“Ngôi vương” vốn điều lệ ngành chứng khoán lại đổi chủ

Công ty Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS, HoSE: TCX) mới đây đã hoàn tất đợt phát hành cổ phiếu để trả cổ tức năm 2024, phân phối thành công hơn 462,3 triệu cổ phiếu cho 19.125 cổ đông. Sau đợt phát hành, vốn điều lệ của TCBS tăng lên gần 27.739 tỷ đồng, qua đó trở thành công ty chứng khoán có quy mô vốn điều lệ lớn nhất thị trường. Đáng chú ý, “ngôi vương” vốn điều lệ ngành chứng khoán trong nhiều năm qua liên tục đổi chủ, phản ánh cuộc đua tăng vốn chưa từng hạ nhiệt của khối công ty chứng khoán.

Từ giai đoạn hậu Covid-19, khi thị trường chứng khoán trải qua gần hai năm tăng trưởng sôi động với thanh khoản bùng nổ, làn sóng tăng vốn đã được kích hoạt và kéo dài cho đến nay.

Riêng với TCBS, kể từ năm 2023, công ty này đã nâng vốn điều lệ lên hơn 12,7 lần, từ gần 2.177 tỷ đồng vào tháng 7/2023 lên gần 27.739 tỷ đồng hiện tại.

Trong khi đó, Công ty Chứng khoán SSI - một trong những đối thủ đáng gờm trong cuộc đua tăng vốn, cũng đã tăng vốn điều lệ gấp gần 4 lần kể từ năm 2019, thời điểm dịch Covid-19 bắt đầu xuất hiện. Từ mức 5.100 tỷ đồng, SSI liên tục thực hiện các đợt phát hành để nâng vốn điều lệ lên hơn 24.930 tỷ đồng, hiện đứng thứ hai toàn ngành.

Bám sát SSI là hai tên tuổi lớn khác gồm Công ty Cổ phần Chứng khoán VIX và Công ty Chứng khoán VPS, với vốn điều lệ lần lượt đạt 24.502 tỷ đồng và 24.349 tỷ đồng.

Trong số này, VIX được xem là một trong những công ty có tốc độ tăng vốn mạnh nhất thị trường khi nâng vốn điều lệ từ 1.161 tỷ đồng lên mức hiện tại, tương đương gấp khoảng 21 lần. Nếu như giai đoạn 2020-2021, VIX chỉ được xem là một công ty chứng khoán tầm trung thì đến nay đã vươn lên nhóm dẫn đầu thị trường về quy mô vốn điều lệ.

Đối với VPS, đà tăng vốn có phần tương đồng với SSI. Từ mức 5.700 tỷ đồng ghi nhận cuối năm 2021, vốn điều lệ của công ty hiện đã tăng hơn 4 lần.

Top 5 vốn điều lệ ngành chứng khoán hiện còn có sự góp mặt của Công ty Chứng khoán VPBank (VPBankS) với quy mô 18.750 tỷ đồng. Nhờ sự hậu thuẫn của Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank), VPBankS đã nhanh chóng chuyển mình từ một công ty chứng khoán quy mô nhỏ với vốn điều lệ chỉ vài trăm tỷ đồng, vươn lên nhóm dẫn đầu thị trường chỉ sau khoảng 4-5 năm và thường xuyên cạnh tranh vị trí top đầu về vốn điều lệ.

Theo dự báo của S&I Ratings, năm 2026 sẽ tiếp tục là giai đoạn sôi động đối với hoạt động tăng vốn trong ngành chứng khoán. Ba động lực chính gồm việc mở room ngoại lên 100% đối với CTCK theo Nghị định 245/2025/NĐ-CP, áp lực mở rộng hạn mức cho vay ký quỹ khi nhiều doanh nghiệp tiệm cận ngưỡng 200% vốn chủ sở hữu, cùng yêu cầu tăng vốn khả dụng theo Thông tư 102/2025/TT-BTC.

Sau làn sóng niêm yết thành công của các công ty chứng khoán lớn trong năm 2025, nhiều doanh nghiệp quy mô trung bình như Kafi, HDBS hay OCBS cũng đang lên kế hoạch IPO. Tổng quy mô tăng vốn toàn ngành năm 2026 được ước tính có thể duy trì quanh mức 100.000 tỷ đồng, tương đương năm trước.

S&I Ratings đánh giá hoạt động tăng vốn sẽ có tác động tích cực về dài hạn khi giúp củng cố bộ đệm vốn và đa dạng hóa nguồn vốn dài hạn cho các công ty chứng khoán. Tuy nhiên, tổ chức này cũng lưu ý cần theo dõi rủi ro pha loãng cổ phiếu cũng như hiệu quả sử dụng nguồn vốn mới của các công ty chứng khoán.

Nhóm công ty chứng khoán vượt mặt nhiều nhà băng

Đà tăng vốn mạnh mẽ của nhóm công ty chứng khoán cũng nhanh chóng đưa nhiều doanh nghiệp trong ngành vượt qua không ít ngân hàng quy mô nhỏ và vừa về vốn điều lệ.

Nếu so với TCBS - doanh nghiệp đang dẫn đầu ngành chứng khoán về vốn điều lệ, nhiều nhà băng đã bị vượt qua như Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB) với vốn điều lệ 26.630 tỷ đồng, Ngân hàng TMCP Quốc dân (NCB) đạt 19.280 tỷ đồng, Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) đạt 18.852 tỷ đồng, Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) đạt 18.688 tỷ đồng, Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank) đạt 17.157 tỷ đồng hay Ngân hàng TMCP An Bình (ABBank) đạt 13.972 tỷ đồng...

Đáng chú ý, trong khi các công ty chứng khoán liên tục đẩy mạnh tăng vốn thì một số ngân hàng vẫn khá chậm chạp trong cuộc đua này. Chẳng hạn như trường hợp của Sacombank, ngân hàng này nhiều năm qua vẫn chưa thể tăng vốn hay chia cổ tức do vướng mắc liên quan đến đề án tái cơ cấu. Theo đó, để hoàn tất quá trình tái cơ cấu, Sacombank cần đáp ứng hai tiêu chí cốt lõi gồm đưa tỷ lệ nợ xấu phát sinh từ hoạt động sáp nhập xuống dưới 3% và xử lý các khoản nợ được bảo đảm bằng lượng cổ phiếu STB tương đương 32,5% vốn điều lệ.

Trong đó, việc xử lý lượng cổ phần liên quan đến nhóm ông Trầm Bê được ban lãnh đạo Sacombank kỳ vọng hoàn thành trong năm 2026. Tuy nhiên, trong trường hợp chưa thể xử lý dứt điểm sớm, quá trình này có thể còn kéo dài thêm vài năm.

Với ABBank, hoạt động tăng vốn diễn ra khá thưa thớt khi gần như phải mất vài năm mới có một đợt tăng vốn mới. Ngân hàng này duy trì vốn điều lệ ở mức 10.350 tỷ đồng từ giữa năm 2023 đến hết quý I/2026. Đến tháng 4 vừa qua, ABBank mới thực hiện tăng vốn thêm hơn 3.600 tỷ đồng.

Động thái này gần như diễn ra đồng thời với sự trở lại của doanh nhân Vũ Văn Tiền tại ABBank sau 7 năm vắng bóng. Theo chia sẻ của vị doanh nhân, nguyên nhân cốt lõi khiến ông quyết định quay lại là bởi ông không thể chấp nhận việc nhiều ngân hàng liên tục đổi mới, tăng tốc phát triển, trong khi ABBank lại rơi vào trạng thái “đều đều” và thiếu đột phá.