Loạt tín hiệu tích cực

Theo số liệu do Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc (NBS) công bố ngày 16/3, sản lượng công nghiệp trong giai đoạn tháng 1 - 2 tăng 6,3% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 5,2% ghi nhận trong tháng 12 năm ngoái. Con số này vượt mức dự báo 5% trong cuộc khảo sát của Reuters và cũng là tốc độ tăng trưởng nhanh nhất kể từ tháng 9 năm ngoái.

Các số liệu mới được công bố sau khi dữ liệu thương mại cho thấy xuất khẩu của Trung Quốc trong 2 tháng đầu năm vượt xa kỳ vọng. Động lực chính đến từ nhu cầu gia tăng đối với các công nghệ liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI), qua đó thúc đẩy hoạt động sản xuất công nghiệp ở các khâu thượng nguồn.

“Mặc dù rủi ro đối với triển vọng kinh tế đã gia tăng do căng thẳng địa chính trị và sự gián đoạn của thị trường thương mại cũng như năng lượng toàn cầu, nhưng các số liệu mới nhất cho thấy Trung Quốc bước vào năm mới với nền tảng tăng trưởng vững chắc hơn so với dự kiến trước đó”, ông Hao Zhou, nhà kinh tế trưởng tại Guotai Junan International, nhận định.

Trong khi đó, doanh số bán lẻ – thước đo quan trọng phản ánh sức tiêu dùng – tăng 2,8%, cao hơn đáng kể so với mức 0,9% của tháng 12 và ghi nhận mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 10 năm ngoái. Trước đó, các nhà phân tích dự báo mức tăng khoảng 2,5%.

Một phần động lực tăng trưởng đến từ kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài nhất của Trung Quốc vào tháng 2 năm nay. Các hoạt động lễ hội đã góp phần thúc đẩy tổng chi tiêu du lịch tăng gần 19% so với cùng kỳ năm trước, khi kỳ nghỉ năm ngoái ngắn hơn một ngày.

Tuy vậy, chi tiêu du lịch nội địa tính trên mỗi chuyến đi lại giảm 0,2%, cho thấy tâm lý thận trọng của người tiêu dùng vẫn chưa hoàn toàn được cải thiện.

Một số dữ liệu khác cũng phản ánh sự dè dặt trong chi tiêu. Chẳng hạn, số liệu công bố đầu tuần trước cho thấy doanh số bán xe chở khách trong nước đã giảm tới 26% so với cùng kỳ năm ngoái trong giai đoạn tháng 1 - 2. Nguyên nhân chủ yếu là do việc chấm dứt các ưu đãi thuế và cắt giảm trợ cấp của chính phủ dành cho xe điện.

Các số liệu công bố ngày 16/3 cũng mang lại một tín hiệu tích cực khác cho các nhà hoạch định chính sách, khi sự phục hồi bất ngờ của đầu tư đã phần nào bù đắp cho những khó khăn kéo dài trong lĩnh vực bất động sản – một trụ cột quan trọng của nền kinh tế.

Theo đó, đầu tư tài sản cố định, bao gồm đầu tư vào bất động sản và cơ sở hạ tầng, tăng 1,8% trong 2 tháng đầu năm, trái ngược với dự báo giảm 2,1%. Tuy nhiên, trong cả năm 2025, chỉ số này vẫn giảm 3,8%, đánh dấu lần suy giảm hàng năm đầu tiên trong khoảng 3 thập kỷ.

Đáng chú ý, đầu tư vào cơ sở hạ tầng tăng mạnh 11,4%, nhờ các chính sách hỗ trợ của chính phủ. Trong đó có việc triển khai các công cụ tài chính mới từ hệ thống ngân hàng nhằm tài trợ cho các dự án đầu tư trọng điểm.

Tác động có thể rõ nét hơn trong những tháng tới

Mặc dù các số liệu tổng thể cho thấy một số tín hiệu tích cực, chúng vẫn phản ánh sự chênh lệch rõ rệt giữa động lực tăng trưởng từ bên ngoài và sức cầu nội địa còn yếu. Các nhà phân tích cảnh báo điều này có thể cản trở triển vọng tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế Trung Quốc.

Dữ liệu cho vay công bố tuần trước cũng cho thấy hoạt động vay mượn của hộ gia đình tiếp tục suy giảm.

Một dấu hiệu đáng lo ngại khác liên quan đến thu nhập và thị trường lao động là tỷ lệ thất nghiệp trên toàn quốc, dựa trên khảo sát, đã tăng lên 5,3% trong hai tháng đầu năm, so với mức 5,1% của tháng 12 năm ngoái, theo số liệu của NBS.

“Không thể loại trừ khả năng dữ liệu về nhu cầu nội địa trong tháng 3 vẫn chịu áp lực suy giảm”, ông Zhaopeng Xing, chiến lược gia cấp cao về Trung Quốc tại ANZ, cho biết. Tuy nhiên, ông cũng nhận định rằng các số liệu tổng thể hiện nay chưa đủ để ủng hộ việc cắt giảm lãi suất trong thời gian ngắn.

Tại kỳ họp quốc hội thường niên kết thúc tuần trước, các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc đã đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm nay trong khoảng 4,5%–5%, thấp hơn so với mục tiêu “khoảng 5%” của năm ngoái.

Mục tiêu năm 2025 phần lớn đạt được nhờ thặng dư thương mại kỷ lục hơn 1.000 tỷ USD, điều đã làm gia tăng lo ngại từ các đối tác thương mại của Trung Quốc.

Theo các nhà phân tích, Trung Quốc đang phải đối mặt với những thách thức đáng kể khi tìm cách thúc đẩy tăng trưởng bền vững trong dài hạn.

Mặc dù chính phủ cam kết sẽ thúc đẩy “đáng kể” tiêu dùng hộ gia đình, nhưng đến nay vẫn chưa đưa ra nhiều biện pháp cho thấy sự chuyển hướng rõ ràng sang các cải cách mạnh mẽ từ phía cầu.

Xung đột tại Trung Đông càng làm gia tăng bất ổn khi đẩy giá năng lượng lên cao và gây chấn động thương mại toàn cầu. Diễn biến này cũng khiến chuyến thăm Bắc Kinh vào cuối tháng 3 của Tổng thống Mỹ Donald Trump để gặp Chủ tịch Tập Cận Bình trở nên nhạy cảm hơn.

“Bất ổn tại Trung Đông dự kiến sẽ bắt đầu tác động rõ rệt đến nền kinh tế toàn cầu trong những tháng tới. Tôi cho rằng các nhà hoạch định chính sách có thể sẽ phản ứng bằng các biện pháp tài khóa nếu cần thiết”, ông Zhiwei Zhang, nhà kinh tế trưởng tại Pinpoint Asset Management, nhận định.

Theo ông Zhang, thị trường sẽ đặc biệt chú ý đến cuộc gặp sắp tới giữa lãnh đạo Trung Quốc và Mỹ. Trung Quốc nhiều khả năng sẽ tăng mua hàng hóa từ Mỹ nhằm giảm bớt mất cân bằng thương mại, nhưng cuộc chiến ở Trung Đông đang khiến bối cảnh của cuộc gặp trở nên phức tạp hơn.