Năm cảng lớn, VIMC “bứt tốc” lợi nhuận

Báo cáo tài chính quý I/2026 các doanh nghiệp cảng biển chủ lực thuộc Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) cho thấy bức tranh kinh doanh khởi sắc rõ nét, khi doanh thu và lợi nhuận đồng loạt tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước.

Trong đó, Cảng Hải Phòng (PHP), Cảng Sài Gòn (SGP), Cảng Đà Nẵng (CDN) và Cảng Quy Nhơn (QNP) đều ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số vơi lợi nhuận tăng nhanh hơn doanh thu, phản ánh hiệu ứng đòn bẩy hoạt động.

Cụ thể, tại Cảng Hải Phòng, doanh thu hợp nhất quý I đạt hơn 744 tỷ đồng, tăng 29% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế đạt 422 tỷ đồng, hoàn thành 27,7% kế hoạch năm; lợi nhuận sau thuế đạt hơn 351,5 tỷ đồng, tăng tới 90% so với quý I/2025.

Tại Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên 2026 của Cảng Hải Phòng, ban lãnh đạo doanh nghiệp cho biết khu vực bến số 3, 4 tại Cảng Lạch Huyện – do Công ty TNHH Cảng quốc tế TIL Cảng Hải Phòng quản lý – đã đóng góp hơn 80 tỷ đồng lợi nhuận, tương đương khoảng 22% tổng lợi nhuận sau thuế trong kỳ.

Trong khi đó, tại khu vực miền Trung, Cảng Đà Nẵng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định. Doanh thu hợp nhất quý I đạt 502,9 tỷ đồng, tăng 35% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế đạt 161,8 tỷ đồng, hoàn thành khoảng 30% kế hoạch năm; lợi nhuận sau thuế đạt 129,7 tỷ đồng, tăng hơn 50,8%.

Được biết, động lực tăng trưởng của Cảng Đà Nẵng đến từ sản lượng hàng hóa thông qua cảng tăng 15,51%. Trong đó, sản lượng container tăng mạnh 21,05%, qua đó kéo doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ tăng 31,51% so với cùng kỳ năm 2025.

Tương tự, Cảng Quy Nhơn cũng ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực trong quý I/2026. Doanh thu hợp nhất đạt hơn 358 tỷ đồng, tăng 42%. Lợi nhuận trước thuế đạt 53 tỷ đồng, tăng gần 62% và hoàn thành 27,1% kế hoạch năm; lợi nhuận sau thuế đạt 42,1 tỷ đồng.

Theo doanh nghiệp, sản lượng là yếu tố then chốt thúc đẩy tăng trưởng. Tổng sản lượng hàng hóa thông qua cảng trong quý I đạt hơn 3,2 triệu tấn, tăng 12% so với cùng kỳ. Trong đó, nhóm hàng container đạt 61.400 TEU, tăng 7%.

Tại khu vực phía Nam, Cảng Sài Gòn ghi nhận đà tăng trưởng ổn định trong quý I/2026, với doanh thu đạt 293 tỷ đồng, tăng 11% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, lợi nhuận trước thuế đạt 159 tỷ đồng, tăng gần 31%, hoàn thành 33% kế hoạch năm được giao; lợi nhuận sau thuế đạt 144 tỷ đồng.

Theo giải trình từ ban lãnh đạo Cảng Sài Gòn, động lực chính kéo lợi nhuận tăng mạnh trong quý I đến từ khoản thu nhập được chia từ các công ty liên doanh, liên kết. Cụ thể, phần lãi được chia mang về hơn 83 tỷ đồng, tăng 38% so với cùng kỳ. Khoản mục này trở thành trụ cột, đóng góp hơn một nửa lợi nhuận hợp nhất, trong khi hoạt động khai thác cốt lõi duy trì trạng thái ổn định.

DN cảng biển ngoài VIMC: Phân hóa lợi nhuận rõ nét

Bên cạnh nhóm doanh nghiệp thuộc VIMC, khối doanh nghiệp cảng biển niêm yết lớn cũng ghi nhận diễn biến đáng chú ý, với xu hướng phân hóa rõ nét về hiệu quả kinh doanh.

Ở nhóm doanh nghiệp quy mô lớn, Công ty cổ phần Gemadept (GMD) tiếp tục ghi nhận diễn biến kinh doanh tích cực trong quý I/2026. Doanh thu hợp nhất đạt 1.452 tỷ đồng, tăng 13,7% so với cùng kỳ, duy trì đà tăng trưởng trong bối cảnh ngành khai thác cảng vẫn chịu áp lực chi phí lớn từ các biến động kinh tế thế giới.

