Tại Diễn đàn thường niên Hoạch định Tài chính Cá nhân 2026 với chủ đề “Kiến tạo Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam - Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao”, vấn đề huy động nguồn lực cho phát triển hạ tầng trở thành tâm điểm khi các chuyên gia chỉ ra khoảng cách ngày càng lớn giữa nhu cầu vốn và khả năng đáp ứng của nền kinh tế.

Theo ông Phạm Duy - Giám đốc cấp cao Khối Khách hàng Doanh nghiệp của Techcombank, đầu tư tư nhân đang ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể, khoảng 24% và 29% ở một số phân khúc. Tuy nhiên, nhu cầu phát triển hạ tầng trong giai đoạn tới được ước tính lên tới 240 tỷ USD, tương đương khoảng 50 tỷ USD mỗi năm.

“Đây là áp lực rất lớn đối với khả năng huy động vốn của nền kinh tế”, ông nhấn mạnh.

Áp lực vốn và giới hạn nội tại

Trong bối cảnh ngân sách nhà nước chịu nhiều ràng buộc, việc dựa vào nguồn lực công để phát triển hạ tầng đang trở nên ngày càng khó khăn. Trong khi đó, dù khu vực tư nhân tăng trưởng tích cực, quy mô và độ sâu của thị trường vốn vẫn chưa đủ để đáp ứng nhu cầu dài hạn.

Thực tế này đặt ra một bài toán lớn: làm thế nào để huy động được nguồn vốn khổng lồ mà vẫn đảm bảo hiệu quả, bền vững và kiểm soát rủi ro?

Theo ông Phạm Duy, lời giải nằm ở việc “khơi thông các nguồn vốn” không chỉ trong nước mà cả quốc tế. Đây là yếu tố then chốt để tạo hiệu ứng lan tỏa và thúc đẩy tăng trưởng dài hạn. Trong chiến lược đó, mô hình Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) được xem là một “mảnh ghép” quan trọng. Không chỉ đóng vai trò là nơi thu hút dòng vốn, IFC còn giúp xây dựng nền tảng cho thị trường tài chính trong tầm nhìn dài hạn 30 năm.

Tuy nhiên, để tiệm cận các chuẩn mực toàn cầu, ngân hàng đang triển khai chiến lược dựa trên ba trụ cột chính. Trước hết là phát triển thị trường mua bán nợ quốc tế một bước đi nhằm nâng cao thanh khoản danh mục và tăng cường kết nối với các tổ chức tài chính nước ngoài. Việc tham gia sâu hơn vào thị trường này không chỉ mở rộng kênh huy động vốn mà còn nâng cao vị thế của ngân hàng trong chuỗi giá trị tài chính toàn cầu.

Bên cạnh đó, Techcombank tập trung phát triển năng lực cho vay hợp vốn bằng USD, qua đó nâng cao khả năng tài trợ cho các dự án quy mô lớn và doanh nghiệp đa quốc gia. Hoạt động này giúp đa dạng hóa nguồn vốn, giảm rủi ro tập trung và tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước tiếp cận tài chính quốc tế với chi phí hợp lý hơn.

Ngoài ra, việc phát triển các công cụ tài chính theo chuẩn quốc tế, đặc biệt là sản phẩm phái sinh và dịch vụ phòng ngừa rủi ro (hedging), cũng được đẩy mạnh nhằm hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với biến động thị trường toàn cầu.

Một điểm đáng chú ý khác là sự thay đổi trong hành vi của nhà đầu tư. Theo ông Phạm Duy, nhà đầu tư cá nhân ngày càng thông thái hơn, không chỉ phân bổ vốn trong nước mà còn chủ động tìm kiếm cơ hội trên thị trường quốc tế.

Xu hướng này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam trong việc nâng cao chiều sâu và tính cạnh tranh của thị trường tài chính. Việc thu hút thêm các định chế tài chính lớn sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc giữ chân và điều hướng dòng vốn.

Không chỉ là vốn, mà là hệ sinh thái

Ở góc độ chính sách, Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách Kinh tế Tài chính (Bộ Tài chính) nhấn mạnh, Việt Nam là một trong những nền kinh tế có độ mở rất lớn, với kim ngạch xuất nhập khẩu có thể tiệm cận 1.000 tỷ USD mỗi năm, trong khi GDP khoảng 500 tỷ USD. Chính mức độ hội nhập sâu rộng này khiến việc xây dựng một trung tâm tài chính hiện đại trở thành yêu cầu tất yếu, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và hỗ trợ tăng trưởng.

Đáng chú ý, Việt Nam đang theo đuổi mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong giai đoạn 2026 – 2030. Để đạt được mục tiêu này, việc thu hút nguồn lực tài chính toàn cầu là điều bắt buộc.

“Từ kinh nghiệm quốc tế, yếu tố quyết định thành công của một trung tâm tài chính không nằm ở quy mô mà ở chất lượng thể chế”, ông Quỳnh nhấn mạnh.

Theo các chuyên gia, trong cuộc cạnh tranh toàn cầu, các quốc gia không chỉ cạnh tranh bằng thị trường mà còn bằng khung pháp lý, chính sách thuế và mức độ minh bạch. Một thể chế tiệm cận chuẩn quốc tế sẽ đảm bảo cơ chế bảo vệ nhà đầu tư và tạo niềm tin – yếu tố then chốt để thu hút dòng vốn dài hạn.

Việt Nam hiện đang xây dựng mô hình Trung tâm tài chính quốc tế với hai cực tại TP.HCM và Đà Nẵng, cùng hệ thống 6 trụ cột pháp lý bao phủ toàn bộ vòng đời đầu tư, từ thu hút vốn đến kiểm soát rủi ro. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất vẫn nằm ở khâu triển khai.

Bên cạnh thể chế và vốn, yếu tố con người cũng được nhấn mạnh. Theo ông Phạm Duy, đội ngũ tư vấn tài chính đóng vai trò “cầu nối” then chốt, đảm bảo dòng vốn được phân bổ đúng hướng.

Một hệ thống tư vấn chuyên nghiệp không chỉ giúp nâng cao hiệu quả thị trường mà còn góp phần xây dựng niềm tin – nền tảng cho sự phát triển bền vững.

Trong bối cảnh mới, đội ngũ này cần chuyển dịch từ vai trò tư vấn truyền thống sang “chuyên gia tổng hợp”, kết hợp giữa chuyên môn, công nghệ và khả năng thấu hiểu khách hàng. Đồng thời, ba trụ cột gồm năng lực chuyên môn, kỹ năng tư vấn và đạo đức nghề nghiệp được xem là nền tảng cốt lõi.

Bài toán vốn hạ tầng không thể giải bằng một giải pháp đơn lẻ, mà đòi hỏi sự kết hợp giữa phát triển thị trường tài chính, hoàn thiện thể chế, nâng cao nhân lực và thúc đẩy hội nhập.

Trong dài hạn, Trung tâm tài chính quốc tế được kỳ vọng sẽ là đòn bẩy huy động nguồn vốn lớn, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững. “Nút thắt” 240 tỷ USD vì thế không chỉ là áp lực về vốn, mà còn là phép thử đối với năng lực cải cách và tầm nhìn phát triển của Việt Nam.