫn chưa kết thúc nhưng nhu cầu đối với các ngành phục vụ tái thiết, đặc biệt là ngành gỗ, lại gia tăng mạnh. Nhờ đó, ngành gỗ Việt Nam đã có sự phục hồi và phát triển khá tốt trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ đồ gỗ trên thị trường quốc tế vẫn duy trì ở mức cao.

"Tương tự, căng thẳng tại Biển Đỏ năm 2024 từng khiến nhiều doanh nghiệp lo ngại nguy cơ gián đoạn vận chuyển hàng hóa. Tuy nhiên trên thực tế, tác động không quá lớn và kim ngạch xuất khẩu của nhiều ngành hàng vẫn duy trì đà tăng trưởng.

Ngay cả trong năm 2025, khi một số chính sách thuế và thương mại của Mỹ có thay đổi, xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này vẫn ghi nhận mức tăng trưởng tích cực. Theo ông Vũ, điều đó cho thấy năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế vẫn khá vững", ông Vũ khẳng định.

Theo ông Vũ, trong thương mại toàn cầu, biến động thị trường và các yếu tố địa chính trị là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, với những doanh nghiệp chủ động và linh hoạt, đây không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội để mở rộng thị trường.

“Có người nhìn vào biến động sẽ thấy khó khăn, nhưng với những doanh nghiệp xuất khẩu biết thích ứng, đó lại là cơ hội để tìm kiếm thị trường mới và gia tăng đơn hàng”, ông Vũ nói.

Ông Vũ cũng cho rằng Việt Nam hiện có nhiều lợi thế để mở rộng xuất khẩu, đặc biệt là vị trí thuận lợi về hàng hải cùng mạng lưới hiệp định thương mại tự do (FTA) với nhiều thị trường lớn. Việt Nam đã ký kết nhiều FTA với châu Âu, châu Á và Trung Đông, trong đó có thỏa thuận thương mại với Israel và nhiều đối tác khác, tạo điều kiện để hàng hóa Việt Nam tiếp cận sâu hơn thị trường quốc tế.

Dự báo về thời gian tới, ông Vũ cho rằng sau chu kỳ xung đột tại Trung Đông, nhu cầu nhập khẩu hàng hóa có thể tăng mạnh từ giữa năm 2026, đặc biệt là các mặt hàng phục vụ tiêu dùng và tái thiết. Đây sẽ là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam gia tăng xuất khẩu nếu biết tận dụng tốt thời cơ.

Đồng tình với nhận định trên, ông Trần Bình Minh, đại diện Công ty Dawnsky cho biết nhu cầu đặt hàng nông sản từ các thị trường nước ngoài đang tăng mạnh sau những biến động địa chính trị gần đây. Theo đó, lượng đơn hàng chuẩn bị cho xuất khẩu của doanh nghiệp đã tăng khoảng 10 lần so với tháng trước, chủ yếu đến từ các thị trường Trung Đông và châu Âu.

Theo ông Minh, trước đó do xung đột và gián đoạn logistics, nhiều lô hàng tại khu vực các nước vùng Vịnh bị ùn ứ, khiến nguồn cung nông sản trên thị trường sụt giảm và giá tăng mạnh. Trong bối cảnh này, các doanh nghiệp nhập khẩu có xu hướng tăng mua để bù đắp lượng hàng thiếu hụt trong kho, qua đó mở ra cơ hội cho các nhà cung ứng mới.

Hiện doanh nghiệp đã xuất khẩu nông sản tới khoảng 16 quốc gia. Trong đó, nhiều mặt hàng của Việt Nam, đặc biệt là cà phê, được đánh giá có sức cạnh tranh cao trên thị trường quốc tế.

Theo các doanh nghiệp, sau những biến động lớn của thị trường, Việt Nam đang nổi lên như một điểm cung ứng ổn định nhờ nền kinh tế duy trì tăng trưởng, nguồn cung hàng hóa dồi dào và khả năng đáp ứng đơn hàng linh hoạt của doanh nghiệp.

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam, từ quy mô lớn đến vừa và nhỏ, cũng đang chủ động tăng cường chào hàng và duy trì kết nối với khách hàng quốc tế, sẵn sàng nguồn cung khi nhu cầu phục hồi. Với những đối tác đã có quan hệ hợp tác từ trước, các đơn hàng có thể được ký kết ngay khi điều kiện logistics thuận lợi trở lại.

Các chuyên gia nhận định, dù thương mại toàn cầu đang đối mặt với nhiều biến động, Việt Nam vẫn duy trì được sự linh hoạt trong sản xuất và xuất khẩu nhờ khả năng thích ứng nhanh của doanh nghiệp và sự chuẩn bị về nguồn cung. Điều này giúp nhiều ngành hàng, đặc biệt là nông sản, không rơi vào tình trạng “đóng băng” mà vẫn tìm được cơ hội mở rộng thị trường.