Theo thông tin từ Heineken, kế hoạch chuyển sản xuất sang Việt Nam nhằm tiếp cận cung ứng khu vực linh hoạt hơn. Nhà máy bia của tập đoàn tại Tuas, Singapore sẽ được sử dụng để hỗ trợ các hoạt động hậu cần và đổi mới khu vực.

Theo Business Times, sự chuyển đổi này diễn ra trong bối cảnh bia nhập khẩu đã chiếm một “phần đáng kể” trong thị trường Singapore, tương đương khoảng một nửa lượng bia tiêu thụ. Malaysia, Việt Nam và Trung Quốc nằm trong số các thị trường cung cấp hàng đầu, APBS cho biết thêm.

Bia Tiger, sản phẩm nổi tiếng của APBS, được ra mắt lần đầu tiên vào năm 1932 tại Singapore thông qua sự hợp tác giữa Heineken và Fraser and Neave. Loại bia này hiện được bán tại hơn 60 thị trường trên toàn thế giới, với hơn 95% doanh thu đến từ bên ngoài quốc đảo.

Singapore, nơi đóng vai trò là trụ sở khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Heineken, sẽ tiếp tục là nơi đặt trụ sở lãnh đạo khu vực của công ty. Singapore cũng sẽ tiếp tục dẫn đầu các nỗ lực về trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh của tập đoàn bia này.

Bản đồ công nghiệp bia Đông Nam Á được vẽ lại

Theo các chuyên gia, quyết định thu hẹp hoạt động sản xuất tại Singapore và chuyển một phần sản lượng sang Việt Nam của tập đoàn bia Hà Lan Heineken không đơn thuần là điều chỉnh vận hành nội bộ. Động thái này phản ánh sự dịch chuyển sâu hơn trong chiến lược sản xuất toàn cầu của các tập đoàn tiêu dùng nhanh, nơi Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam, đang nổi lên như trung tâm công nghiệp mới nhờ lợi thế chi phí, quy mô thị trường và vị trí chuỗi cung ứng.

Trong bối cảnh chi phí sản xuất toàn cầu leo thang và nhu cầu tiêu dùng phân hóa mạnh giữa các nền kinh tế phát triển và đang tăng trưởng, Heineken đang tái cấu trúc mạng lưới nhà máy theo hướng “sản xuất ở nơi hiệu quả nhất, điều hành ở nơi giá trị cao nhất”. Việt Nam trở thành mắt xích quan trọng trong chiến lược này vì hội tụ đồng thời bốn yếu tố mang tính quyết định.

Yếu tố trực tiếp nhất nằm ở bài toán chi phí. Singapore từ lâu là trung tâm tài chính và logistics hàng đầu khu vực, nhưng cũng thuộc nhóm quốc gia có chi phí lao động, đất đai và năng lượng cao nhất châu Á. Trong khi đó, sản xuất bia là ngành phụ thuộc mạnh vào quy mô, nơi biên lợi nhuận chịu ảnh hưởng lớn bởi chi phí vận hành cố định.

Việc duy trì sản xuất tại một thị trường chi phí cao khiến hiệu quả kinh tế giảm sút, đặc biệt khi cạnh tranh trong ngành đồ uống ngày càng gay gắt. Chuyển sản lượng sang Việt Nam giúp Heineken tối ưu giá thành mà không cần đầu tư mới quy mô lớn.

Đây là lựa chọn mang tính cấu trúc hơn là tình huống ngắn hạn: Singapore dần đóng vai trò trung tâm thương mại và quản trị, thay vì là địa điểm sản xuất.

Việt Nam đã là cứ điểm sản xuất sẵn có

Khác với việc mở rộng sang một quốc gia mới, Heineken thực chất đang tăng tải cho một hệ sinh thái đã hình thành tại Việt Nam suốt nhiều thập kỷ.

