Cho ý kiến tại Tổ thảo luận chiều 21/4, đại biểu quốc hội Nguyễn Văn Thân cho biết, nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh cần được xác định trên cơ sở thu nhập thực tế vượt ngưỡng chịu thuế, tương tự cách tính thuế thu nhập cá nhân đối với làm công, ăn lương. "Người làm kinh doanh đã tự bỏ vốn, tự bỏ công, tự bỏ sức, tự kinh doanh, lỗ lãi không biết mà thu nhập dưới mức ấy vẫn phải chịu thuế thì không được", đại biểu nói.

Ông nêu, trong khoảng 5,2 triệu hộ kinh doanh hiện nay, số hộ có doanh thu trên 1 tỷ đồng chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ. Số liệu thống kê trong 3,6 triệu hộ được quản lý thuế thì chỉ có 37.000 hộ có doanh thu trên 1 tỷ đồng, phần lớn còn lại đều dưới ngưỡng này.

Do vậy, việc xác định ngưỡng doanh thu dưới 1 tỷ đồng không thuộc diện chịu thuế là phù hợp, giúp bao phủ chính sách hỗ trợ tới đa số hộ kinh doanh, đồng thời, góp phần “giải tỏa” đáng kể áp lực, tạo điều kiện để người dân tập trung vào mưu sinh và bảo đảm thu nhập hàng tháng.

Với nhóm từ 1 – 3 tỷ, vị đại biểu đề xuất có phương án quy định ngưỡng linh hoạt, giao Chính phủ quy định trên cơ sở tính toán tỷ suất lợi nhuận từng ngành nghề, nhằm đảm bảo sát với thực tế, đặc thù từng nhóm ngành kinh doanh. Đối với nhóm trên 3 tỷ, vẫn áp dụng quy định như hiện hành.

Về thiết kế chính sách, đại biểu Nguyễn Thanh Tùng bày tỏ nhất trí với chủ trương giao Chính phủ quyền chủ động xác định các ngưỡng doanh thu chịu thuế theo từng thời kỳ, song lưu ý việc áp dụng một ngưỡng cứng chung cho mọi ngành nghề là chưa hợp lý.

Ông nêu quan điểm, đặc thù về biên lợi nhuận giữa các lĩnh vực rất khác nhau, việc áp dụng một mức doanh thu duy nhất có thể dẫn đến bất bình đẳng. Từ đó, đại biểu kiến nghị cần nghiên cứu áp dụng các ngưỡng khác nhau theo ngành nghề, bảo đảm sát thực tiễn và công bằng hơn trong điều tiết thuế.

Từ thực tiễn khảo sát, đại biểu Trần Hoàng Ngân lại kiến nghị, ngưỡng doanh thu khoảng từ 2 đến 3 tỷ đồng đối với hộ kinh doanh là phù hợp, tương thích với mức thu nhập cần thiết để bảo đảm đời sống của một hộ gia đình và chỉ phát sinh nghĩa vụ thuế khi thu nhập thực sự vượt ngưỡng hợp lý.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, đại biểu Trần Hoàng Ngân đề xuất nghiên cứu áp dụng ngưỡng doanh thu miễn thuế thu nhập doanh nghiệp ở mức cao hơn, khoảng từ 5 tỷ đồng, nhằm tạo động lực cho hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp, đồng thời giảm bớt các nghĩa vụ và thủ tục trong giai đoạn đầu phát triển.

Trong khi đó, theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) sửa đổi mới được Quốc hội thông qua tại kỳ họp tháng 12/2025 với ngưỡng chịu thuế của cá nhân, hộ kinh doanh là 500 triệu/năm, tuy nhiên chỉ sau gần 4 tháng áp dụng mức này đã không còn phù hợp với thực tiễn kinh doanh. Cộng với đó, ảnh hưởng của xung đột chính trị, giá xăng dầu tăng đã ảnh hưởng trực tiếp đến nhóm hộ kinh doanh, đặc biệt là các hộ nhỏ.

Do đó, Chính phủ cũng đã chỉ đạo Bộ Tài chính nghiên cứu phương án, cũng như trình Chủ tịch Quốc hội cho phép đề xuất điều chỉnh ngay tại kỳ họp thứ nhất, khóa XVI đang diễn ra.

Thủ tướng khẳng định, “chắc chắn sẽ nâng ngưỡng chịu thuế đối với hộ kinh doanh”. Ông nói thêm, dẫn báo cáo của Bộ Tài chính, mức doanh thu không phải nộp thuế dự kiến gấp đôi hiện tại, mức 1 tỷ đồng mỗi năm.

"Tôi tin rằng áp dụng các chính sách kịp thời sẽ hiệu quả với hộ kinh doanh, doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp", người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh.

Đánh giá về tác động thu ngân sách, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng cho biết, nếu ngưỡng miễn thuế với hộ kinh doanh là 1 tỷ đồng, theo tính toán sơ bộ số giảm thu ngân sách đối với nội dung này vào khoảng 4.850 tỷ đồng.

Phó Thủ tướng thông tin thêm, để bảo đảm tính đồng bộ trong chính sách và khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp, Chính phủ đồng thời đề nghị điều chỉnh ngưỡng thu nhập được miễn thuế đối với doanh nghiệp quy mô nhỏ tương ứng với ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế là 1 tỷ đồng.

Về tổng thể, sẽ có khoảng 253.000 trong tổng số 253.800 doanh nghiệp nhỏ được hưởng chính sách này, với số hụt thu ngân sách dự kiến trên 2.100 tỷ đồng. Như vậy, tổng mức giảm thu ngân sách khi thực hiện đồng bộ các chính sách nêu trên với hộ kinh doanh và DN nhỏ vào khoảng hơn 7.000 tỷ đồng.

Số liệu của Bộ Tài chính, giai đoạn 2022-2025 cả nước có 3-4 triệu hộ kinh doanh, trong đó hơn 2 triệu hộ khai thuế ổn định, đóng góp khoảng 2% tổng thu ngân sách. Riêng năm ngoái, số thu thuế từ khu vực này đạt 32.840 tỷ đồng, tăng 37,5% so với cùng kỳ.