Xếp hàng xuyên đêm mua nhà ở xã hội: Vì sao người dân vẫn phải chờ?
Thứ 3, 17/11/2026
Những hàng người chờ đợi từ đêm để đăng ký mua nhà ở xã hội tại Hà Nội cho thấy nhu cầu an cư của người thu nhập thấp vẫn rất lớn. Trong khi Chính phủ giao Hà Nội phát triển 84.000 căn nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê giai đoạn 2026-2030, bài toán đặt ra không chỉ là có thêm dự án, mà là làm sao để nguồn cung thực sự đến được với người cần nhà.
Từ những hàng người xếp hàng xuyên đêm
Những ngày các dự án nhà ở xã hội mở tiếp nhận hồ sơ, hình ảnh người dân đến từ sớm, xếp hàng xuyên đêm, tự lập danh sách số thứ tự để chờ đến lượt không còn xa lạ. Đằng sau những hàng người ấy là nhu cầu rất thực: một căn hộ đủ khả năng chi trả, một nơi ở ổn định để gia đình có thể sinh sống lâu dài thay cho những căn phòng thuê chật hẹp, thiếu tiện nghi.
Tình trạng này từng được Bộ Xây dựng ghi nhận. Tại Công văn số 13732/BXD-QLN ngày 19.11.2025, Bộ cho biết ở một số dự án nhà ở xã hội đã xuất hiện tình trạng người dân tập trung đông, chen lấn, xếp hàng xuyên đêm, tự lập danh sách số thứ tự, giữ suất; thậm chí phát sinh môi giới trái phép, “cò hồ sơ”, thu tiền giữ chỗ ngoài quy định. Bộ yêu cầu chấn chỉnh việc tiếp nhận hồ sơ mua, thuê mua nhà ở xã hội.

Sau một năm, nhu cầu đối với loại hình nhà ở này vẫn ở mức cao. Vấn đề đặt ra là vì sao chính sách nhà ở xã hội đã được đẩy mạnh nhưng người dân vẫn phải chờ đợi, thậm chí cạnh tranh từng cơ hội để được nộp hồ sơ?
Câu trả lời nằm ở khoảng cách giữa chỉ tiêu phát triển nhà ở và số căn hộ thực sự được đưa ra thị trường, cũng như cách nguồn cung được phân bổ và tiếp cận.
Nguồn cung tăng nhưng khoảng cách từ dự án đến căn nhà còn dài
Ngày 30.9.2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 303/NQ-CP giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê cho các địa phương giai đoạn 2026-2030. Cả nước được giao tổng cộng 899.857 căn, gồm 708.834 căn nhà ở xã hội để bán, cho thuê mua và 191.023 căn nhà ở cho thuê. Riêng Hà Nội được giao 84.000 căn, gồm 73.760 căn để bán, cho thuê mua và 10.240 căn cho thuê.
Riêng năm 2026, Hà Nội được giao 18.700 căn. Thành phố đồng thời đặt mục tiêu thúc đẩy khoảng 25.000-27.000 căn đủ điều kiện cung ứng ra thị trường trong năm nay.
Theo số liệu cập nhật tại cuộc họp ngày 21.10.2026, Hà Nội đang theo dõi 187 dự án nhà ở xã hội và nhà ở cho lực lượng vũ trang, tổng quy mô khoảng 168.892 căn hộ. Trong số này, 44 dự án đã khởi công, quy mô khoảng 46.970 căn.
Như vậy, khoảng cách giữa “có dự án” và “có căn hộ để người dân đăng ký” vẫn rất lớn. Nhiều dự án đang ở các bước quy hoạch, giải phóng mặt bằng, giao đất hoặc hoàn thiện thủ tục đầu tư. Theo số liệu thành phố công bố, 93 dự án tiếp tục thực hiện giải phóng mặt bằng; 37 dự án đã hoàn thành giải phóng mặt bằng nhưng đang hoàn thiện thủ tục.
Bộ Xây dựng đang yêu cầu các địa phương chuyển mạnh từ việc hoàn thành thủ tục sang tạo nguồn cung thực tế. Theo số liệu Bộ công bố tháng 11.2026, cả nước đã hoàn thành 54.943/97.271 căn nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê theo kế hoạch năm 2026, đạt 56%; dự kiến đến hết năm có thể hoàn thành 82.574 căn, tương đương 85% chỉ tiêu năm.