Dù chi phí vận hành gia tăng, doanh nghiệp vẫn ghi nhận lợi nhuận sau thuế hơn 650 tỷ đồng, tăng trên 23% so với cùng kỳ. Chi phí bán hàng (105 tỷ đồng) và chi phí quản lý doanh nghiệp (143 tỷ đồng) được kiểm soát ở mức phù hợp với tốc độ tăng trưởng doanh thu.

Diễn biến này phản ánh khả năng duy trì hiệu quả khai thác tài sản và cân đối dòng tiền của doanh nghiệp, trong bối cảnh mặt bằng chi phí logistics chưa có dấu hiệu hạ nhiệt rõ rệt.

Hiện doanh nghiệp sở hữu hệ sinh thái cảng biển trải dài từ Bắc vào Nam, với các đầu mối trọng điểm như Cảng Nam Đình Vũ, Cảng Dung Quất và cảng nước sâu Cảng Gemalink.

Bước sang năm 2026, Gemadept dự kiến trình cổ đông kế hoạch doanh thu thuần 6.500 tỷ đồng, tăng khoảng 9% so với thực hiện năm trước, với kịch bản tích cực có thể đạt 6.800 tỷ đồng. Lợi nhuận trước thuế kỳ vọng đạt 2.800 tỷ đồng, tăng 11%, và có thể chạm mốc 3.000 tỷ đồng nếu điều kiện thị trường thuận lợi.

Ở chiều ngược lại, Công ty Cổ phần Container Việt Nam - Viconship (VSC) - ghi nhận bức tranh lợi nhuận kém tích cực hơn trong quý I/2026, dù doanh thu vẫn duy trì đà tăng trưởng.

Đáng chú ý, với vị thế là một trong những doanh nghiệp quy mô lớn trong lĩnh vực khai thác cảng biển và logistics, diễn biến suy giảm lợi nhuận của Viconship phần nào phản ánh áp lực chi phí gia tăng, đặc biệt là chi phí tài chính tăng đột biến, kéo biên lợi nhuận đi xuống trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động.

Cụ thể, doanh thu đạt 860 tỷ đồng, tăng 26% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, chi phí tài chính tăng đột biến lên 192 tỷ đồng, tương đương mức tăng 813%, đã bào mòn đáng kể hiệu quả kinh doanh. Theo đó, lợi nhuận trước thuế đạt 93 tỷ đồng, giảm 31%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 69,6 tỷ đồng, giảm gần 38% so với cùng kỳ.

Áp lực chi phí tiếp tục gia tăng khi chi phí bán hàng tăng 87%, lên 81 tỷ đồng, ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận. Dù vậy, trong hệ sinh thái cảng biển của doanh nghiệp vẫn ghi nhận những tín hiệu tích cực, điển hình như công ty Cổ phần Cảng Xanh VIP – đơn vị mà Viconship nắm giữ 54,35% vốn – vẫn ghi nhận lợi nhuận sau thuế quý I/2026 hơn 119 tỷ đồng, đóng vai trò điểm tựa lợi nhuận quan trọng.

Bước sang năm 2026, doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh thu 3.250 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 750 tỷ đồng, gần như đi ngang so với thực hiện năm trước, đồng thời dự kiến duy trì mức cổ tức 10% vốn điều lệ.

Trong bức tranh rộng hơn của ngành khai thác cảng và logistics, thị trường còn ghi nhận sự hiện diện của các “đầu tàu” lớn khác như Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn và Hateco Group.

Ở phân khúc container, Tân Cảng Sài Gòn tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt toàn thị trường với hệ thống cảng trọng điểm như Cảng Tân Cảng Cát Lái, Cảng Tân Cảng Cái Mép và Tân Cảng Hải Phòng, với sản lượng xử lý ước đạt 9–10 triệu TEU mỗi năm, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng lưu lượng container xuất nhập khẩu của Việt Nam.

Trong khi đó, Hateco Group đang gia tăng tốc độ mở rộng khi vận hành các bến 5, 6 tại Cảng quốc tế Lạch Huyện, đồng thời trúng thầu dự án Cảng Liên Chiểu với tổng mức đầu tư hơn 45.000 tỷ đồng. Dự án có quy mô 8 bến container, công suất khoảng 5,7 triệu TEU/năm trên diện tích 172 ha, được kỳ vọng trở thành một cực tăng trưởng mới của hạ tầng cảng biển khu vực miền Trung.