Làn sóng phát hành trái phiếu bằng nhân dân tệ
Đà tăng vay vốn của khối ngân hàng là một phần trong làn sóng bùng nổ rộng lớn hơn của hoạt động phát hành trái phiếu bằng nhân dân tệ tại thị trường quốc tế, được thúc đẩy bởi nhu cầu mạnh mẽ từ các nhà đầu tư Trung Quốc đại lục đang tìm kiếm lợi suất cao hơn. Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh Bắc Kinh nới lỏng các điều kiện để họ tiếp cận các sản phẩm thu nhập cố định tại Hồng Kông.
Dù lợi suất tại Hồng Kông cao hơn so với Trung Quốc đại lục, mức này vẫn thấp hơn chi phí vay vốn tại phần lớn các thị trường toàn cầu khác.
Vì vậy, tổng giá trị huy động thông qua trái phiếu dim sum (loại trái phiếu phát hành bên ngoài Trung Quốc đại lục, chủ yếu tại Hồng Kông, và được định giá bằng nhân dân tệ) đã đạt 300 tỷ nhân dân tệ (44 tỷ USD) tính đến thời điểm hiện tại của năm nay, cao hơn gấp đôi cùng kỳ năm 2025, vốn cũng đã là một năm lập kỷ lục.
Lượng trái phiếu do chính các ngân hàng Mỹ tự đứng ra phát hành và quản lý đã tăng vọt lên 47,5 tỷ nhân dân tệ, cũng là mức cao chưa từng có, trong đó Goldman Sachs chiếm phần lớn.
“Nhu cầu đối với các tài sản bằng nhân dân tệ tại thị trường quốc tế hiện rất lớn. Điều đó mang lại cho công ty một nguồn vốn thay thế hấp dẫn”, ông Isaac Wong, Giám đốc phụ trách phân phối trái phiếu, tiền tệ và hàng hóa của Goldman Sachs tại khu vực châu Á (ngoại trừ Nhật Bản), cho biết.
Các bên đi vay tham gia thị trường trong tháng này gồm Bồ Đào Nha, cùng nhiều tổ chức công như MuniFin của Phần Lan và Ngân hàng Phát triển Hàn Quốc. Trước đó, đầu năm nay, Ngân hàng Đầu tư Bắc Âu và Tập đoàn Tín dụng Xuất khẩu Thụy Điển cũng đã phát hành trái phiếu dim sum.
“Hiện đang diễn ra một làn sóng vay vốn bằng nhân dân tệ tại thị trường quốc tế. Từ chính phủ Indonesia cho tới Morgan Stanley đều đang phát hành nợ bằng nhân dân tệ”, ông John Woods, Giám đốc đầu tư khu vực châu Á của Lombard Odier, nhận định.
Goldman Sachs đi đầu làn sóng
Goldman Sachs hiện là nhà phát hành trái phiếu dim sum nước ngoài lớn nhất và đứng thứ hai toàn thị trường, chỉ sau Ngân hàng Trung Quốc thuộc sở hữu nhà nước. Từ đầu năm đến nay, ngân hàng này đã huy động 32,1 tỷ nhân dân tệ thông qua kênh trái phiếu dim sum, tương đương khoảng 10% tổng lượng phát hành.
Các chính sách hỗ trợ từ Bắc Kinh đã góp phần làm gia tăng lượng vốn từ Trung Quốc đại lục đầu tư vào trái phiếu tại Hồng Kông, nằm trong chiến lược rộng lớn hơn nhằm quốc tế hóa đồng nội tệ.
Tại Diễn đàn Phát triển Trung Quốc hồi tháng trước (sự kiện cấp cao thường được ví như “Davos của Trung Quốc”), Thống đốc Ngân hàng Trung ương Pan Gongsheng cam kết thúc đẩy “hợp tác tiền tệ và tài chính đa dạng để tiếp tục phát triển thị trường nhân dân tệ ngoài khơi”.
