Tuần qua, thị trường chứng khoán Việt Nam ghi nhận nhịp bứt phá mạnh với sự dẫn dắt của nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn. Kết tuần tuần, VN-Index đóng cửa tại 1.915 điểm, thiết lập mức cao nhất lịch sử. Thanh khoản thị trường cũng cải thiện đáng kể so với tuần trước, khi giá trị giao dịch bình quân duy trì trên ngưỡng tỷ USD mỗi phiên.

Đóng góp lớn vào đà tăng của thị trường là nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, trong đó các mã thuộc hệ sinh thái Gelex trở thành tâm điểm khi đồng loạt tăng mạnh trong tuần qua.

HoSE: Vượt nhóm Gelex, 1 mã dầu khí tím trần cả tuần

Dẫn đầu đà tăng trên HoSE là cổ phiếu ASP của Công ty Cổ phần Tập đoàn Dầu khí An Pha. Lập chuỗi 5 phiên tím trần liên tiếp, mã này tăng tổng cộng 39,65%.  Khép lại tuần, ASP dừng tại 7.960 đồng/cp, qua đó đưa vốn hóa doanh nghiệp vượt 297 tỷ đồng.

Đà tăng của ASP diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 tăng trưởng mạnh. Cụ thể, doanh thu thuần đạt khoảng 794 tỷ đồng, tăng 8% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 46,2 tỷ đồng, gấp hơn 13 lần mức 3,5 tỷ đồng cùng kỳ năm ngoái. Đây đồng thời là mức lợi nhuận theo quý cao nhất kể từ khi doanh nghiệp hoạt động.

Xếp ngay sau ASP là bộ đôi cổ phiếu GEE và GEX với mức tăng lần lượt 28,07% và 24,23%. Đà tăng của hai mã này diễn ra trong bối cảnh các doanh nghiệp đồng loạt chốt danh sách cổ đông để phát hành cổ phiếu thưởng và trả cổ tức bằng cổ phiếu.

Cụ thể, Công ty Cổ phần Tập đoàn GELE đã chốt danh sách cổ đông vào ngày 6/5/2026 để thực hiện quyền nhận cổ tức năm 2025 bằng cổ phiếu, đồng thời phát hành cổ phiếu thưởng từ nguồn vốn chủ sở hữu với tổng tỷ lệ lên tới 45%. Ngày giao dịch không hưởng quyền là 5/5/2026.

Trong khi đó, Công ty Cổ phần Điện lực Gelex cũng chốt quyền nhận cổ phiếu thưởng vào ngày 6/5/2026 với tỷ lệ 4:3, tương ứng cổ đông sở hữu 4 cổ phiếu sẽ nhận thêm 3 cổ phiếu mới.

Ngoài ASP, GEE và GEX, các mã còn lại trong danh sách cổ phiếu tăng mạnh đều ghi nhận mức tăng quanh 10%, bao gồm TEG (+13,17%), HII (+12,87%), FIR (+12,81%), VHM (+12,33%), VIX (+11,38%), VRE (+11,15%) và POW (+10,67%).

Đáng chú ý, VIX – một cổ phiếu có liên hệ với hệ sinh thái Gelex – cũng ghi nhận diễn biến tích cực khi tăng 11,38% so với tuần trước. Điều này cho thấy dòng tiền không chỉ tập trung ở một vài mã riêng lẻ mà đang lan tỏa sang nhiều cổ phiếu trong cùng hệ sinh thái.

Bên cạnh nhóm Gelex, các cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup tiếp tục góp mặt trong danh sách tăng mạnh tuần qua với hai đại diện là VHM và VRE. Việc duy trì đà tăng trong nhiều tuần liên tiếp cho thấy dòng tiền vẫn tập trung đáng kể vào nhóm vốn hóa lớn, đồng thời phản ánh kỳ vọng của thị trường về khả năng hình thành một nhịp tăng bền vững hơn ở nhóm này.

Dù thị trường chung tiếp tục bứt phá và chinh phục các vùng đỉnh mới, vẫn có không ít cổ phiếu đi ngược xu hướng khi ghi nhận nhiều phiên giảm sâu, thậm chí liên tiếp nằm sàn.

Trên HoSE, 10 cổ phiếu giảm mạnh nhất tuần qua gồm: VNE (-23,75%), NVL (-16,10%), CTD (-11,52%), ABR (-10,03%), JVC (-8,87%), TDH (-8,87%), TIX (-8,69%), DQC (-8,20%), HTN (-8,15%) và TNI (-8,07%).

Dẫn đầu đà giảm là cổ phiếu VNE của Tổng Công ty Cổ phần Xây dựng điện Việt Nam khi mất gần 24% giá trị chỉ sau một tuần giao dịch. Áp lực bán gia tăng trong bối cảnh doanh nghiệp bị HoSE nhắc nhở do chậm nộp báo cáo tài chính năm 2025.

