Ngân hàng cấp tập tăng vốn

Theo dữ liệu của FiinGroup, các ngân hàng niêm yết dự kiến huy động khoảng 128.000 tỷ đồng vốn cổ phần trong năm nay, gấp hơn 7 lần quy mô phát hành năm trước và cao hơn 71,6% so với mức trung bình 5 năm gần đây. Đây là mức tăng vốn lớn nhất từ trước đến nay của hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Quy mô tăng vốn chưa từng có này phản ánh nhu cầu cấp thiết nâng cao năng lực tài chính để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao của đất nước trong giai đoạn mới.

Cuộc đua tăng vốn điều lệ của các ngân hàng sôi động ngay từ những tháng đầu năm 2026. Hàng loạt nhà băng từ nhóm tư nhân đến quốc doanh đồng loạt triển khai các kế hoạch phát hành cổ phiếu để trả cổ tức, phát hành cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu, chào bán cho cổ đông hiện hữu hoặc phát hành riêng lẻ nhằm gia tăng năng lực tài chính.

Trong giai đoạn nửa cuối năm, ngành ngân hàng đang dồn lực cho cuộc đua tăng vốn, khi hàng loạt nhà băng gần đây được phê duyệt tăng vốn hoặc phát hành cổ phiếu với quy mô nghìn tỷ.

Ngày 6/7, Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định về mức vốn đầu tư bổ sung vốn điều lệ cho Agribank giai đoạn 2025-2027 tương ứng với số lợi nhuận còn lại thực nộp ngân sách Nhà nước giai đoạn 2025-2027 với số tiền là 29.690 tỷ đồng.

Hiện quy mô vốn điều lệ của Agribank là 51.638 tỷ đồng. Sau khi được đầu tư bổ sung vốn điều lệ, tổng số vốn điều lệ của Agribank sẽ tăng lên 81.328 tỷ đồng.

Trong khi đó, OCB mới đây thông báo phát hành gần 399,5 triệu cổ phiếu, tương ứng tỷ lệ 15%, qua đó nâng vốn điều lệ từ 26.630 tỷ đồng lên 30.625 tỷ đồng.

VietBank vừa chốt ngày đăng ký cuối cùng để thực hiện quyền nhận cổ phiếu phát hành từ nguồn vốn chủ sở hữu. Theo đó, ngân hàng này sẽ phát hành gần 107,7 triệu cổ phiếu, tỷ lệ 10%, nâng vốn điều lệ từ gần 10.769 tỷ đồng lên 11.846 tỷ đồng.

Ngân hàng Nhà nước vừa chấp thuận để ABBank tăng vốn điều lệ tối đa 6.112 tỷ đồng, thông qua 3 hình thức: trả cổ tức bằng cổ phiếu, chào bán cho cổ đông hiện hữu và phát hành cổ phiếu cho người lao động (ESOP), nâng vốn điều lệ lên mức 20,085 tỷ đồng.

Đáng chú ý, nhiều ngân hàng lên kế hoạch nâng vốn điều lệ lên xấp xỉ hoặc vượt mức 100.000 tỷ đồng.

Nổi bật là Techcombank với kế hoạch tăng vốn “khủng” hơn 60%, từ 70.800 tỷ đồng lên 113.700 tỷ đồng. Nếu hoàn tất, nhà băng này có thể vươn lên nhóm dẫn đầu hệ thống về vốn điều lệ. Phương án triển khai gồm phát hành cổ phiếu thưởng tỷ lệ 60% và phát hành ESOP.

VPBank dự kiến tăng vốn thêm hơn 30% lên hơn 106.200 tỷ đồng thông qua 2 giai đoạn. Trong quý II hoặc quý III/2026, VPBank sẽ phát hành cổ phiếu với tỷ lệ hơn 26% cho cổ đông hiện hữu. Vào quý cuối năm, nhà băng này muốn phát hành riêng lẻ hơn 624 triệu cổ phiếu cho một nhà đầu tư ngoại.

