Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, sau hơn 5 năm thi hành, Luật số 69/2020/QH14 đã bộc lộ một số hạn chế, bất cập, nhất là trong việc cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính và đáp ứng yêu cầu đổi mới công tác quản lý nhà nước. Bên cạnh đó, việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy hành chính cũng đặt ra yêu cầu sửa đổi, bổ sung một số quy định để bảo đảm thống nhất trong quản lý nhà nước đối với lĩnh vực này.

Dự thảo Luật tập trung sửa đổi theo ba nhóm chính sách lớn, gồm: cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh gắn với thúc đẩy chuyển đổi số; xử lý các vướng mắc, bất cập phát sinh trong thực tiễn nhằm cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế; đồng thời đẩy mạnh phân quyền cho chính quyền địa phương, đáp ứng yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải, dự thảo Luật bảo đảm tính thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành, tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên và được xây dựng đúng trình tự, thủ tục theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung 25 trong tổng số 74 điều của Luật hiện hành, tập trung vào bốn nhóm nội dung lớn.

Cụ thể, dự thảo hoàn thiện các quy định nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đi làm việc ở nước ngoài, ưu tiên lao động đã qua đào tạo, có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao và có chính sách thu hút, sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực sau khi về nước.

Bên cạnh đó, dự thảo tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh theo hướng bãi bỏ 5 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 6 thủ tục khác; chuyển từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm, tăng cường quản lý thông qua cơ sở dữ liệu điện tử và cơ chế giám sát.

Dự thảo cũng đẩy mạnh phân quyền cho địa phương, giao thêm 4 nhiệm vụ cho UBND cấp tỉnh và bổ sung 1 nhiệm vụ cho UBND cấp xã trong công tác quản lý, chuẩn bị nguồn lao động.

Ngoài ra, dự thảo hoàn thiện các quy định liên quan đến việc sắp xếp tổ chức bộ máy sau khi hợp nhất Bộ Nội vụ và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, cơ quan thẩm tra nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Hồ sơ dự án Luật được chuẩn bị đầy đủ, bảo đảm phù hợp với chủ trương của Đảng, Hiến pháp, thống nhất với hệ thống pháp luật và tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia.

Về chính sách đối với người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, Ủy ban Văn hóa và Xã hội tán thành việc bổ sung chính sách ưu tiên đưa lao động đã qua đào tạo, có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao đi làm việc ở nước ngoài; đồng thời áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù đối với một số ngành, nghề, lĩnh vực ưu tiên nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, sử dụng hiệu quả lao động sau khi về nước, từng bước giảm tỷ trọng lao động phổ thông.

Đối với các quy định về cấp Giấy phép hoạt động, Ủy ban đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát các quy định từ Điều 11 đến Điều 16 theo hướng Luật chỉ quy định những nội dung mang tính nguyên tắc, giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm tính linh hoạt trong tổ chức thực hiện, phù hợp tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW.

Về cơ quan giải quyết thủ tục hành chính, Ủy ban đề nghị nghiên cứu giao Bộ Nội vụ thực hiện việc kiểm tra hồ sơ, tra cứu thông tin về Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp; đồng thời quy định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, cá nhân trong quy trình cấp Giấy phép và giao Chính phủ quy định chi tiết.

Đối với quy định về chuẩn bị nguồn lao động, cơ quan thẩm tra tán thành việc bổ sung quy định doanh nghiệp dịch vụ và người lao động phải ký kết bằng văn bản khi tham gia chương trình chuẩn bị nguồn lao động. Quy định này góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp trong trường hợp người lao động tự ý chấm dứt chương trình hoặc không đáp ứng điều kiện tiếp nhận của phía nước ngoài.

Về trách nhiệm quản lý nhà nước đối với người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, Ủy ban đề nghị quy định theo hướng giao Chính phủ quy định chi tiết nội dung, trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan để bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp yêu cầu quản lý trong từng giai đoạn.