Năm ngoái, Bắc Kinh đã mở rộng đáng kể phạm vi tiếp cận chương trình Bond Connect, cơ chế cho phép nhà đầu tư đại lục mua các sản phẩm thu nhập cố định tại Hồng Kông, đồng thời lần đầu tiên mở cửa cho các công ty bảo hiểm và các tổ chức tài chính phi ngân hàng khác.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh lợi suất trái phiếu tại Trung Quốc đại lục đang ở mức thấp lịch sử, khiến các nhà đầu tư tổ chức trong nước cần gấp những sản phẩm có lợi suất cao hơn để đáp ứng nghĩa vụ tài chính. Điều đó đã thúc đẩy dòng tiền lớn từ Trung Quốc chảy vào những lĩnh vực như cổ phiếu ngân hàng trả cổ tức cao tại Hồng Kông.
Lợi suất trái phiếu chính phủ chuẩn kỳ hạn 10 năm của Trung Quốc hiện quanh mức 1,75%. Trong khi đó, trái phiếu dim sum kỳ hạn 10 năm của Goldman Sachs có lãi suất coupon 3%.
Ông Wong cho biết Goldman Sachs đang hoán đổi số tiền thu được từ trái phiếu dim sum sang USD và thực hiện các biện pháp phòng ngừa rủi ro tỷ giá.
“Chúng tôi có thể dễ dàng phân bổ nguồn vốn huy động được trên toàn tập đoàn và tại nhiều khu vực pháp lý khác nhau”, ông nói, đồng thời nhấn mạnh số vốn này sẽ không được sử dụng cho hoạt động của Goldman Sachs tại Trung Quốc đại lục.
Nguồn vốn nhân dân tệ huy động tại Hồng Kông không chịu sự kiểm soát vốn xuyên biên giới nghiêm ngặt như tại Trung Quốc đại lục.
Ông Wong cũng dự báo Bắc Kinh sẽ tiếp tục mở rộng chương trình Bond Connect, đồng thời Goldman Sachs sẽ tiếp tục huy động vốn trên thị trường nhân dân tệ quốc tế “chừng nào nhu cầu của nhà đầu tư còn hiện hữu”.
Đảm nhận vai trò từng thuộc về đồng yên
Theo các nhà kinh tế, việc các ngân hàng quốc tế lớn gia tăng vay vốn bằng nhân dân tệ cho thấy đồng tiền Trung Quốc đang dần đảm nhận vai trò từng thuộc về đồng yên Nhật - vai trò đã suy giảm đáng kể khi chi phí vay tại Nhật Bản tăng mạnh trong hai năm qua.
Lợi suất trái phiếu chính phủ chuẩn kỳ hạn 10 năm của Nhật Bản đã tăng lên hơn 2,4%, từ mức 0,61% vào đầu năm 2024. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu cùng kỳ hạn của Trung Quốc đã giảm xuống thấp hơn Nhật Bản từ tháng 11 năm ngoái, lần đầu tiên xảy ra điều này.
Dù sức hấp dẫn của tài chính dim sum đối với các bên vay nước ngoài tăng mạnh trong năm qua, điều tương tự lại không diễn ra với các doanh nghiệp nội địa Trung Quốc.
“Các nhà phát hành nước ngoài là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng năm nay. Năm ngoái, động lực chủ yếu đến từ các tập đoàn công nghệ lớn của Trung Quốc”, ông Jameson Zuo, Giám đốc xếp hạng tại CSPI Ratings, công ty xếp hạng tín nhiệm Trung Quốc có trụ sở tại Hồng Kông, cho biết.
Làn sóng vay vốn này diễn ra khi Trung Quốc tìm cách mở rộng phạm vi sử dụng đồng tiền của mình trong tài chính toàn cầu, dù vẫn duy trì tài khoản vốn đóng.
Dù phần lớn nhà đầu tư vào trái phiếu dim sum hiện vẫn đến từ Trung Quốc đại lục, việc hình thành một “bể tài sản” bằng nhân dân tệ nằm ngoài các biện pháp kiểm soát vốn trong nước là yếu tố quan trọng trong quá trình mở rộng đó.
“Bắc Kinh khuyến khích các tổ chức nước ngoài vay và phát hành bằng nhân dân tệ vì điều này giúp thúc đẩy nhân dân tệ trở thành đồng tiền dự trữ và tài trợ toàn cầu, mở rộng thị trường nhân dân tệ ngoài khơi và giảm phụ thuộc vào USD”, ông Woods của Lombard Odier nhận định.
