Các đại biểu chụp ảnh chung tại sự kiện. (Nguồn: FD 2026)

Hội nghị tập trung trao đổi, làm rõ vai trò chủ động của chính quyền địa phương trong việc triển khai đường lối đối ngoại quốc gia, đồng thời thúc đẩy các mô hình hợp tác thiết thực, phù hợp với nhu cầu và thế mạnh của từng địa phương.

Tham dự chương trình, về phía Bộ ngành Trung ương có Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Hoàng Long; Thứ trưởng Bộ Tài Chính Lê Tấn Cận; về phía TP. Hồ Chí Minh có Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND Nguyễn Văn Được; Phó Chủ tịch Thường trực UBND Nguyễn Lộc Hà; Phó Chủ tịch UBND Bùi Minh Thạnh; Về phía các tỉnh thành có sự hiện diện của Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Lê Văn Hẳn; Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Trần Chí Hùng; cùng nhiều đại biểu đến từ các địa phương, đối tác quốc tế của TP. Hồ Chí Minh như Lào, Campuchia, Cuba, Trung Quốc, Nga, Nhật Bản, Slovakia...

Đối thoại để hiểu nhau hơn

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Lộc Hà nhấn mạnh, chủ đề của Đối thoại hữu nghị năm nay không chỉ phản ánh nhu cầu phát triển của TP. Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới, mà còn thể hiện quyết tâm tìm kiếm những cách thức hiệu quả để đưa các mối quan hệ hữu nghị, tin cậy và hợp tác đã vun đắp qua thời gian thành những nguồn lực cho sự phát triển chung. (Nguồn: FD 2026)

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Lộc Hà dẫn nhận định của Diễn đàn Kinh tế thế giới cho hay, các thành phố là động lực của nền kinh tế toàn cầu và là nơi tập trung ngày càng đông dân số thế giới. Nếu muốn cải thiện tình hình thế giới, cần bắt đầu từ chính các thành phố.

Theo ông, nhận định này phản ánh một thực tế rằng, trong bối cảnh các thách thức toàn cầu ngày càng phức tạp và khó đoán định, chính các đô thị - nơi hội tụ của nguồn lực, của tri thức, của thành tựu khoa học - công nghệ và nơi diễn ra các hoạt động kinh tế sôi động nhất - đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc kiến tạo những động lực phát triển mới cho mỗi quốc gia, mỗi khu vực và cho toàn cầu. Đồng thời, thực tế cũng chứng minh trong thời đại toàn cầu hóa ngày nay, không một đô thị hay địa phương đơn lẻ nào có thể tự mình giải quyết mọi vấn đề phát triển. Bởi vậy, hợp tác chính là chìa khóa mang lại tương lai bền vững cho tất cả.

Ông Nguyễn Lộc Hà nhấn mạnh, TP. Hồ Chí Minh nhận thức sâu sắc rằng, cùng với tăng cường nội lực và nâng cao năng lực tự chủ, sức chống chịu của nền kinh tế, đẩy mạnh hợp tác đối ngoại và đi sâu hội nhập quốc tế, tranh thủ hiệu quả các nguồn lực từ bên ngoài, đặc biệt là tài nguyên về vốn, tri thức, công nghệ, kinh nghiệm quản trị và các chuẩn mực tiên tiến chính là nhu cầu khách quan, lựa chọn tất yếu để phát triển cùng thời đại.

Vì vậy, có thể nói, đối ngoại và hội nhập quốc tế ngày nay không chỉ dừng lại ở việc duy trì quan hệ hữu nghị hay mở rộng giao lưu quốc tế mà đã trở thành một phương thức phát triển quan trọng của các địa phương. Nếu như chính sách đối ngoại quốc gia, hoạt động ngoại giao nguyên thủ, đối ngoại cấp cao đã tập... đã tạo lập khuôn khổ và định vị đường lối thì địa phương chính là nơi chuyển hóa những cơ hội chiến lược đó thành các chương trình, dự án và giá trị cụ thể để phục vụ phát triển.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hồ Chí Minh, là một trong những địa phương tiên phong của cả nước về đối ngoại và hội nhập quốc tế, trong nhiều năm qua, Thành phố đã không ngừng tìm tòi những cách thức và biện pháp hiệu quả để chuyển hóa các quan hệ quốc tế thành nguồn lực cụ thể phục vụ phát triển. Và ngày hôm nay, yêu cầu ấy được đặt ra trên một nền tảng lớn hơn nhiều so với trước: một thành phố có không gian địa lý, quy mô kinh tế và tiềm lực tổng hợp đã mở rộng đáng kể sau hợp nhất hành chính, với những mục tiêu, tầm nhìn phát triển ở tầm cao hơn giai đoạn trước.

