6 công ty chứng khoán tham gia sàn giao dịch carbon

Sáng 29/6, Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức Lễ khai trương Sàn giao dịch carbon trong nước, đánh dấu việc đưa thị trường carbon Việt Nam chính thức đi vào vận hành.

Phát biểu tại lễ khai trương, ông Nguyễn Anh Phong, Chủ tịch Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), cho biết có 6 công ty chứng khoán sẽ tham gia Sàn giao dịch carbon trong giai đoạn đầu.

Theo ông Phong, HNX đã phối hợp với Cục Biến đổi khí hậu, Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) và Ngân hàng BIDV xây dựng khung pháp lý, quy trình vận hành và hạ tầng công nghệ thông tin. Hệ thống đã được kiểm thử, vận hành ổn định và kết nối thông suốt giữa các bên.

"Hệ thống thành viên gồm 6 công ty chứng khoán đầu tiên và hơn 100 cơ sở phát thải thuộc danh mục được phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính. Việc đưa sàn giao dịch vào hoạt động giúp doanh nghiệp chủ động tối ưu chi phí tuân thủ, giảm phát thải thông qua giao dịch hạn ngạch và tín chỉ carbon, đồng thời khẳng định quan điểm không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế", ông Phong nhấn mạnh.

Không thu phí đến hết 2028

Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) Vũ Thị Chân Phương cho biết, sàn giao dịch carbon không chỉ tạo cơ chế giao dịch công khai, minh bạch mà còn hình thành giá carbon theo nguyên tắc thị trường, qua đó tạo động lực để doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển theo hướng xanh. Đây cũng là một cấu phần mới trong hệ sinh thái tài chính xanh của Việt Nam.

Để khuyến khích doanh nghiệp tham gia thị trường, Chính phủ quy định Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX), HNX và VSDC sẽ không thu phí cung cấp dịch vụ trên Sàn giao dịch carbon trong giai đoạn thí điểm đến hết năm 2028.

Theo bà Vũ Thị Chân Phương, để phát triển thị trường carbon trong nước bền vững, cần tập trung triển khai 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, gồm: vận hành an toàn hệ thống giao dịch, đăng ký và thanh toán; hoàn thiện quy trình nghiệp vụ, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và công ty chứng khoán; tăng cường giám sát, xử lý nghiêm các hành vi thao túng, gian lận; đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của thị trường; đồng thời nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế để hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng cao năng lực các định chế trung gian.

Theo UBCKNN, việc vận hành Sàn giao dịch carbon được triển khai trên cơ sở Nghị định số 29/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Đến nay, công tác chuẩn bị về khuôn khổ pháp lý, quy chế nghiệp vụ, hàng hóa giao dịch, hạ tầng công nghệ thông tin và cơ chế thanh toán đã cơ bản hoàn tất.

Về hàng hóa giao dịch, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính thí điểm giai đoạn 2025-2026, trên cơ sở đó Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phân bổ hạn ngạch cho 110 cơ sở phát thải. Đồng thời, Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon đã được hoàn thiện, kết nối đồng bộ với hệ thống giao dịch và hệ thống lưu ký, thanh toán.

Trong tháng 5 và tháng 6/2026, các đơn vị đã hoàn thành kiểm thử nội bộ và kiểm thử toàn thị trường. Kết quả cho thấy việc kết nối giữa các hệ thống vận hành ổn định, đáp ứng đầy đủ yêu cầu vận hành thực tế. UBCKNN cũng đã hoàn tất việc lựa chọn ngân hàng thanh toán và tổ chức nhiều chương trình tập huấn nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực cho thị trường.

Theo UBCKNN, việc đưa Sàn giao dịch carbon vào vận hành là dấu mốc quan trọng trong quá trình hình thành thị trường carbon tại Việt Nam, góp phần thực hiện các cam kết giảm phát thải khí nhà kính, thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển nền kinh tế carbon thấp và bổ sung công cụ thị trường hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện mục tiêu phát triển bền vững.