Từ bất động sản, thép đến khu công nghiệp, nhiều doanh nghiệp niêm yết đang mở thêm hướng đi trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, cho thấy dòng vốn tư nhân bắt đầu dịch chuyển mạnh hơn vào các dự án điện sạch.

Dòng vốn mới từ các doanh nghiệp ngoài ngành điện

Năng lượng tái tạo đang trở thành hướng đi mới của nhiều doanh nghiệp lớn trên thị trường chứng khoán. Không chỉ nhóm doanh nghiệp ngành điện, một số tập đoàn vốn quen thuộc trong bất động sản, thép, khu công nghiệp hay hệ sinh thái tiêu dùng, công nghiệp cũng bắt đầu mở rộng hiện diện ở điện mặt trời, điện gió, điện gió ngoài khơi và các doanh nghiệp sản xuất điện sạch.

Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh nhu cầu điện của nền kinh tế tiếp tục tăng, yêu cầu chuyển dịch xanh ngày càng rõ, còn Quy hoạch điện VIII điều chỉnh mở thêm dư địa cho phát triển năng lượng tái tạo gắn với hạ tầng truyền tải và khả năng vận hành hệ thống.

Công ty CP Tập đoàn Taseco vừa ký biên bản ghi nhớ với UBND tỉnh Lai Châu về hợp tác nghiên cứu, khảo sát và đề xuất đầu tư các dự án điện mặt trời trên địa bàn tỉnh. Kế hoạch được nêu có quy mô khoảng 1.000 MW, tổng vốn dự kiến khoảng 22.000 tỷ đồng, triển khai trong giai đoạn 2026–2030.

Đây là trường hợp đáng chú ý cho làn sóng dịch chuyển đáng chú ý của các doanh nghiệp ngoài ngành điện sang năng lượng tái tạo. Taseco vốn được biết đến với hệ sinh thái bất động sản, hạ tầng công nghiệp, dịch vụ phi hàng không và hạ tầng hàng không. Trong hệ sinh thái này, Taseco Land hiện là doanh nghiệp niêm yết trên HOSE với mã TAL, hoạt động trong lĩnh vực bất động sản và hạ tầng công nghiệp.

Ở một lát cắt khác, Công ty CP Tập đoàn Hòa Phát, doanh nghiệp thép đầu ngành đang niêm yết với mã HPG, cũng bắt đầu xuất hiện trong lĩnh vực điện gió ngoài khơi. Tháng 6/2026, Hòa Phát công bố góp 600 tỷ đồng thành lập Công ty CP Điện gió ngoài khơi Sông Hậu. Doanh nghiệp mới có vốn điều lệ 2.000 tỷ đồng, hoạt động trong lĩnh vực sản xuất điện gió và điện mặt trời.

Động thái này tạo sự chú ý bởi Hòa Phát lâu nay gắn với thép, nông nghiệp, bất động sản khu công nghiệp và một số lĩnh vực công nghiệp phụ trợ. Việc góp vốn vào một pháp nhân điện gió ngoài khơi cho thấy doanh nghiệp bắt đầu đặt chân vào lĩnh vực có tính dài hạn, trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng và giảm phát thải đang trở thành câu chuyện lớn với các tập đoàn công nghiệp.

Mảnh ghép năng lượng trong chiến lược dài hạn

Không chỉ Taseco hay Hòa Phát, hệ sinh thái Vingroup cũng đang mở rộng sự hiện diện trong lĩnh vực năng lượng sạch thông qua Công ty CP Năng lượng VinEnergo. Theo thông tin được công bố, VinEnergo đã được chấp thuận đầu tư hai dự án điện gió Thăng Hưng giai đoạn 1 và 2 tại Gia Lai, tổng công suất 80 MW, tổng mức đầu tư hơn 2.600 tỷ đồng.

Điểm cần chú ý ở VinEnergo không chỉ nằm ở hai dự án điện gió tại Gia Lai, mà còn ở việc doanh nghiệp liên tục thành lập các pháp nhân tại nhiều địa phương như Hà Tĩnh, Điện Biên, Lai Châu và một số khu vực khác. Điều này cho thấy năng lượng sạch đang dần trở thành một mảnh ghép trong hệ sinh thái Vingroup, bên cạnh các lĩnh vực đã định hình như bất động sản, xe điện, công nghiệp, thương mại và dịch vụ.

Với Vingroup, câu chuyện năng lượng có thể được nhìn trong một bức tranh rộng hơn. Khi hệ sinh thái ngày càng mở rộng sang xe điện, hạ tầng sạc, sản xuất công nghiệp và các đô thị quy mô lớn, năng lượng sạch không chỉ là một lĩnh vực đầu tư độc lập, mà còn có thể gắn với nhu cầu vận hành và chiến lược xanh hóa dài hạn. Dù vậy, mức độ liên kết cụ thể giữa các mảng cần tiếp tục được theo dõi qua các công bố chính thức trong thời gian tới.

Ở nhóm khu công nghiệp, Tổng công ty Phát triển đô thị Kinh Bắc (KBC) lại có một logic khác khi tăng hiện diện trong năng lượng tái tạo. Cuối tháng 6/2026, Kinh Bắc thông qua công ty con là Công ty CP Khu công nghiệp Sài Gòn - Bắc Giang hoàn tất nâng sở hữu tại Công ty TNHH Năng lượng tái tạo Vững Bền lên 96,46%. Doanh nghiệp này có vốn điều lệ 2.935,2 tỷ đồng, hoạt động trong lĩnh vực sản xuất điện từ năng lượng tái tạo.

Với một doanh nghiệp phát triển khu công nghiệp, năng lượng sạch có thể trở thành mảnh ghép gắn với nhu cầu của khách thuê, nhất là nhóm doanh nghiệp FDI chịu áp lực ngày càng lớn về tiêu chuẩn ESG, phát thải và chuỗi cung ứng xanh. Đây cũng là lý do khiến câu chuyện Kinh Bắc không đơn thuần là lấn sân sang điện, mà có thể được đặt trong xu hướng hình thành các khu công nghiệp xanh, nơi hạ tầng năng lượng trở thành một phần của lợi thế cạnh tranh.

Từ các trường hợp Taseco, Hòa Phát, Vingroup đến Kinh Bắc, có thể thấy năng lượng tái tạo đang mở ra một không gian đầu tư mới cho nhóm doanh nghiệp niêm yết ngoài ngành điện. Tuy vậy, phần lớn các bước đi hiện nay vẫn ở những trạng thái khác nhau, từ ký biên bản ghi nhớ, góp vốn lập pháp nhân, tăng sở hữu tại doanh nghiệp năng lượng đến được chấp thuận chủ trương đầu tư dự án cụ thể.

Điều đó cho thấy cuộc đua năng lượng sạch mới chỉ ở giai đoạn khởi động đối với nhiều doanh nghiệp trên sàn. Cơ hội là rõ ràng khi nhu cầu điện tăng, chính sách ưu tiên năng lượng tái tạo được thúc đẩy và xu hướng xanh hóa sản xuất ngày càng mạnh. Song để các kế hoạch nghìn tỷ trở thành dự án vận hành thương mại, doanh nghiệp vẫn phải đi qua nhiều khâu quan trọng như quy hoạch, khảo sát, thủ tục đầu tư, thu xếp vốn, đấu nối, cơ chế giá điện và khả năng hấp thụ của hệ thống.