Doanh nghiệp FDI 'khát' lao động

Tại Hội nghị đối thoại giữa lãnh đạo TP. Đà Nẵng với doanh nghiệp về phát triển nguồn nhân lực, ông Seo In Beom, Phó Giám đốc Công ty TNHH ICT VINA thuộc Tập đoàn Dentium (Hàn Quốc) - doanh nghiệp chuyên sản xuất thiết bị y tế nha khoa và pin nhiên liệu cho biết, trong bối cảnh doanh nghiệp đẩy mạnh ứng dụng máy móc, công nghệ và tự động hóa, nhu cầu tuyển dụng ngày càng tập trung vào nhân sự có nền tảng kỹ thuật, tốt nghiệp các chuyên ngành cơ điện tử, tự động hóa hoặc có kinh nghiệm về máy móc, thiết bị sản xuất. Tuy nhiên, nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu này, nhất là lao động nam có chuyên môn kỹ thuật ngày càng khan hiếm.

Theo ông Seo In Beom, đây không còn là vấn đề riêng của từng doanh nghiệp mà phản ánh sự thay đổi đáng kể của thị trường lao động ở Đà Nẵng có xu hướng thu hẹp.

Trước đây, thành phố thu hút lượng lớn lao động từ các tỉnh, thành miền Trung. Hiện nay, Huế, Quảng Ngãi và ngay tại Đà Nẵng đều phát triển mạnh các khu công nghiệp, tạo thêm nhiều việc làm tại chỗ, làm giảm dòng lao động dịch chuyển về thành phố.

Bên cạnh đó, chi phí sinh hoạt tại Đà Nẵng tương đối cao cũng khiến người lao động lựa chọn trở về quê làm việc. Doanh nghiệp sản xuất vì vậy không chỉ cạnh tranh nhân lực với các doanh nghiệp cùng ngành mà còn với nhiều loại hình việc làm khác.

Ông Seo In Beom cho biết, một khó khăn khác là doanh nghiệp khó tuyển được lao động có kinh nghiệm và có thể đáp ứng ngay yêu cầu công việc. Mỗi doanh nghiệp có hệ thống máy móc, công nghệ và quy trình riêng, do đó thường phải tuyển người có nền tảng kỹ thuật phù hợp rồi tiếp tục đào tạo theo công nghệ và quy trình thực tế.

"Bài toán nhân lực hiện nay không chỉ là số lượng mà quan trọng hơn là tìm đúng người, đào tạo đúng hướng và xây dựng được đội ngũ có khả năng gắn bó lâu dài với doanh nghiệp", ông Seo In Beom nói.

Ông Seo In Beom mong muốn có sự phối hợp của cơ quan quản lý, trung tâm dịch vụ việc làm, các trường đại học, cao đẳng trong kết nối nguồn nhân lực với doanh nghiệp; đặc biệt hỗ trợ tiếp cận lao động kỹ thuật tại Đà Nẵng và các tỉnh, thành lân cận thông qua các chương trình kết nối, tuyển dụng và đào tạo phù hợp với nhu cầu thực tế.

Tương tự, ông Fan Yang, Phó Giám đốc nhân sự Công ty TNHH Điện tử Foxlink Đà Nẵng (Trung Quốc) - hoạt động trong lĩnh vực sản xuất linh kiện điện tử cho rằng, chất lượng và số lượng nguồn nhân lực là yếu tố then chốt quyết định khả năng cạnh tranh cũng như mức độ gắn bó lâu dài của doanh nghiệp tại địa phương.

Trong đó, nhân lực kỹ thuật ngành sản xuất linh kiện điện tử phải có khả năng vận hành máy móc, thiết bị hiện đại, tư duy quản lý và đặc biệt là năng lực ngoại ngữ. Tuy nhiên, việc tuyển dụng nhân sự vừa vững chuyên môn, vừa đáp ứng yêu cầu ngoại ngữ đang rất khó khăn.

"Doanh nghiệp phải bố trí thêm nhân sự phiên dịch, không chỉ làm gia tăng chi phí vận hành mà còn tạo ra khoảng cách trong giao tiếp, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả chuyển giao công nghệ và đào tạo", ông Fan Yang cho biết.

Đối với lao động phổ thông, dù ưu tiên tuyển dụng tại chỗ, Foxlink Đà Nẵng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu. Trong năm 2026, doanh nghiệp phải mở rộng tuyển dụng sang các tỉnh, thành lân cận làm phát sinh thêm chi phí hỗ trợ đi lại, lưu trú và các khoản hỗ trợ khác cho người lao động.

