Trong cơ cấu giá thành vận tải, xăng dầu luôn chiếm tỷ trọng rất lớn 30-45%.

Sức ép chi phí với vận tải hành khách tuyến cố định, xe hợp đồng, taxi, xe container, xe tải đường dài và vận tải logistics... khi giá xăng dầu tăng, chi phí cho mỗi chuyến xe tăng lên ngay lập tức, trong khi các khoản chi phí khác như lương lái xe, bảo dưỡng, lốp xe, khấu hao phương tiện, phí cầu đường, bến bãi, bảo hiểm… hầu như không giảm.

Tuy nhiên, dù giá xăng dầu tăng cao nhưng các doanh nghiệp vận tải cũng không thể phản ứng ngay bằng cách tăng giá cước vận chuyển như một biện pháp “ứng phó” tương ứng. Phần chi phí nhiên liệu tăng thêm gần như doanh nghiệp phải tự hấp thụ trong một khoảng thời gian nhất định.

Để cầm cự, nhiều doanh nghiệp buộc phải điều chỉnh phương án khai thác. Một số đơn vị giảm chuyến, giãn chuyến, gộp chuyến hoặc tạm dừng những tuyến có hệ số sử dụng thấp. Với vận tải hàng hóa, doanh nghiệp cố gắng tối ưu cung đường, hạn chế xe chạy rỗng, gom hàng nhiều điểm, tăng hiệu suất đầu xe.

Đơn cử, đối với dịch vụ hàng không tại Việt Nam, các hãng bay trong nước phải cắt giảm chuyến bay, đồng thời cân nhắc việc tăng giá vé để đối phó với tình trạng giá nhiên liệu tăng cao.

Theo thông tin từ Vietnam Airlines, hãng này dự kiến tạm dừng 23 chuyến mỗi tuần đối với các đường bay ít khách hoặc không quan trọng nhằm ưu tiên duy trì các đường bay kết nối quốc gia, đảm bảo hoạt động giao thương, du lịch và đối ngoại của đất nước, cũng như duy trì các tuyến huyết mạch nội địa. Hay hãng hàng không Vietjet cũng đã hủy nhiều chặng bay Việt Nam - Nhật Bản trong tháng 4 và tăng mạnh phụ phí nhiên liệu đối với các đường bay quốc tế khác.

Còn tại Hải Phòng, đối với các doanh nghiệp vận tải lớn như Công ty cổ phần Vận tải Thương mại và Dịch vụ Đất Cảng, doanh nghiệp sở hữu hàng loạt xe Limousine Hải Phòng Travel và taxi Đất Cảng cũng đã tìm hướng đi mới thay thế xe xăng.

Chia sẻ với VietnamFinance, ông Khúc Hữu Thanh Hải, Giám đốc Công ty cổ phần Vận tải Thương mại và Dịch vụ Đất Cảng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hải Phòng cho biết: "Để bù đắp chi phí, các doanh nghiệp vận tải phải điều chỉnh giá cước vận tải, với mức tăng từ 15–30%. Tuy nhiên, việc tăng giá lại làm giảm sức cạnh tranh và có nguy cơ mất khách hàng, do vậy thực tế hiện nay các Doanh nghiệp vận tải hành khách mới chỉ tăng từ 8-10% do lo ngại nếu tăng cao thì lượng khách sẽ giảm mạnh dẫn đến doanh thu của doanh nghiệm sụt giảm. Do đó với mức tăng giá cước hiện nay mới chỉ bù được khoảng 30 - 45% so với chi phí nhiên liệu mà doanh nghiệp phải chi trả so với trước, phần chi phí còn lại, doanh nghiệp buộc phải tự "gánh" khiến hiệu quả kinh doanh tiếp tục bị thu hẹp. Doanh nghiệp hiện đứng trước lựa chọn rất khó: nếu tăng giá cước sẽ mất khách, nhưng nếu không tăng thì không thể bù đắp chi phí. Đây là áp lực rất lớn đối với hoạt động vận tải.”

Ông Khúc Hữu Thanh Hải cho biết thêm, hiện nay, doanh nghiệp đang tìm đối tác cho thuê khoảng 50 xe điện tại khu vực Hà Nội, Hải Phòng.

Cùng với đó, ông Khúc Hữu Thanh Hải đề xuất: “Chính Phủ nên áp dụng thuế GTGT cho hoạt động vận tải là 0% để đồng hành cùng doanh nghiệp".