Cơ hội cho chứng khoán Việt Nam

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã chính thức được nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE - một bước ngoặt quan trọng trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số cho giai đoạn 2026–2030.

Trao đổi trong Talkshow Phố Tài chính, ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng Giám đốc Công ty Chứng khoán An Bình (ABS) đánh giá việc nâng hạng đã góp phần nâng cao vai trò của thị trường vốn, qua đó hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế và giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng trong thời gian tới. Đồng thời, sự kiện này cũng củng cố niềm tin của cơ quan quản lý và nhà đầu tư, tạo nền tảng cho việc tiếp tục nâng hạng lên các cấp độ cao hơn tại FTSE và MSCI trong tương lai.

Trong ngắn và trung hạn, việc nâng hạng được kỳ vọng sẽ kích thích đà tăng trưởng của thị trường chứng khoán Việt Nam. Về dài hạn, triển vọng này vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác. Bên cạnh đó, việc nâng hạng không chỉ giúp thu hút dòng vốn ngoại mà còn tạo điều kiện để thị trường tiếp cận các quỹ đầu tư quy mô lớn, vượt xa quy mô của nhóm thị trường cận biên trước đây.

Ngoài ra, tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức được kỳ vọng sẽ gia tăng, góp phần giảm tính biến động mạnh của thị trường. Điều này cũng giúp nâng cao khả năng huy động vốn cho doanh nghiệp, hỗ trợ cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia và qua đó giảm chi phí vốn.

Sau khi nâng hạng, giá trị mua ròng từ các quỹ đầu tư thụ động ước tính vào khoảng 1-1,5 tỷ USD, trong khi dòng vốn từ các quỹ chủ động thường cao gấp 4-5 lần. Tuy nhiên, quá trình giải ngân dự kiến sẽ được phân bổ theo bốn giai đoạn.

Ông Đạt cho rằng điểm sáng trong giai đoạn này là tỷ trọng thị trường chứng khoán Việt Nam được dự báo có thể tăng cao hơn so với ước tính trên khi rủi ro địa chính trị trên thế giới cũng lại đang mở ra cơ hội cho chứng khoán Việt Nam. “Giá trị vốn hóa của các thị trường Trung Đông đã giảm mạnh từ 35-40% trong thời gian qua, qua đó làm gia tăng tỷ trọng của các thị trường khác trong rổ mới nổi, đây chính là cơ hội cho Việt Nam”, ông nhấn mạnh.

Tuy vậy, để thu hút thêm dòng vốn quốc tế, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm gia tăng tỷ trọng của Việt Nam trong nhóm thị trường mới nổi. Trước hết, cần bổ sung hàng hóa mới trên thị trường, đặc biệt là các doanh nghiệp nhà nước. Làn sóng IPO và cổ phần hóa trong thời gian tới, cùng với việc nâng hạng thị trường, được xem là các yếu tố thúc đẩy dòng vốn ngoại quay trở lại.

Bên cạnh đó, cần điều chỉnh các quy định của pháp luật nói chung, bao gồm Luật Doanh nghiệp, theo hướng nới rộng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài, đồng thời sớm ban hành hướng dẫn về chứng chỉ lưu ký không có quyền biểu quyết. Ngoài ra, việc rà soát và khuyến khích doanh nghiệp niêm yết điều chỉnh giấy phép kinh doanh, giảm các ngành nghề kinh doanh có điều kiện cũng sẽ góp phần nâng cao sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư quốc tế.

Ông Đạt kỳ vọng từ giữa năm 2026, khối ngoại sẽ chững lại đà bán ròng và dần chuyển sang trạng thái mua ròng trở lại.

Các thành viên thị trường cần chuẩn bị gì trước thềm nâng hạng?

Việc đáp ứng các tiêu chí kỹ thuật của FTSE để được nâng hạng đồng nghĩa với yêu cầu cao hơn đối với các thành viên thị trường trong việc duy trì và nâng cấp năng lực hoạt động.

Theo ông Đạt, trước hết là nâng cấp hạ tầng công nghệ và vận hành. Dòng vốn ngoại thụ động ước tính hơn 1,5 tỷ USD dự kiến sẽ giải ngân theo từng giai đoạn từ tháng 9/2026, đòi hỏi hệ thống giao dịch phải đảm bảo tốc độ khớp lệnh, xử lý thanh toán T+2 và năng lực quản trị rủi ro theo thời gian thực. Các công ty chứng khoán cần đầu tư bài bản vào hệ thống, đáp ứng chuẩn FIX Protocol và kết nối trực tiếp với nhà đầu tư tổ chức quốc tế.

Tiếp theo, các công ty chứng khoán cần nâng cao năng lực tư vấn và chuyển dịch mạnh sang mô hình quản lý tài sản. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, khi hội nhập sâu, biên lợi nhuận môi giới truyền thống có thể thu hẹp đáng kể, tương tự như trường hợp của Hàn Quốc. Đồng thời, yêu cầu về minh bạch trong vận hành và bảo mật thông tin cũng sẽ ngày càng khắt khe.

Đối với nhà đầu tư, lãnh đạo ABS lưu ý rằng việc nâng hạng không đồng nghĩa với tín hiệu mua vào trên diện rộng, mà là quá trình tái cấu trúc dòng vốn có chọn lọc. Các cổ phiếu vốn hóa lớn, thanh khoản cao và còn dư địa sở hữu nước ngoài sẽ là nhóm hưởng lợi trực tiếp, với khả năng được định giá lại. Do đó, nhà đầu tư có thể cân nhắc lựa chọn các cổ phiếu đáp ứng tiêu chí này hoặc đầu tư thông qua các quỹ ETF quy mô lớn.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, thị trường chứng khoán Việt Nam cũng sẽ trở nên nhạy cảm hơn với các biến động toàn cầu.