Việt Nam hiện là một trong những thị trường lớn nhất của Heineken toàn cầu, với mạng lưới nhà máy trải dài nhiều khu vực và chuỗi cung ứng nội địa tương đối hoàn chỉnh. Điều này cho phép tập đoàn nhanh chóng chuyển dịch sản lượng mà không phải đối mặt với rủi ro xây dựng mới hay thời gian hoàn vốn kéo dài.

Lợi thế quan trọng nằm ở khả năng mở rộng công suất trên nền tảng hiện hữu, phương án ít tốn vốn nhưng mang lại hiệu quả tức thì, phù hợp với xu hướng các tập đoàn đa quốc gia hiện nay là tối ưu tài sản thay vì mở rộng ồ ạt.

Quyết định của Heineken nằm trong chiến lược dài hạn nhằm xây dựng mạng lưới sản xuất linh hoạt hơn sau giai đoạn gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thay vì duy trì nhiều nhà máy phân tán với quy mô nhỏ, doanh nghiệp đang chuyển sang mô hình “hub sản xuất khu vực”, tập trung sản lượng tại những quốc gia có lợi thế chi phí và khả năng xuất khẩu thuận lợi.

Trong mô hình mới này Singapore giữ vai trò trung tâm đổi mới, quản trị thương hiệu và logistics. Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất và các thị trường lân cận đóng vai trò bổ trợ phân phối.

Cách tiếp cận này giúp giảm rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng, đồng thời tăng hiệu quả vận hành toàn khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Trong khi thị trường bia Singapore đã bước vào giai đoạn bão hòa, Đông Nam Á vẫn là một trong những khu vực tăng trưởng tiêu thụ đồ uống có cồn nhanh nhất thế giới. Việt Nam, với quy mô dân số lớn và tầng lớp trung lưu mở rộng, trở thành điểm trung tâm vừa sản xuất vừa tiêu thụ.

Việc đặt sản xuất tại Việt Nam giúp Heineken rút ngắn khoảng cách tới các thị trường ASEAN, giảm chi phí logistics nội vùng, phản ứng nhanh hơn với biến động nhu cầu. Nói cách khác, doanh nghiệp đang đưa nhà máy đến gần nơi tăng trưởng tương lai, thay vì nơi tăng trưởng đã kết thúc.

Động thái này phản ánh xu hướng rộng hơn trong dòng vốn đầu tư quốc tế. Sau đại dịch và giai đoạn lạm phát chi phí toàn cầu, nhiều tập đoàn đang tái vẽ bản đồ sản xuất theo hướng dịch chuyển khỏi các nền kinh tế chi phí cao sang những trung tâm công nghiệp mới tại Đông Nam Á.

Việt Nam hưởng lợi từ sự kết hợp hiếm có giữa chi phí cạnh tranh, ổn định sản xuất và khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng khu vực. Việc một thương hiệu tiêu dùng toàn cầu như Heineken gia tăng vai trò sản xuất tại đây cho thấy quốc gia này không còn chỉ là điểm đến gia công, mà đang trở thành mắt xích sản xuất chiến lược trong ngành hàng tiêu dùng nhanh.

Sự dịch chuyển của Heineken mang ý nghĩa vượt ra ngoài ngành bia. Nó cho thấy Việt Nam đang tiến gần hơn tới vị thế trung tâm sản xuất khu vực trong các ngành tiêu dùng quy mô lớn, nơi hiệu quả vận hành và khả năng cung ứng nhanh trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi.

Nếu xu hướng này tiếp diễn, Việt Nam có thể chứng kiến làn sóng tái phân bổ sản xuất mới từ các tập đoàn đa quốc gia, không chỉ trong đồ uống mà còn ở thực phẩm chế biến, hàng tiêu dùng nhanh và công nghiệp nhẹ.

Trong bức tranh đó, quyết định của Heineken có thể được xem như một tín hiệu sớm: bản đồ công nghiệp Đông Nam Á đang được vẽ lại, và Việt Nam ngày càng nằm gần trung tâm của bản đồ ấy.