Theo dữ liệu thị trường liên ngân hàng cập nhật ngày 1/6/2026, lãi suất VND qua đêm đã tăng vọt lên khoảng 11%/năm, mức cao nhất kể từ đầu năm và cao hơn rất nhiều so với vùng dưới 4%/năm được duy trì trong phần lớn thời gian từ tháng 1 đến tháng 4/2026.

Không chỉ kỳ hạn qua đêm, mặt bằng lãi suất ở các kỳ hạn dài hơn cũng tăng đáng kể. Cùng thời điểm ngày 1/6, lãi suất kỳ hạn 1 tuần dao động quanh 7,4%/năm, kỳ hạn 2 tuần khoảng 7,5%/năm và kỳ hạn 1 tháng lên gần 7,8%/năm.

Trong khi đó, lãi suất USD trên thị trường liên ngân hàng ghi nhận ở mức 3,65%/năm đối với kỳ hạn qua đêm, 3,70%/năm đối với kỳ hạn 1 tuần, 3,75%/năm đối với kỳ hạn 2 tuần và khoảng 3,81%/năm đối với kỳ hạn 1 tháng. Chênh lệch lãi suất VND - USD vì thế được nới rộng đáng kể, đặc biệt ở kỳ hạn qua đêm lên tới hơn 7 điểm phần trăm.

Đáng chú ý, cấu trúc lãi suất hiện nay đang cho thấy trạng thái khá bất thường của thị trường tiền tệ. Thông thường, đường cong lãi suất có xu hướng dốc lên khi kỳ hạn càng dài lãi suất càng cao. Tuy nhiên, việc lãi suất qua đêm cao vượt trội so với các kỳ hạn còn lại phản ánh áp lực thanh khoản ngắn hạn đang gia tăng trong hệ thống ngân hàng.

Theo các tổ chức phân tích, diễn biến tăng mạnh của lãi suất liên ngân hàng là kết quả của nhiều yếu tố cộng hưởng trong bối cảnh bước vào giai đoạn cuối quý II.

Trước hết, tăng trưởng tín dụng đang có dấu hiệu tăng tốc trở lại khi các ngân hàng đẩy mạnh giải ngân nhằm hoàn thành kế hoạch kinh doanh 6 tháng đầu năm. Nhu cầu vốn phục vụ sản xuất kinh doanh, xuất khẩu và bất động sản công nghiệp gia tăng khiến lượng tiền đưa ra nền kinh tế lớn hơn so với giai đoạn đầu năm.

Trong khi đó, tốc độ huy động vốn chưa theo kịp đà tăng của tín dụng. Dù nhiều ngân hàng đã điều chỉnh tăng lãi suất huy động từ quý II, dòng tiền gửi quay trở lại hệ thống vẫn chưa đủ mạnh để bù đắp nhu cầu vốn ngày càng lớn.

Một yếu tố khác là áp lực tỷ giá vẫn duy trì ở mức cao. Đồng USD tiếp tục mạnh lên trên thị trường quốc tế trong bối cảnh Fed chưa phát tín hiệu rõ ràng về việc cắt giảm lãi suất. Điều này khiến tỷ giá USD/VND chịu sức ép nhất định.

Theo giới phân tích, trong trường hợp NHNN thực hiện bán ngoại tệ nhằm ổn định tỷ giá, một lượng tiền đồng tương ứng sẽ được hút khỏi hệ thống ngân hàng, từ đó làm giảm thanh khoản VND và đẩy lãi suất liên ngân hàng đi lên.

Trước áp lực thanh khoản gia tăng, NHNN đã liên tục sử dụng công cụ thị trường mở (OMO) để hỗ trợ hệ thống ngân hàng.

Đáng chú ý, cơ quan điều hành không chỉ chào thầu các khoản vay cầm cố kỳ hạn 7 ngày mà còn mở rộng sang các kỳ hạn 35 ngày và 56 ngày.

Theo các chuyên gia, việc đa dạng hóa kỳ hạn bơm vốn cho thấy NHNN đánh giá áp lực thanh khoản có thể kéo dài trong phần còn lại của tháng 6, thời điểm các ngân hàng thương mại hoàn tất mục tiêu kinh doanh và tăng trưởng tín dụng bán niên.

Dư nợ lưu hành trên kênh OMO hiện đã lên gần 346.000 tỷ đồng, thuộc nhóm cao nhất trong nhiều năm trở lại đây, phản ánh nhu cầu vốn ngắn hạn của hệ thống ngân hàng đang ở mức khá lớn.

TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính - ngân hàng, cho rằng việc NHNN phải duy trì quy mô hỗ trợ thanh khoản lớn cho thấy nhu cầu vốn ngắn hạn của hệ thống đang tăng lên đáng kể.

Tuy nhiên, theo ông Hiếu, cần nhìn nhận đây chủ yếu là áp lực thanh khoản mang tính thời điểm. Hệ thống ngân hàng hiện vẫn duy trì các chỉ tiêu an toàn vốn và thanh khoản ở mức tương đối tốt, khác xa giai đoạn căng thẳng thanh khoản những năm trước.

Cùng quan điểm, TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, nhận định áp lực tăng lãi suất huy động vẫn hiện hữu trong nửa cuối năm khi nhu cầu vốn của nền kinh tế tiếp tục phục hồi. Tuy nhiên, khả năng xuất hiện một chu kỳ tăng lãi suất mạnh như giai đoạn 2022 là không cao do NHNN vẫn đang điều hành chính sách tiền tệ theo hướng hỗ trợ tăng trưởng và ổn định thị trường.

Trong báo cáo mới đây, các chuyên gia của VCBS cho rằng lãi suất liên ngân hàng nhiều khả năng sẽ hạ nhiệt sau khi nguồn vốn từ NHNN được hấp thụ vào hệ thống. Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất khó quay trở lại vùng thấp 2-3% như giai đoạn đầu năm.

VCBS dự báo lãi suất huy động có thể tăng thêm khoảng 0,2-0,5 điểm phần trăm trong năm 2026, chủ yếu ở các kỳ hạn trung và dài hạn nhằm đáp ứng nhu cầu vốn tăng cao của nền kinh tế.

Trong khi đó, SSI Research cho rằng tỷ giá vẫn sẽ là biến số quan trọng ảnh hưởng tới thanh khoản hệ thống trong các tháng tới. Nếu áp lực tỷ giá tiếp tục kéo dài, mặt bằng lãi suất ngắn hạn có thể duy trì ở mức cao hơn so với giai đoạn đầu năm.