Lợi thế nhân lực không còn là công thức tăng trưởng duy nhất

Trong nhiều năm, tăng trưởng của FPT tại thị trường nước ngoài gắn với lợi thế nhân lực, chi phí cạnh tranh và khả năng liên tục mở rộng đội ngũ kỹ sư. Công thức này giúp mảng tư vấn công nghệ thông tin nước ngoài đạt tốc độ tăng trưởng kép khoảng 24% trong giai đoạn 2015–2024, đồng thời đóng góp khoảng một nửa lợi nhuận sau thuế của tập đoàn.

Tuy nhiên, trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi chính mô hình từng mang lại lợi thế cho FPT. Các công việc như lập trình, kiểm thử hay bảo trì phần mềm ngày càng được tự động hóa, trong khi khách hàng kỳ vọng kỹ sư có thể xử lý khối lượng công việc lớn hơn trong thời gian ngắn hơn.

Trong báo cáo cập nhật mới đây, Chứng khoán Rồng Việt nhận định ngành tư vấn công nghệ thông tin đang chuyển từ mô hình thâm dụng lao động sang thâm dụng AI. Cùng với những bất định của kinh tế toàn cầu, quá trình này khiến tăng trưởng mảng tư vấn công nghệ thông tin nước ngoài của FPT giảm tốc còn khoảng 14,6% trong năm 2025.

Sự thay đổi thể hiện rõ trong cơ cấu doanh thu quý II/2026. Nhóm công việc truyền thống chỉ tăng 4,1% so với cùng kỳ, trong khi dịch vụ chuyển đổi số cơ bản tăng 25% và chiếm 44% doanh thu tư vấn công nghệ thông tin nước ngoài. Riêng AI và phân tích dữ liệu tăng 46,6%, đạt 1.108 tỷ đồng, nhưng mới đóng góp khoảng 11% doanh thu của mảng này.

Khoảng cách giữa các nhóm dịch vụ đặt FPT trước yêu cầu phải tìm nguồn tăng trưởng mới đủ lớn để bù đắp phần công việc truyền thống đang chậm lại.

Từ bán giờ công sang giá trị dự án

Với mô hình gia công phần mềm trước đây, doanh thu thường gắn chặt với số lượng kỹ sư và giờ công cung cấp cho khách hàng. Muốn mở rộng quy mô, doanh nghiệp phải liên tục tuyển thêm nhân sự.

Từ năm 2025, mô hình này bắt đầu thay đổi khi AI tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển phần mềm. Thay vì trả tiền chủ yếu theo số người tham gia, khách hàng ngày càng quan tâm đến kết quả, tiến độ và hiệu quả của toàn bộ dự án.

Tại FPT, tốc độ tăng nhân sự trong năm 2025 còn 8,3%, thấp hơn mức bình quân 14,6% của giai đoạn 2015–2024. Việc tuyển dụng chậm lại diễn ra cùng lúc với sức ép giảm giá đối với những tác vụ có giá trị thấp, bởi AI giúp rút ngắn thời gian lập trình và kiểm thử.

Ở chiều ngược lại, nhu cầu ứng dụng AI vào hạ tầng, dữ liệu và hoạt động vận hành đang mở ra những hợp đồng có quy mô và thời hạn lớn hơn. Giá trị hợp đồng ký mới của FPT trong quý II/2026 tăng 48,8% so với cùng kỳ trên nền thấp. Một phần mức tăng đến từ các thỏa thuận hợp tác dài hạn về hạ tầng và ứng dụng AI, thường kéo dài 2–4 năm thay vì khoảng một năm như trước.

Đặc điểm này cũng khiến doanh thu chưa tăng ngay theo quy mô hợp đồng ký mới. Các dự án dài hạn được ghi nhận theo tiến độ, trong khi một số khách hàng còn trì hoãn triển khai trước những bất định kinh tế. FPT vì vậy đang ở giai đoạn chuyển tiếp: nguồn việc mới đã xuất hiện nhưng cần thêm thời gian để chuyển thành doanh thu thực tế.