MB có kế hoạch tăng vốn điều lệ thêm tối đa 22.137 tỷ đồng, nâng vốn từ 80.550 tỷ đồng lên mức tối đa 102.687 tỷ đồng. Kế hoạch này bao gồm 3 phương án: phát hành cổ phiếu trả cổ tức với tỷ lệ 15%, chào bán cho cổ đông hiện hữu và phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư chuyên nghiệp.

Tăng vốn là nhu cầu thiết yếu

Theo giới phân tích, việc tăng vốn là nhu cầu thiết yếu của các nhà băng nhằm cải thiện hệ số an toàn vốn và củng cố nền tảng tài chính, mở rộng dư địa tăng trưởng, đầu tư vào chuyển đổi số, phát triển sản phẩm mới và nâng cao khả năng cạnh tranh trong môi trường kinh doanh đang ngày càng đòi hỏi hiệu quả vận hành cao và khả năng thích ứng linh hoạt.

Dù vốn điều lệ luôn được bổ sung nhưng hệ số an toàn vốn (CAR) của các ngân hàng Việt vẫn thấp hơn mặt bằng khu vực. Trước lộ trình nâng hệ số này lên tối thiểu 10,5% vào năm 2023 trở đi thay vì mức 8% hiện tại, các ngân hàng thương mại càng phải chủ động tăng vốn để đáp ứng yêu cầu và đảm bảo an toàn hoạt động.

Bên cạnh đó, chuyển đổi số, đầu tư công nghệ, phát triển ngân hàng số, trí tuệ nhân tạo (AI), an toàn thông tin hay đáp ứng các chuẩn mực quản trị quốc tế đều đòi hỏi nguồn lực tài chính rất lớn.

Những năm gần đây, tín dụng liên tục tăng nhanh hơn huy động vốn. Trong khi đó, các yêu cầu về quản trị rủi ro, trích lập dự phòng và tiêu chuẩn vốn ngày càng khắt khe. Thực tế này khiến nhiều ngân hàng dù có khả năng huy động vốn trên thị trường vẫn phải liên tục bổ sung vốn chủ sở hữu để đáp ứng yêu cầu an toàn hoạt động.

Báo cáo của SSI Research cho biết, các công cụ như phát hành trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi hoặc vay vốn quốc tế chỉ có thể hỗ trợ nguồn vốn trong ngắn hạn. Về dài hạn, vốn chủ sở hữu vẫn là nền tảng quan trọng nhất quyết định sức khỏe tài chính và khả năng tăng trưởng bền vững của ngân hàng. Đó cũng là lý do ngày càng nhiều ngân hàng lựa chọn phát hành cổ phiếu cho nhà đầu tư chiến lược, chia cổ tức bằng cổ phiếu hoặc chào bán riêng lẻ để gia tăng vốn cấp 1.

Về cách thức tăng vốn, TS. Nguyễn Hữu Huân, giảng viên ĐH Kinh tế TP.HCM cho rằng, việc tăng vốn bằng nguồn lợi nhuận giữ lại là giải pháp hợp lý trong giai đoạn hiện nay. Bên cạnh đó, các ngân hàng cũng nên đẩy mạnh việc huy động vốn thông qua việc phát hành cổ phiếu mới, đồng thời củng cố năng lực tài chính bằng việc phát hành trái phiếu dài hạn.

Dù mang lại lợi ích dài hạn về năng lực tài chính và uy tín quốc tế nhưng cuộc đua tăng vốn cũng đặt ra không ít thách thức. Các ngân hàng phải đối mặt với áp lực duy trì chỉ số sinh lời ROE khi vốn chủ sở hữu tăng nhanh, đồng thời phải quản trị rủi ro pha loãng cổ phiếu để đảm bảo quyền lợi cho cổ đông.

TS. Cấn Văn Lực nhìn nhận cuộc đua tăng vốn năm 2026 không đơn thuần là câu chuyện quy mô mà là sự chuẩn bị cho một chu kỳ tăng trưởng mới - nơi chất lượng vốn, quản trị rủi ro và chuyển đổi số sẽ quyết định vị thế của từng ngân hàng.