Chiều 20/4, tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI thảo luận về kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2021–2025 và định hướng giai đoạn 2026-2030.

Cần ưu tiên nguồn lực cho hạ tầng giao thông

Đại biểu Hà Sỹ Huân (đoàn tỉnh Thái Nguyên) cho biết, cử tri tỉnh Thái Nguyên rất phấn khởi khi dự án Vành đai 5 vùng Thủ đô đoạn qua tỉnh Thái Nguyên được Trung ương đưa vào danh mục dự án tại phân kỳ giai đoạn.

Theo đại biểu, khi hoàn thành, dự án sẽ là động lực thúc đẩy vùng kinh tế phía Bắc của Thủ đô Hà Nội, giúp Thái Nguyên phát huy tiềm năng để trở thành trung tâm logistics điều phối hàng hóa. Do đó, đại biểu đề nghị Quốc hội, Chính phủ chỉ đạo các bộ ngành phối hợp chặt chẽ với địa phương triển khai tốt dự án này trong thời gian tới.

Để thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số và trở thành cực tăng trưởng của vùng Bắc Bộ, đại biểu Hà Sỹ Huân cho rằng, Thái Nguyên cần tập trung lớn vào đầu tư hạ tầng kết nối vùng. Đặc biệt, hạ tầng phòng chống thiên tai của tỉnh đang cần khối lượng thực hiện rất lớn, vượt quá khả năng tự cân đối của ngân sách địa phương do ảnh hưởng từ các đợt thiên tai năm 2024.

"Đề nghị Quốc hội quan tâm ưu tiên bố trí các nguồn lực từ ngân sách Trung ương trong năm 2026 cho dự án hệ thống công trình chống ngập trung tâm và các khu công nghiệp trọng điểm của tỉnh. cũng như nguồn vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 để địa phương khắc phục khó khăn", đại biểu đoàn Thái Nguyên nói.

Cũng đề cập đến hạ tầng giao thông, đại biểu Tô Ái Vang (đoàn TP. Cần Thơ) cho hay, năm 2023 Chính phủ ban hành quyết định 94 về việc thành lập Hội đồng điều phối vùng đồng bằng sông Cửu Long. Hội đồng đã ban hành quy chế hoạt động, điều phối các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm và quy hoạch vùng, thúc đẩy phát triển nông nghiệp công nghệ cao và kinh tế xanh.

Để đáp ứng với yêu cầu trong giai đoạn mới, đại biểu Tô Ái Vang kiến nghị Chính phủ rà soát cơ cấu bổ sung nhằm hoàn thiện hội đồng điều phối vùng đồng bằng sông Cửu Long để kịp thời giải quyết các vấn đề mang tính liên kết vùng và thúc đẩy hợp tác với các vùng trong cả nước.

Cũng theo nữ đại biểu, xác định kết cấu hạ tầng giao thông là điểm nghẽn nhưng cũng là động lực để phát triển vùng đồng bằng sông Cửu Long, Bộ Xây dựng cùng các bộ, ngành cần sớm rà soát quy hoạch, trình Chính phủ phê duyệt ngay từ đầu nhiệm kỳ 2026-2030 thực hiện cơ chế đặc thù, đầu tư đồng bộ mang tính chiến lược đó là dùng đường thủy làm động lực, cảng Trần Đề làm hạt nhân và đường bộ là mạch máu kết nối.

"Xác định trục xương sống là cảng Trần Đề và hình thành các tuyến vận tải chạy dọc bờ biển để gom hàng, giảm áp lực cho đường bộ vốn đang quá tải. Triển khai đầu tư dự án đường sắt cao tốc TP.HCM- Cần Thơ - Cà Mau trong giai đoạn 2026 - 2030. Cùng với đó là hoàn thiện cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng theo trục ngang, trục dọc và các tuyến nhánh để trở thành đòn bẩy thực sự cho đồng bằng sông Cửu Long”, bà Tô Ái Vang nói.

Dự kiến hoàn thành hơn 6.500 km cao tốc trước 2030

Giải trình các ý kiến đại biểu, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cho hay, thực hiện các kết luận của Trung ương, phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng giao thông, được xác định là một trong những động lực quan trọng để hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới.

Theo quy hoạch đến năm 2050, mạng lưới cao tốc Việt Nam gồm 41 tuyến với tổng chiều dài 8.993 km, trong đó 6.539 km dự kiến hoàn thành trước năm 2030. Đến nay, cả nước đã đưa vào khai thác khoảng 3.345 km cao tốc.

Trong giai đoạn 2026-2030, dự kiến đầu tư thêm 1.721 km cao tốc, bao gồm nâng cấp các tuyến hiện hữu, với tổng nhu cầu vốn khoảng 802.868 tỷ đồng. Đối với hệ thống quốc lộ, cả nước đã hoàn thành hơn 24.000 km, trong đó hơn 17.500 km được phân cấp cho địa phương quản lý từ năm 2025.

Hiện đã hoàn thành 1.701 km đường ven biển (khoảng 60%), và đang thi công thêm 340 km. Giai đoạn tới sẽ tiếp tục hoàn thiện 772 km còn lại nhằm tăng cường kết nối liên vùng, đặc biệt tại các địa phương ven biển.

Về mạng lưới đường sắt, Bộ trưởng Trần Hồng Minh thông tin, chiến lược ưu tiên tuyến trục và đô thị. Theo quy hoạch, mạng lưới đường sắt quốc gia gồm 25 tuyến với tổng chiều dài 6.658 km. Hiện mới khai thác 7 tuyến với 2.510 km, phần lớn là đường khổ 1m, lạc hậu. Trong thời gian tới, Việt Nam sẽ tập trung phát triển các tuyến trục quan trọng như Hà Nội - TP.HCM, Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, cùng các tuyến kết nối khu vực.

Đối với đường sắt đô thị, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, hiện mới hoàn thành 3 tuyến tại Hà Nội và TP.HCM với tổng chiều dài khoảng 41 km. Giai đoạn tới dự kiến phát triển 30 tuyến với tổng chiều dài hơn 2.200 km, nhu cầu vốn khoảng 743.907 tỷ đồng.

Ưu tiên đầu tư hàng không theo hình thức PPP và nguồn vốn tư nhân

Bộ Trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cũng cho hay, theo quy hoạch, đến năm 2030 cả nước có 30 cảng hàng không, trong đó 15 cảng quốc tế. Đến năm 2050, con số này tăng lên 34 cảng với công suất 533 triệu hành khách/năm. Hiện cả nước mới có 22 cảng, đáp ứng khoảng 155 triệu hành khách/năm.
Định hướng đầu tư lĩnh vực hàng không sẽ tiếp tục ưu tiên hình thức PPP và nguồn vốn tư nhân, trong khi đầu tư công chủ yếu dành cho nâng cấp, cải tạo.
Về hàng hải, cả nước có 309 bến cảng biển với tổng chiều dài khoảng 107 km, đáp ứng năng lực vận tải gần 955 triệu tấn/năm. Tuy nhiên, tỷ lệ khai thác chiều dài bờ biển còn thấp, đặt ra yêu cầu tiếp tục đầu tư mở rộng.