Biển quảng cáo cam kết của Tập đoàn Sơn Hải đoạn cao tốc Vũng Áng-Bùng. (Ảnh: Phi Long)

Để có cơ sở đánh giá toàn diện, khách quan các kiến nghị của doanh nghiệp trên tinh thần thượng tôn pháp luật, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và cộng đồng doanh nghiệp, ngày 8/5/2026, Bộ Xây dựng đã có báo cáo gửi Văn phòng Trung ương Đảng về các đề xuất liên quan công tác bảo hành, bảo trì công trình giao thông.

Phân định rõ trách nhiệm bảo hành và bảo trì

Liên quan kiến nghị của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Tập đoàn Sơn Hải về việc tăng thời gian bảo hành công trình lên tối thiểu 10 năm, Bộ Xây dựng khẳng định cần có cái nhìn thấu đáo và khoa học về bản chất của hai công tác: bảo hành và bảo trì.

Theo quy định pháp luật hiện hành, bảo hành là cam kết của nhà thầu nhằm khắc phục các hư hỏng, khiếm khuyết do lỗi thi công trong một khoảng thời gian nhất định. Trong khi đó, bảo trì là trách nhiệm của đơn vị quản lý sử dụng nhằm bảo đảm sự vận hành an toàn và tuổi thọ công trình theo thiết kế, bao gồm các việc kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ.

Bộ Xây dựng nêu rõ, thời gian bảo hành tối thiểu 24 tháng đối với công trình cấp đặc biệt và cấp I hiện nay đã được nghiên cứu thận trọng, phù hợp với thông lệ quốc tế và đủ để các lỗi thi công bộc lộ để khắc phục. Việc kéo dài thời gian bảo hành bắt buộc lên 10 năm có thể dẫn đến sự chồng chéo, không phân định rõ trách nhiệm giữa việc sửa chữa định kỳ (thuộc bảo trì) và khắc phục khiếm khuyết (thuộc bảo hành), từ đó dễ phát sinh tranh chấp và gây rủi ro cho tuổi thọ công trình.

Đánh giá thận trọng các đề xuất về kinh tế, kỹ thuật

Đối với ý kiến cho rằng kéo dài thời gian bảo hành có thể tiết kiệm hàng chục nghìn tỷ đồng ngân sách hằng năm, Bộ Xây dựng nhận định đây là đánh giá chưa đầy đủ cơ sở thực tiễn.

Dẫn ý kiến từ Hiệp hội các Nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam, Bộ Xây dựng cho rằng nếu áp dụng cứng nhắc mức bảo hành 10 năm cho mọi công trình sẽ làm tăng chi phí bảo lãnh, bảo hiểm và giá dự thầu, tạo áp lực lớn cho doanh nghiệp trong bối cảnh giá nguyên vật liệu và lãi vay biến động. Đồng thời, mỗi loại công trình có đặc điểm kỹ thuật khác nhau, do đó việc quy định một mức thời hạn bảo hành chung trong văn bản quy phạm pháp luật là chưa phù hợp.

Hiện nay, pháp luật không hạn chế việc chủ đầu tư và nhà thầu tự thỏa thuận kéo dài thời gian bảo hành trong hợp đồng, tùy theo tính chất, yêu cầu của từng dự án.

Tăng cường minh bạch thông qua chuyển đổi số, hài hòa lợi ích trong quản lý tài chính

Về đề xuất yêu cầu nhà thầu cắm biển công khai để người dân giám sát, Bộ Xây dựng cho biết quy định hiện hành đã yêu cầu lắp đặt biển thông tin dự án trong quá trình thi công.

Tuy nhiên, việc bổ sung biển thông tin bảo hành sau khi hoàn thành cần được nghiên cứu kỹ, tránh gây nhiễu thông tin cho người tham gia giao thông và bảo đảm an toàn vận hành. Thay vào đó, Bộ Xây dựng định hướng công khai thông tin về nhà thầu và chất lượng công trình trên Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng.

Cùng với đó, việc đánh giá chất lượng công trình cần do cơ quan chuyên môn thực hiện, bảo đảm tính khách quan, chính xác, không chỉ dựa trên cảm quan của người tham gia giao thông.

Đối với vấn đề giữ tiền bảo hành trong trường hợp kéo dài thời gian bảo hành tự nguyện, Bộ Xây dựng khẳng định việc duy trì khoản bảo đảm (tiền mặt hoặc bảo lãnh ngân hàng) là cần thiết theo thông lệ quốc tế nhằm ràng buộc trách nhiệm của nhà thầu.

Tuy nhiên, nhằm chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp, Bộ Xây dựng sẽ chỉ đạo các chủ đầu tư phối hợp nhà thầu để thương thảo, thống nhất giải pháp linh hoạt đối với phần bảo hành tự nguyện ngoài quy định bắt buộc. Trường hợp các bên quy định rõ phạm vi trách nhiệm và cơ chế khắc phục trong hợp đồng, có thể xem xét không yêu cầu giữ tiền bảo hành hoặc bảo lãnh trong thời gian này, góp phần hỗ trợ năng lực tài chính cho nhà thầu.

Bộ Xây dựng nhấn mạnh, nâng cao chất lượng công trình là mục tiêu xuyên suốt, song cần được thực hiện bằng các giải pháp căn cơ như hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật, siết chặt quản lý từ khâu thiết kế đến thi công, giám sát, thay vì chỉ tập trung kéo dài thời gian bảo hành.