Dựng nhà máy AI, tìm doanh thu từ những bài toán chuyên ngành

Nỗ lực chuyển đổi của FPT không dừng ở việc đưa AI vào quá trình lập trình. Doanh nghiệp đang xây dựng năng lực từ hạ tầng tính toán đến các giải pháp phục vụ từng ngành nghề.

Năm 2024, FPT công bố khoản đầu tư 200 triệu USD cho hệ thống AI Factory sử dụng GPU H100 và H200 của Nvidia. Hai nhà máy AI tại Việt Nam và Nhật Bản hoàn thành trong năm 2025, phục vụ hoạt động huấn luyện, tùy chỉnh và vận hành các mô hình AI cho khách hàng.

Được biết, nhà máy AI tại Việt Nam đã bắt đầu có lãi từ quý I/2026, trong khi hiệu suất khai thác tại Nhật Bản được cải thiện. Việc tự vận hành hạ tầng cũng hỗ trợ FPT kiểm soát dữ liệu và đáp ứng các yêu cầu về bảo mật, tuân thủ của khách hàng doanh nghiệp và cơ quan chính phủ.

Trên nền hạ tầng này, FPT phát triển một số giải pháp chuyên ngành. FleziPT được thiết kế để rút ngắn quá trình phát triển phần mềm; xMainframe ứng dụng AI để phân tích và chuyển đổi các hệ thống mã nguồn cũ; còn iSuite tích hợp AI, nhận dạng ký tự và tự động hóa vào quy trình bảo hiểm. Năm 2026, tập đoàn đồng thời bổ nhiệm Giám đốc Chuyển đổi AI và đưa ra bộ khung CASAN dành cho quá trình ứng dụng AI tại các tổ chức, doanh nghiệp.

Trong chuỗi giá trị AI, FPT không đi theo hướng tự phát triển chip hay mô hình nền tảng. Doanh nghiệp sử dụng GPU, các mô hình có sẵn và nền tảng API, sau đó kết hợp với kinh nghiệm chuyên ngành để xây dựng ứng dụng phù hợp với từng khách hàng.

Nhật Bản được xem là thị trường quan trọng trong hướng đi này. Nhiều doanh nghiệp tại đây vẫn sử dụng hệ thống mainframe và mã nguồn COBOL, trong khi yêu cầu về bảo mật dữ liệu tương đối cao. Kinh nghiệm hơn 20 năm làm việc tại Nhật Bản tạo điều kiện để FPT kết hợp hiểu biết chuyên ngành với hạ tầng AI. Trong nửa đầu năm 2026, quy mô hợp đồng ký mới tại thị trường này tăng hơn 40% so với cùng kỳ.

Dù vậy, AI chưa phải nguồn thu chủ lực của FPT. Khả năng triển khai còn phụ thuộc vào hạ tầng dữ liệu của khách hàng, hiệu quả đầu tư, yêu cầu bảo mật và mức độ sẵn sàng thay đổi quy trình vận hành.

Theo dự báo của Chứng khoán Rồng Việt, doanh thu liên quan đến AI của FPT tăng trưởng bình quân khoảng 23,6% mỗi năm trong giai đoạn 2026–2030, nhưng chưa đóng góp lớn vào tăng trưởng chung. Mảng tư vấn công nghệ thông tin nước ngoài được dự báo tăng khoảng 13% mỗi năm, thấp hơn đáng kể so với giai đoạn trước.

Bởi vậy, quá trình “uốn mình” theo làn sóng AI của FPT mới ở chặng đầu. Kết quả sẽ phụ thuộc vào tốc độ thương mại hóa các giải pháp mới và khả năng biến những hợp đồng AI dài hạn thành doanh thu đủ lớn để bù đắp sự giảm tốc của các dịch vụ truyền thống.