Từ ngày 1/7/2025, sau khi hợp nhất với tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, TP. Hồ Chí Minh với diện tích hơn 6.700 km², với dân số trên 15 triệu người, đã bước vào một giai đoạn phát triển mới. Thành phố là nơi hội tụ của ba cực tăng trưởng năng động hàng đầu Việt Nam: Trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo ở tại khu vực đô thị lõi; không gian sản xuất công nghiệp công nghệ cao với hệ sinh thái doanh nghiệp và chuỗi cung ứng sâu rộng tại Bình Dương; cùng hệ thống cảng nước sâu, khu kinh tế biển, năng lượng và du lịch biển có vị trí chiến lược tại Vũng Tàu.

Trên nền tảng đó, Nghị quyết của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển Thành phố Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới đã xác định tầm nhìn và những mục tiêu phát triển mang tính lịch sử: Duy trì tăng trưởng GRDP tối thiểu 10% mỗi năm trong giai đoạn 2026 - 2030; đưa kinh tế số chiếm khoảng 40% GRDP vào năm 2030; phát triển thành phố trở thành trung tâm lớn về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, logistics và hội nhập quốc tế, có vị trí nổi trội trong khu vực Đông Nam Á, hướng tới nhóm các thành phố toàn cầu đáng sống và có hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hàng đầu thế giới...

Bên cạnh đó, mạng lưới quan hệ hữu nghị hợp tác với các địa phương nước ngoài và tổ chức đối tác quốc tế hiện có chính cũng là nền tảng quan trọng để Thành phố tiếp tục mở rộng không gian đối ngoại, tăng cường kết nối với các đối tác chiến lược và tham gia sâu rộng vào các mạng lưới phát triển đổi mới sáng tạo toàn cầu. Tuy nhiên, ông Nguyễn Lộc Hà chỉ rõ, yêu cầu đặt ra trong giai đoạn mới không chỉ là mở rộng mối quan hệ, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng hợp tác, chuyển hóa các kết nối quốc tế thành những giá trị cụ thể phục vụ cho phát triển.

“TP. Hồ Chí Minh mong muốn và sẵn sàng phát huy hơn nữa vai trò tiên phong, đi trước làm mẫu, là nơi thí điểm, thử nghiệm và lan tỏa những sáng kiến, ý tưởng, mô hình, phương thức hợp tác mới với các thành phố và đối tác quốc tế; lấy thực tiễn địa phương để làm phong phú và góp phần hoàn thiện nền đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới của đất nước”, Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố khẳng định.

Trên tinh thần đó, ông Nguyễn Lộc Hà cho rằng, chủ đề của Đối thoại Hữu nghị năm nay không chỉ phản ánh nhu cầu phát triển của Thành phố trong giai đoạn mới, mà còn thể hiện quyết tâm tìm kiếm những cách thức hiệu quả để đưa các mối quan hệ hữu nghị, tin cậy và hợp tác đã vun đắp qua thời gian thành những nguồn lực cho sự phát triển chung.

Đây cũng là tôn chỉ, mục đích và giá trị cốt lõi xuyên suốt mà các kỳ FD kể từ năm 2022 đến nay luôn hướng tới: Đối thoại để hiểu nhau hơn; hữu nghị để thân nhau hơn và hợp tác để cùng nhau phát triển bền vững hơn.

Đặc biệt, trong khuôn khổ Hội nghị Thị trưởng, ông Nguyễn Lộc Hà mong muốn được lắng nghe kinh nghiệm quý báu của các địa phương quốc tế trên 3 phương diện:

Thứ nhất, làm thế nào để phát huy tốt nhất vai trò của chính quyền địa phương trong tổng thể chính sách đối ngoại quốc gia? Làm thế nào để vừa bảo đảm tính thống nhất, nhất quán của chính sách đối ngoại, vừa tạo đủ không gian để địa phương phản ứng nhanh trước nhu cầu phát triển và những cơ hội hợp tác mới?