Theo giải trình từ phía doanh nghiệp, nguyên nhân chủ yếu đến từ việc phát sinh nhiều nghiệp vụ tái cấu trúc có tính chất phức tạp, giá trị lớn và liên quan đến nhiều bên. Trong niên độ tài chính vừa qua, VNE đã thực hiện thoái vốn tại một số công ty con và công ty liên kết, chuyển nhượng quyền phát triển các dự án trọng điểm cùng quyền khai thác thương hiệu, đồng thời xử lý các khoản phải thu và các gói thầu tồn đọng kéo dài nhiều năm.

Trong khi đó, việc cổ phiếu NVL giảm mạnh được đánh giá không quá bất ngờ sau giai đoạn tăng nóng trước đó. Tính từ vùng đáy, thị giá NVL đã tăng gần gấp đôi, do đó áp lực chốt lời khi cổ phiếu tiến vào vùng kháng cự mạnh được xem là diễn biến tương đối bình thường của thị trường.

Đáng chú ý nhất trong nhóm giảm sâu là cổ phiếu CTD của Coteccons. Mã này bất ngờ giảm sàn trong phiên ATC ngày 7/5 giữa lúc xuất hiện nhiều tin đồn lan truyền trên các hội nhóm đầu tư, khiến tâm lý thị trường bị ảnh hưởng đáng kể.

Liên quan đến diễn biến trên, Chủ tịch Coteccons, ông Bolat Duisenov đã đăng tải chia sẻ trên trang Facebook cá nhân: “Tin đồn có thể được dựng lên chỉ sau một đêm, còn giá trị cần thời gian để tạo dựng. Gửi thị trường, màn drama này không có ‘plot twist’ nào cả, chỉ làm việc mà thôi”.

HNX: GIC bùng nổ sau khi VSC thực hiện quyền mua

Trên sàn HNX, nhóm cổ phiếu tăng mạnh trong tuần qua gồm GIC (+22,02%), DL1 (+17,78%), SCI (+11,88%), NBW (+10%), SDU (+9,21%), PJC (+9,16%), INN (+8,33%), VE3 (+7,94%), KSD (+7,89%), PMS (+7,35%) và VMS (+7,14%).

Trong nhóm tăng mạnh, ba cổ phiếu GIC, DL1 và SCI thu hút sự chú ý nhờ thanh khoản cải thiện rõ rệt so với mặt bằng chung. Ngược lại, nhiều mã khác dù tăng giá đáng kể nhưng khối lượng giao dịch vẫn ở mức thấp, thậm chí gần như không phát sinh thanh khoản đáng kể.

Đáng chú ý, đà tăng của cổ phiếu GIC diễn ra trong bối cảnh Công ty Cổ phần Container Việt Nam (Viconship, HoSE: VSC) đã hoàn tất nộp hơn 80,4 tỷ đồng để thực hiện quyền mua 8,04 triệu cổ phiếu phát hành thêm của Công ty Cổ phần VSC Green Logistics (HNX: GIC). Giao dịch được thực hiện vào ngày 14/4 theo tỷ lệ quyền mua 1:1.

Sau giao dịch, VSC nâng tổng lượng sở hữu tại GIC lên gần 16,9 triệu cổ phiếu, qua đó tiếp tục duy trì tỷ lệ nắm giữ 66,34% vốn điều lệ tại doanh nghiệp này.

Trong đợt phát hành hơn 12 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, GIC đã phân phối thành công hơn 9,3 triệu cổ phiếu theo quyền mua. Đối với gần 2,8 triệu cổ phiếu còn dư, Hội đồng quản trị doanh nghiệp ngày 28/4 đã thông qua phương án phân phối toàn bộ cho ba nhà đầu tư cá nhân với mức giá 10.000 đồng/cổ phiếu.

Cụ thể, bà Bùi Phương Ngân được phân phối 1 triệu cổ phiếu, bà Phạm Thị Thu Trang mua 900.000 cổ phiếu và bà Phạm Thị Minh Thu mua hơn 897.000 cổ phiếu. Theo kế hoạch, các nhà đầu tư phải hoàn tất nghĩa vụ thanh toán trước 16h ngày 7/5/2026. Số cổ phiếu phân phối thêm này sẽ bị hạn chế chuyển nhượng trong vòng một năm.

Ngược lại, 10 cổ phiếu giảm mạnh là: TJC (-24,07%), VLA (-18,18%), KSF (-13,04%), SRA (-10,00%), SDC (-10,00%), MED (-9,80%), VC1 (-9,70%), CKV (-9,47%), DNC (-9,41%), VDL (-9,09%), CET (-8,86%).

