Phúc đáp Công văn số 2873/BCT-PC ngày 24/4/2026 của Bộ Công Thương về việc lấy ý kiến đối với Dự thảo Nghị quyết cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, dự thảo đã có một số động thái cải cách đáng ghi nhận, trong đó có việc bãi bỏ điều kiện kinh doanh đối với dịch vụ cho thuê cảng, kho tiếp nhận xăng dầu và dịch vụ vận tải xăng dầu.

Tuy nhiên, theo VCCI, mức độ cải cách trong lĩnh vực này vẫn còn khá khiêm tốn so với tiềm năng, đặc biệt khi nhiều rào cản mang tính cấu trúc vẫn chưa được xử lý triệt để.

Cụ thể, về yêu cầu sở hữu cơ sở vật chất, dự thảo vẫn giữ nguyên các điều kiện mang tính áp đặt mô hình kinh doanh. Theo đó, thương nhân đầu mối phải sở hữu hoặc thuê cầu cảng tiếp nhận tàu có trọng tải tối thiểu 7.000 tấn, kho chứa tối thiểu 15.000 m³, đồng thời phải có tối thiểu 10 cửa hàng bán lẻ (trong đó có ít nhất 5 cửa hàng thuộc sở hữu) và 40 tổng đại lý hoặc đại lý.

VCCI cho rằng các quy định này thực chất là việc Nhà nước “thiết kế sẵn” quy mô và mô hình tổ chức kinh doanh cho doanh nghiệp, thay vì để thị trường quyết định. Trong khi đó, theo nguyên tắc của kinh tế thị trường, doanh nghiệp cần được tự do lựa chọn mô hình phù hợp với năng lực, chiến lược phát triển của mình, miễn là đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về an toàn, chất lượng và bảo vệ môi trường.

Những ngưỡng tối thiểu về cơ sở vật chất nêu trên bị đánh giá là tạo ra rào cản gia nhập rất cao, khiến trên thực tế chỉ một số ít doanh nghiệp lớn có thể đáp ứng. Điều này không chỉ hạn chế cạnh tranh, duy trì cấu trúc thị trường tập trung mà còn có thể ảnh hưởng gián tiếp tới quyền lợi người tiêu dùng thông qua giá bán lẻ.

Liên quan đến yêu cầu thời hạn thuê tối thiểu 5 năm, VCCI nhận định quy định này chưa thực sự phù hợp trong bối cảnh thị trường bất động sản thương mại ngày càng linh hoạt, đồng thời xu hướng chuyển đổi năng lượng đang diễn ra nhanh chóng. Việc buộc doanh nghiệp ký hợp đồng thuê dài hạn có thể làm gia tăng rủi ro tài chính, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu xăng dầu có thể suy giảm khi phương tiện sử dụng năng lượng sạch dần phổ biến.

Từ những phân tích trên, VCCI đề xuất Bộ Công Thương cân nhắc chuyển đổi cách tiếp cận quản lý, từ việc quy định chi tiết về quy mô và mô hình kinh doanh sang quản lý bằng quy chuẩn kỹ thuật, nghĩa vụ dự trữ, nghĩa vụ báo cáo và cơ chế giám sát thị trường.

Cụ thể, cơ quan này kiến nghị xem xét bãi bỏ hoặc giảm đáng kể các yêu cầu về số lượng cửa hàng thuộc sở hữu, dung tích kho tối thiểu và trọng tải cầu cảng tối thiểu; đồng thời thay thế bằng các tiêu chí về năng lực tài chính, tuân thủ quy chuẩn an toàn và nghĩa vụ dự trữ lưu thông tối thiểu. Theo VCCI, cách tiếp cận này vừa đảm bảo an ninh năng lượng, vừa mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp mới gia nhập thị trường, qua đó thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh và mang lại lợi ích thiết thực cho người tiêu dùng.