Từ thực tế này, Foxlink Đà Nẵng đề xuất thành phố tăng cường đào tạo ngoại ngữ gắn với chuyên môn kỹ thuật, thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp với các trường đại học, cao đẳng và cơ sở giáo dục nghề nghiệp, tăng thời lượng thực hành tại nhà máy.

Ông Fan Yang cũng kiến nghị thành phố có chính sách hỗ trợ thu hút và giữ chân lao động ngoại tỉnh, trong đó quan tâm phát triển nhà ở xã hội, các dịch vụ y tế, giáo dục và dịch vụ thiết yếu cho người lao động...

"Sự đồng hành, hỗ trợ kịp thời của thành phố sẽ tạo nền tảng để các doanh nghiệp FDI yên tâm đầu tư, mở rộng sản xuất và đóng góp vào sự phát triển của Đà Nẵng", ông Fan Yang nói.

Chung tay giải bài toán nhân lực

Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng cho biết, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, thành phố bước vào giai đoạn phát triển với quy mô lớn hơn, đặt ra những yêu cầu mới trong quản lý, điều hành và phát triển kinh tế - xã hội.

Trong bối cảnh đó, Đà Nẵng xác định phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao, là yếu tố quyết định đối với thu hút đầu tư và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Bên cạnh những kết quả tích cực, lãnh đạo Đà Nẵng nhìn nhận vẫn còn nhiều vấn đề cần tiếp tục tháo gỡ, nhất là tình trạng thiếu hụt lao động ở một số ngành, lĩnh vực; thiếu nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Đặc biệt là mối liên kết giữa cơ sở giáo dục, đào tạo với doanh nghiệp chưa thực sự chặt chẽ; công tác dự báo nhu cầu nhân lực và đào tạo chưa hoàn thiện.

Theo Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, nếu không có giải pháp căn cơ để phát triển, thu hút và sử dụng nhân tài, nguồn nhân lực sẽ trở thành thách thức trực tiếp đối với khả năng phát triển của thành phố.

Thực tế hiện nay là doanh nghiệp cần lao động nhưng khó tìm được người phù hợp, trong khi một số cơ sở đào tạo lại gặp khó khăn trong tuyển sinh hoặc chưa kết nối được với doanh nghiệp có nhu cầu sử dụng lao động.

Ông Hùng cho rằng, để giải quyết vấn đề này, cần tăng cường kết nối cung - cầu, bảo đảm người lao động được đào tạo đúng nhu cầu của doanh nghiệp và có việc làm sau đào tạo.

Trong đó, phát triển nguồn nhân lực là trách nhiệm của cả 3 bên gồm Nhà nước, doanh nghiệp và cơ sở đào tạo. Nhà nước có vai trò kiến tạo môi trường, hoàn thiện chính sách; cơ sở đào tạo phải đổi mới chương trình, phương thức đào tạo; doanh nghiệp cần chủ động tham gia vào quá trình đào tạo và sử dụng lao động.

"Ba chủ thể cùng tham gia, cùng chia sẻ trách nhiệm và cùng hành động thì mới có thể phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao một cách hiệu quả", ông Hùng nhấn mạnh.

Trong khi đó, Phó Giám đốc Sở Nội vụ TP. Đà Nẵng Nguyễn Quí Quý cho biết, thời gian tới, thành phố sẽ ưu tiên thu hút đầu tư, phát triển mạnh các lĩnh vực như công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp công nghệ cao, logistics, tài chính quốc tế, du lịch chất lượng cao, y tế chất lượng cao, nông nghiệp công nghệ cao và nhiều ngành kinh tế mới. Điều này đồng nghĩa nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ tăng nhanh cả về số lượng và chất lượng.

"Nếu không chuẩn bị từ hôm nay, sẽ rất khó để thành phố đáp ứng nhu cầu nhân lực khi các dự án lớn đi vào hoạt động trong những năm tới", ông Quý nhấn mạnh.

Theo ông Quý, Đà Nẵng không thiếu tiềm năng về nguồn nhân lực nhưng đang đứng trước yêu cầu chuyển từ lợi thế về số lượng sang lợi thế về chất lượng; từ đào tạo theo khả năng sang đào tạo theo nhu cầu; từ phát triển nguồn nhân lực cho nhu cầu trước mắt sang chuẩn bị nguồn nhân lực cho tương lai…