Trong nhóm giảm mạnh trên HNX, cổ phiếu KSF của Công ty Cổ phần Tập đoàn Sunshine là cái tên thu hút nhiều sự chú ý nhất. Khép lại tuần giao dịch, KSF đóng cửa tại mức 80.000 đồng/cp, tương ứng vốn hóa doanh nghiệp đạt gần 72.000 tỷ đồng.

Diễn biến điều chỉnh của KSF diễn ra dù doanh nghiệp vừa công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 tăng trưởng mạnh. Cụ thể, Sunshine ghi nhận doanh thu thuần hợp nhất gần 767 tỷ đồng, tăng 85% so với cùng kỳ năm trước. Động lực chính đến từ mảng kinh doanh bất động sản và bất động sản đầu tư với doanh thu hơn 642 tỷ đồng, gấp 2,2 lần cùng kỳ.

Lợi nhuận ròng quý I đạt gần 285 tỷ đồng, tăng gần 800% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ hoạt động bàn giao các dự án chiến lược. Bên cạnh đó, danh mục cho vay của doanh nghiệp cũng tăng lên gần 27.000 tỷ đồng. Sunshine đồng thời ghi nhận khoản phải thu dài hạn gần 1.000 tỷ đồng liên quan đến Phát Đạt.

Năm 2026, Sunshine đặt kế hoạch kinh doanh ở mức cao với mục tiêu doanh thu đạt 40.000 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 15.000 tỷ đồng, tăng lần lượt 88% và 33% so với kết quả thực hiện năm 2025. Tuy nhiên, sau quý đầu năm, doanh nghiệp mới hoàn thành khoảng 4% kế hoạch doanh thu và 3% mục tiêu lợi nhuận cả năm.

UPCoM: Cổ phiếu tăng sốc, giảm sâu

Trên thị trường UPCoM, nhóm cổ phiếu tăng mạnh nhất tuần qua gồm: MEF (+40%), GND (+39,53%), PTT (+38,03%), BCB (+37,50%), VXT (+31,91%), HNP (+29,31%), VNA (+25,47%), PEG (+23,53%), H11 (+22,34%), TTG (+22,22%) và PLA (+22,00%).

Ở chiều ngược lại, nhóm giảm mạnh gồm: BMD (-40,00%), UPC (-34,85%), NAU (-33,96%), LMC (-26,37%), TTD (-26,02%), VCX (-25,25%), GCB (-23,73%), VIW (-22,63%), ATA (-20,00%), YBC (-18,67%) và CI5 (-18,60%).

Diễn biến trên UPCoM tuần qua tiếp tục phản ánh đặc trưng quen thuộc của nhóm cổ phiếu vốn hóa nhỏ: biến động giá rất mạnh nhưng thanh khoản ở mức thấp.

Ở chiều tăng giá, nhiều cổ phiếu ghi nhận mức tăng trên 20-40% chỉ sau một tuần giao dịch. Tuy nhiên, phần lớn các mã này đều có thanh khoản khá hạn chế, nhiều phiên chỉ khớp lệnh vài chục nghìn đơn vị, thậm chí gần như không phát sinh giao dịch đáng kể. Điều này cho thấy đà tăng chủ yếu đến từ trạng thái cô đặc nguồn cung thay vì dòng tiền lớn tham gia mạnh.

Đáng chú ý, cổ phiếu GND của Công ty Cổ phần Gạch ngói Đồng Nai tăng gần 40% trong tuần nhưng thanh khoản duy trì ở mức thấp. Tương tự, các mã như PTT, BCB hay HNP cũng ghi nhận diễn biến tăng mạnh trong điều kiện lượng cổ phiếu tự do lưu hành không lớn.

Ở chiều giảm giá, áp lực bán mạnh xuất hiện tại nhiều cổ phiếu có thanh khoản suy yếu. BMD dẫn đầu đà giảm khi mất 40% giá trị chỉ trong một tuần giao dịch. Các mã UPC, NAU, LMC hay TTD cũng đồng loạt giảm từ 25-35%.

Điểm chung của phần lớn cổ phiếu giảm sâu là thiếu vắng lực cầu hỗ trợ trong các phiên điều chỉnh mạnh. Nhiều mã giảm mạnh nhưng khối lượng giao dịch ở mức rất thấp, khiến biên độ dao động bị kéo giãn đáng kể.

Diễn biến này cho thấy rủi ro đặc thù của UPCoM, nơi tập trung nhiều doanh nghiệp quy mô nhỏ, cơ cấu cổ đông cô đặc và thanh khoản hạn chế. Trong bối cảnh dòng tiền đầu cơ hoạt động mạnh, giá cổ phiếu trên UPCoM thường có xu hướng biến động lớn hơn đáng kể so với HoSE và HNX.