Thứ hai, làm thế nào để các mạng lưới đa phương cấp địa phương tạo ra giá trị thực chất vượt ra ngoài phạm vi gặp gỡ và trao đổi thông tin; tính hiệu quả của một mạng lưới hợp tác địa phương cần được đánh giá bằng những tiêu chí nào?

Thứ ba, làm thế nào để chuyển hoá quan hệ hữu nghị, những thoả thuận, cam kết chính trị thành những hoạt động cụ thể, có kết quả đo lường được?

Theo Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh, mỗi địa phương đều có những điều kiện, thế mạnh và ưu tiên phát triển riêng. Quan trọng là trong một thế giới nhiều biến động và thách thức hiện nay, chính sự tin cậy, chia sẻ và hợp tác trên tinh thần cầu đồng tồn dị sẽ tạo nên sức mạnh cộng hưởng to lớn, để tất cả cùng đi đến phồn vinh thịnh vượng, phát triển bền vững và bao trùm, để không ai bị bỏ lại phía sau.

Đến nay, TP. Hồ Chí Minh đã thiết lập quan hệ hữu nghị, hợp tác với 88 địa phương nước ngoài và gần 20 tổ chức, đối tác quốc tế trên khắp các châu lục. Mạng lưới quan hệ này là nền tảng quan trọng để Thành phố triển khai hiệu quả, đồng bộ đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước ở cấp địa phương, theo tinh thần Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới và Nghị quyết số 06-NQ/TW của Bộ Chính trị về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng; qua đó khẳng định vai trò tiên phong, năng động của Thành phố Hồ Chí Minh trong công tác đối ngoại địa phương của cả nước.

Đối tác đồng hành phát triển của các địa phương

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Hoàng Long khẳng định, Bộ Ngoại giao là “đối tác đồng hành phát triển” của các địa phương. (Nguồn: FD 2026)

Phát biểu chào mừng sự kiện, thay mặt Bộ Ngoại giao, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Hoàng Long hoan nghênh và đánh giá cao việc UBND TP. Hồ Chí Minh duy trì tổ chức và tiếp tục nâng tầm FD trở thành một diễn đàn đối ngoại địa phương có nội dung ngày càng thực chất và gắn kết chặt chẽ giữa hợp tác quốc tế với nhiệm vụ phát triển.

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Hoàng Long cũng đánh giá cao chủ đề “Đối ngoại địa phương: Động lực cho đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững” của Đối thoại năm nay. Theo ông, chủ đề thể hiện tinh thần tiên phong, chủ động, tích cực, cùng sự nhạy bén của TP. Hồ Chí Minh, trung tâm kinh tế lớn nhất của cả nước, trước những chuyển động nhanh chóng của tình hình quốc tế và khu vực; đồng thời cho thấy mục tiêu hướng đến giải quyết một vấn đề thiết thực của công tác đối ngoại địa phương và hội nhập quốc tế trong bối cảnh mới, đó là chuyển hóa mạng lưới đối tác hữu nghị và kết nối quốc tế rộng lớn thành những nguồn lực, cơ hội và động lực cụ thể cho sự phát triển.

“Đây không chỉ là yêu cầu đặt ra đối với TP. Hồ Chí Minh, mà cũng là mối quan tâm chung của nhiều địa phương ở Việt Nam và trên thế giới trong quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Cũng theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long, sau 40 năm Đổi mới, từ một đất nước bị bao vây, cấm vận, Việt Nam ngày nay đã trở thành nền kinh tế lớn thứ 32 trên thế giới, nằm trong nhóm 15 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất thế giới; đã tham gia 17 hiệp định thương mại tự do, kết nối với 60 nền kinh tế chủ chốt ở khu vực và toàn cầu. So với thời điểm bắt đầu công cuộc Đổi mới, GDP bình quân đầu người của Việt Nam đã tăng gấp gần 50 lần, được Ngân hàng Thế giới xếp vào nhóm các nước có thu nhập trung bình cao.

Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam cũng đã xác định cùng với tăng cường quốc phòng - an ninh, đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế là nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên”, đóng vai trò tiên phong trong việc tạo lập và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, gắn chặt chẽ tiến trình phát triển của Việt Nam với tiến trình hoà bình, hợp tác và tiến bộ của thế giới; tranh thủ hiệu quả các nguồn lực và điều kiện thuận lợi bên ngoài để phát triển đất nước, góp phần thực hiện thắng lợi hai mục tiêu 100 năm... Những chủ trương, đường lối đổi mới và quyết sách chiến lược đó đã mở ra tiềm năng hợp tác rất lớn giữa Việt Nam với các đối tác quốc tế.

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long nhận định, nhiệm vụ phát triển đối ngoại trong kỷ nguyên mới đặt ra yêu cầu phát huy hiệu quả hơn nữa vai trò của các địa phương trong việc chủ động thích ứng, tranh thủ cơ hội và chuyển hóa hiệu quả các nguồn lực quốc tế thành động lực phát triển. Theo đó, đối ngoại và hội nhập cấp địa phương đóng vai trò ngày càng quan trọng, kết nối đường lối, chính sách đối ngoại của Trung ương với nhu cầu, định hướng phát triển của địa phương; đồng thời, việc các địa phương triển khai hiệu quả công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế, không chỉ giúp nâng cao tiềm lực của địa phương, mà còn góp phần làm phong phú thêm nội hàm quan hệ giữa Việt Nam với các đối tác trên thế giới, gia tăng thế và lực cho công tác đối ngoại của đất nước.

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long đánh giá, chủ đề “Đối ngoại địa phương: Động lực cho đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững” của Đối thoại năm nay thể hiện tinh thần tiên phong, chủ động, tích cực, cùng sự nhạy bén của TP. Hồ Chí Minh, trung tâm kinh tế lớn nhất của cả nước, trước những chuyển động nhanh chóng của tình hình quốc tế và khu vực. (Nguồn: FD 2026)

Trên tinh thần đó, Thứ trưởng khẳng định, Bộ Ngoại giao là “đối tác đồng hành phát triển” của các địa phương. Bộ Ngoại giao và hệ thống các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài luôn xác định “lấy người dân, địa phương và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ”; đồng hành với địa phương không chỉ trong mở rộng quan hệ mà ngày càng đi sâu vào tìm kiếm cơ hội, kết nối đối tác, huy động nguồn lực và tháo gỡ những vấn đề cụ thể, để thế và lực của đất nước trên trường quốc tế được chuyển hóa ngày càng hiệu quả thành nguồn lực, cơ hội và động lực phát triển cụ thể cho từng địa phương.

Với tinh thần đó, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long kỳ vọng vào kết quả thực chất của Đối thoại hữu nghị lần này:

Thứ nhất, trao đổi sâu sắc tại Đối thoại sẽ góp phần củng cố nhận thức chung và làm giàu tri thức chung về vai trò của địa phương trong tổng thể chính sách đối ngoại quốc gia.

Thứ hai, các cuộc gặp gỡ, kết nối và trao đổi sẽ làm sâu sắc và nâng cao hiệu quả các mối quan hệ đối ngoại.

Thứ ba, đưa ngoại giao phục vụ phát triển đi vào chiều sâu, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo.

Thứ tư, việc thúc đẩy hình thành những trọng tâm hợp tác xuyên suốt qua các kỳ Đối thoại có ý nghĩa hết sức quan trọng. Thứ trưởng cũng hoan nghênh việc TP. Hồ Chí Minh nghiên cứu những hình thức hợp tác chuyên đề giữa các địa phương, qua đó tạo thêm các kênh trao đổi kinh nghiệm, dữ liệu, chuyên gia và thúc đẩy những sáng kiến hợp tác cụ thể.

Trên nền tảng quan hệ hữu nghị hợp tác, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long đề nghị các địa phương, doanh nghiệp Việt Nam và quốc tế phát huy vai trò tiên phong và tinh thần đổi mới sáng tạo, mạnh mẽ thay đổi tư duy và phương thức hợp tác, chuyển đổi mô hình từ hợp tác sang đồng kiến tạo, từ chuyển giao sang cùng phát triển.

