El Niño được dự báo mạnh lên trong những tháng tới, làm gia tăng nguy cơ thời tiết cực đoan và gây thêm sức ép lên sản xuất, giá lương thực cùng chuỗi cung ứng toàn cầu. (Nguồn: Flick Pest Control)

Theo Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO), điều kiện El Niño có khả năng hình thành trong giai đoạn từ tháng 8 đến tháng 10, với mức chênh lệch nhiệt độ mặt nước biển có thể lên khoảng 2,9 độ C theo mức trung bình của nhiều mô hình dự báo.

Trong khi đó, Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương quốc gia Mỹ (NOAA) nhận định, hiện tượng này có hơn 90% khả năng đạt cường độ rất mạnh trong giai đoạn tháng 10-12 và 97% khả năng kéo dài đến đầu mùa Xuân năm sau.

Các chuyên gia đánh giá, tác động của El Niño sẽ lan rộng qua nhiều lĩnh vực, đặc biệt khi thay đổi lượng mưa có thể làm gián đoạn sản lượng gạo, ngô, đậu tương, đường, ca cao cùng nhiều mặt hàng nông nghiệp khác.

Theo Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), một đợt El Niño ở mức vừa phải có thể khiến giá hàng hóa thực tế tăng khoảng 3% trong vòng 6-12 tháng sau khi hiện tượng bắt đầu, trong khi giá các mặt hàng phi năng lượng có thể tăng khoảng 5% và duy trì tác động trong tối đa 16 tháng.

Đáng chú ý, một đợt El Niño mạnh có thể đẩy giá lương thực toàn cầu tăng cao trong khoảng hai năm, với mức tăng có thời điểm lên tới 9%, đặc biệt đối với đậu tương, ngô và gạo.

Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng của El Niño sẽ khác nhau giữa các khu vực, bởi lượng mưa và thời điểm xuất hiện mưa có thể tác động trái chiều tới mùa vụ.

Trong khi một số quốc gia có thể đối mặt với suy giảm hoạt động kinh tế, Mỹ và một số nền kinh tế châu Âu lại có khả năng hưởng lợi từ những tác động khác của hiện tượng này.

Không dừng ở nông nghiệp, El Niño còn có thể gây sức ép lên khai khoáng, năng lượng và vận tải quốc tế, khi mưa lớn, lũ lụt hoặc hạn hán làm gián đoạn hoạt động sản xuất và nguồn cung.

Năm 2023, mực nước tại kênh đào Panama từng giảm xuống mức thấp kỷ lục trong thời gian El Niño, khiến số lượt tàu qua tuyến hàng hải này mỗi ngày giảm từ 36 xuống 24, qua đó kéo dài hành trình, tăng chi phí vận chuyển và gây thêm áp lực cho chuỗi cung ứng.

Những tác động trên cho thấy, El Niño có thể vượt khỏi phạm vi của một hiện tượng khí hậu để trở thành cú sốc kinh tế có sức lan rộng.

Theo các nghiên cứu được dẫn lại, El Niño năm 1982-1983 gây thiệt hại khoảng 5,7 nghìn tỷ USD cho kinh tế toàn cầu, trong khi đợt El Niño năm 2023 được ước tính có thể gây tổn thất khoảng 3 nghìn tỷ USD cho nền kinh tế thế giới đến năm 2029.

Với những hiện tượng tương tự có thể xảy ra trong thế kỷ XXI, tổng thiệt hại đối với kinh tế toàn cầu được ước tính có thể lên tới 84 nghìn tỷ USD.