Để đẩy nhanh tiến độ, Hà Nội đang tập trung tháo gỡ các vấn đề về đất đai, quy hoạch, giải phóng mặt bằng và thủ tục đầu tư; đồng thời xây dựng cơ chế “luồng xanh”, “luồng ưu tiên” để rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục đối với các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê.
Những giải pháp này cho thấy trọng tâm chính sách đang chuyển từ việc xác lập chỉ tiêu sang thúc đẩy dự án đi vào triển khai thực tế. Nhưng nguồn cung tăng vẫn chưa đủ nếu người dân khó tiếp cận thông tin, hồ sơ và các căn hộ phù hợp với khả năng chi trả.
Minh bạch, đa dạng nhà ở cho thuê để giảm áp lực “xếp hàng”
Một thay đổi đáng chú ý trong chính sách nhà ở xã hội năm 2026 là việc tăng vai trò của nhà ở cho thuê. Trong tổng số 899.857 căn được giao cho các địa phương giai đoạn 2026-2030, có 191.023 căn là nhà ở cho thuê. Với Hà Nội, 10.240 căn trong tổng chỉ tiêu 84.000 căn thuộc loại hình này.
Đây là hướng phù hợp với nhóm người lao động chưa đủ khả năng tích lũy để mua nhà. Một công nhân, nhân viên dịch vụ, người lao động trẻ hoặc gia đình mới lập nghiệp có thể cần một căn hộ có giá thuê phù hợp trong nhiều năm trước khi đủ khả năng sở hữu.
Bên cạnh nguồn cung, cách người dân tiếp cận nhà ở xã hội cũng đang được điều chỉnh theo hướng công khai và thuận tiện hơn. Nghị định 54/2026/NĐ-CP sửa đổi quy định về trình tự, thủ tục bán, cho thuê mua, cho thuê nhà ở xã hội theo hướng mở rộng và chuẩn hóa việc công khai thông tin, đồng thời đa dạng hóa phương thức nộp hồ sơ, gồm trực tiếp, trực tuyến, qua bưu chính hoặc thông qua cơ quan, đơn vị nơi người lao động làm việc.
Thông tin về dự án phải được công khai để người dân biết và chuẩn bị hồ sơ, trong đó có tên dự án, chủ đầu tư, địa điểm, tiến độ, quy mô, số lượng căn hộ, diện tích, giá bán tạm tính và thời gian dự kiến nhận hồ sơ.
Bộ Xây dựng cũng hướng dẫn người dân tìm thông tin dự án nhà ở xã hội tại cổng thông tin điện tử của Sở Xây dựng, UBND cấp xã nơi có dự án và trang thông tin của chủ đầu tư nếu có.
Đây là khâu có ý nghĩa trực tiếp với những người đang phải xếp hàng. Khi thông tin được công khai đầy đủ, đúng thời điểm và dễ tiếp cận, người dân có thể chuẩn bị hồ sơ trước, thay vì tìm đến dự án từ đêm hôm trước để giữ một cơ hội.
Tuy nhiên, câu chuyện nhà ở xã hội không chỉ nằm ở số lượng căn hộ. Với người lao động, giá của một căn nhà còn nằm ở khoảng cách đến nơi làm việc, chi phí đi lại, trường học của con, cơ sở y tế và các dịch vụ thiết yếu. Một căn hộ có giá phù hợp nhưng quá xa nơi làm việc hoặc thiếu kết nối giao thông vẫn có thể tạo thêm áp lực cho gia đình.
Các chuyên gia vì vậy đề nghị chính sách nhà ở xã hội cần quan tâm đồng thời đến nhà ở để bán, nhà ở cho thuê, vị trí dự án và khả năng chi trả thực tế. Đây cũng là cơ sở để việc phát triển nhà ở xã hội chuyển từ mục tiêu “xây đủ số lượng” sang đáp ứng đúng nhu cầu của từng nhóm dân cư.
Những hàng người xếp hàng xuyên đêm vì thế không chỉ phản ánh nhu cầu lớn tại một dự án ở một thời điểm. Đó còn là phép thử đối với cách chính sách được đưa từ văn bản vào đời sống.
Khi nguồn cung được tăng lên, thủ tục được rút ngắn, thông tin được công khai và nhà ở cho thuê được phát triển mạnh hơn, cơ hội an cư của người lao động sẽ bớt phụ thuộc vào việc ai đến sớm hơn, đứng chờ lâu hơn hay giữ được một vị trí trong hàng người.