Quang cảnh Hội nghị. (Nguồn: FD 2026)

Trong khuôn khổ Hội nghị, các đại biểu đã được lắng nghe các bài tham luận của lãnh đạo các địa phương quốc tế đến tham dự, cũng như phát biểu ghi hình chúc mừng của lãnh đạo một số địa phương như Vùng Đô thị Liverpool (Anh), thành phố Leipzig (Đức), tỉnh Aichi (Nhật Bản), thành phố San Francisco (Mỹ).

Từ thực tiễn quản trị, các địa phương quốc tế đề xuất nhiều định hướng hợp tác cụ thể với Thành phố Hồ Chí Minh. Các địa phương của Lào (Champasak, Vientiane, Xiengkhouang, Houaphan) và Campuchia (Kratie, Phnom Penh, Siem Reap) nhấn mạnh mối quan hệ hữu nghị đặc biệt, thúc đẩy hợp tác trong phát triển hạ tầng, nông nghiệp, thương mại biên giới, du lịch và giao lưu nhân.

Các địa phương của Cuba (Santiago de Cuba, Artemisa) đề xuất mở rộng hợp tác trong lĩnh vực y tế, công nghệ sinh học và nông nghiệp. Trong khi đó, các thành phố như Tokyo (Nhật Bản), Palmerston North (New Zealand), Košice (Slovakia) và tỉnh Rostov (Nga) tập trung chia sẻ kinh nghiệm, giải pháp quản trị đô thị hiện đại, chuyển đổi xanh, ứng phó biến đổi khí hậu, phát triển giáo dục đào tạo, khoa học công nghệ và mở rộng cơ hội đầu tư, thương mại song phương với TP. Hồ Chí Minh.

Trọng tâm xuyên suốt của hội nghị là chuyển hóa các mối quan hệ đối ngoại thành những dự án hợp tác cụ thể. Với tinh thần đó, một trong những kết quả nổi bật là các bên nhất trí ủng hộ sáng kiến nghiên cứu cơ chế hợp tác đa phương giữa các thành phố cảng trong mạng lưới thành phố hữu nghị của TP. Hồ Chí Minh, khẳng định vai trò trực tiếp của đối ngoại địa phương đối với mục tiêu phát triển quốc gia.

Kết thúc Hội nghị Thị trưởng, với sự đồng thuận rất cao, các đại biểu đã thông qua Tuyên bố Đối thoại hữu nghị TP. Hồ Chí Minh lần thứ 3 năm 2026, ghi nhận vai trò ngày càng quan trọng của đối ngoại địa phương trong tổng thể chính sách đối ngoại quốc gia, đồng thời thống nhất giao cơ quan đầu mối của TP. Hồ Chí Minh và các địa phương phối hợp xây dựng kế hoạch hành động cụ thể, hướng tới FD 2028.

FD 2026 thu hút sự tham gia của gần 500 đại biểu trong nước và quốc tế, với sự hiện diện của lãnh đạo một số bộ ngành Trung ương như Bộ Ngoại giao, Bộ Tài chính; lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh, thành phố Cần Thơ, tỉnh Tây Ninh; đặc biệt là sự tham dự của 35 đoàn đại biểu các địa phương, tổ chức, đối tác quốc tế, đến từ 4 châu lục gồm châu Á, châu Âu, châu Mỹ, châu Đại Dương; các cơ quan lãnh sự nước ngoài tại TP. Hồ Chí Minh, cùng đông đảo các chuyên gia kinh tế - tài chính, khoa học - công nghệ, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam và quốc tế. Đây là minh chứng cho tầm vóc và sức hút của sự kiện, đồng thời thể hiện vai trò, vị thế, uy tín đối ngoại ngày càng được nâng cao của TP. Hồ Chí Minh trên trường quốc tế. Thông qua sự kiện, Thành phố mang tên Bác tiếp tục lan tỏa tinh thần hữu nghị, đối thoại và hợp tác chân thành với các địa phương, đối tác toàn cầu; đồng thời phát huy vai trò tiên phong, đi đầu trong đối ngoại địa phương, đi sâu hội nhập quốc tế và tham gia sâu rộng hơn vào các mạng lưới toàn cầu.