Ngày 19/8, tại Hà Nội, Trung tâm Xúc tiến thương mại Nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hà Bắc (Trung Quốc) tổ chức Chương trình Xúc tiến hợp tác Nông nghiệp tỉnh Hà Bắc - Việt Nam năm 2026.

Chương trình quy tụ khoảng 100 đại biểu cùng hơn 10 doanh nghiệp Hà Bắc, tập trung kết nối doanh nghiệp, tìm kiếm cơ hội hợp tác trong sản xuất, chế biến và xuất nhập khẩu nông sản.

Tại sự kiện, Tập đoàn Công nghệ Sinh học Chenguang và Pearl Group Corporation đã ký kết hợp tác trước sự chứng kiến của đại biểu hai nước. Đây là một trong những kết quả cụ thể của chương trình xúc tiến, hướng tới các thỏa thuận tiếp theo trong lĩnh vực chế biến sâu và xuất nhập khẩu nông sản.

Việt Nam là thị trường xuất khẩu lớn thứ 6 của nông sản Hà Bắc

Theo bà Lý Đan, Trưởng phòng Hợp tác Quốc tế, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hà Bắc, địa phương này có diện tích tự nhiên 188.800 km2, dân số thường trú 73,78 triệu người và khoảng 6 triệu ha đất canh tác.

Năm 2025, giá trị gia tăng khu vực nông, lâm, ngư nghiệp của Hà Bắc đạt 451,45 tỷ nhân dân tệ, đứng thứ 6 Trung Quốc.

Sản lượng lương thực của tỉnh đứng thứ 7 cả nước và duy trì trên 35 tỷ kg trong 14 năm liên tiếp. Sản lượng rau củ đạt hơn 58 triệu tấn, đứng thứ 4; trái cây đạt 12,544 triệu tấn, đứng thứ 6.

Đáng chú ý, Hà Bắc có thế mạnh đặc biệt đối với quả lê, dẫn đầu Trung Quốc về diện tích, sản lượng và kim ngạch xuất khẩu. Theo thông tin được công bố tại chương trình, cứ 5 quả lê tiêu thụ tại Trung Quốc thì có một quả đến từ Hà Bắc; cứ 7 quả lê trên thế giới thì có một quả xuất xứ từ địa phương này.

Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu nông sản của Hà Bắc đạt 2,57 tỷ USD, tới 174 quốc gia và vùng lãnh thổ. Việt Nam hiện là thị trường xuất khẩu lớn thứ 6 của nông sản Hà Bắc, đồng thời là một trong những nguồn cung nhập khẩu quan trọng của tỉnh.

Phía Hà Bắc đánh giá Việt Nam là đối tác có nhiều tiềm năng do cơ cấu nông sản hai bên có tính bổ trợ. Trong khi Việt Nam có thế mạnh về nông sản nhiệt đới, Hà Bắc có lợi thế ở các sản phẩm rau củ, lê, nấm ăn và ngũ cốc thô.

Một yếu tố khác thúc đẩy giao thương là tuyến tàu hàng ASEAN từ Hà Bắc đi thẳng Hà Nội, được khai trương từ tháng 3/2025. Tuyến vận tải này giúp thời gian vận chuyển hàng hóa giảm từ 12-15 ngày xuống còn 5-7 ngày.

Ông Nguyễn Minh Tiến, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại Nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho rằng bên cạnh chất lượng và giá cả, logistics đóng vai trò quan trọng đối với thương mại nông sản.

Theo ông Tiến, khi sản phẩm kết nối được với thị trường, doanh nghiệp kết nối được với doanh nghiệp và thương mại gắn với hệ thống logistics ổn định, khoảng cách địa lý giữa Hà Bắc và Việt Nam sẽ không còn là trở ngại lớn.

Ông cũng đề nghị doanh nghiệp hai bên không chỉ dừng ở hoạt động mua bán đơn thuần mà cần xác định rõ đầu mối và lộ trình hợp tác, qua đó đưa các cuộc kết nối thành đơn hàng, thỏa thuận hoặc dự án hợp tác dài hạn.

Nút thắt logistics, kiểm dịch và mã vùng trồng

Theo ông Hoàng Văn Dự, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại Nông nghiệp, năm 2025, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam đạt mức kỷ lục 70,09 tỷ USD, tăng 12% so với năm 2024.

Trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 42,8 tỷ USD, tăng 7,5%, hoàn thành gần 60% mục tiêu cả năm.

Trung Quốc là thị trường xuất khẩu nông sản lớn nhất của Việt Nam, đặc biệt đối với các mặt hàng như sầu riêng, thanh long, mít và xoài. Với riêng Hà Bắc, hai bên được đánh giá còn nhiều dư địa hợp tác nhờ tính bổ trợ giữa nông sản nhiệt đới của Việt Nam và các sản phẩm thế mạnh của địa phương Trung Quốc này như lê, hạt dẻ, nho và nấm ăn.

Tuy nhiên, phía Việt Nam chỉ ra ba rào cản đối với hoạt động giao thương nông sản giữa hai bên, gồm hệ thống logistics chưa đồng bộ và tình trạng ùn ứ cửa khẩu trong cao điểm thu hoạch; yêu cầu ngày càng cao của Trung Quốc về kiểm dịch, đóng gói và mã vùng trồng; cùng tình trạng lệch pha thông tin thị trường giữa doanh nghiệp hai bên.

Để tháo gỡ, các bên đề xuất khai thác tối đa tuyến tàu hàng khứ hồi; xây dựng luồng xanh thông quan và hệ thống kho lạnh tại ga, cửa khẩu; chuẩn hóa chất lượng từ vùng sản xuất, mã vùng trồng và truy xuất nguồn gốc bằng QR.

Bên cạnh đó, cơ quan quản lý hai bên cần tăng cường chia sẻ thông tin thị trường định kỳ, đồng thời thúc đẩy các hợp đồng kinh tế dài hạn giữa doanh nghiệp phân phối Hà Bắc với các hợp tác xã Việt Nam.

Tại chương trình, hơn 10 doanh nghiệp và hợp tác xã Hà Bắc đã giới thiệu nhiều sản phẩm như lê, nho, táo tàu, hành, tỏi, gừng sấy khô, sản phẩm từ hoài sơn, đậu chế biến, phân bón sinh học và thức ăn chăn nuôi.

Trong đó, Hebei Xionghan Agricultural Products sở hữu hơn 1.000 ha vùng trồng lê đạt chuẩn xuất khẩu, với công suất chế biến trên 40.000 tấn lê tươi mỗi năm.

Tập đoàn Công nghệ Sinh học Chenguang sở hữu hơn 480 bằng sáng chế trong và ngoài Trung Quốc, hoạt động trong lĩnh vực sản xuất chất màu tự nhiên, chiết xuất gia vị và dược liệu. Sản phẩm của doanh nghiệp đã có mặt tại châu Âu, châu Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Đông Nam Á.

Một số doanh nghiệp Hà Bắc cho biết đã bước đầu có nhà phân phối tại Việt Nam, trong đó có đầu mối tại chợ Thủ Đức (TP.HCM), trong khi phần lớn doanh nghiệp tham dự chương trình đang trong quá trình tìm kiếm đối tác tại thị trường Việt Nam.

Đại diện phía Hà Bắc kỳ vọng việc tăng cường kết nối doanh nghiệp, kết hợp với tuyến vận tải hàng hóa trực tiếp và sự bổ trợ trong cơ cấu nông sản, sẽ tạo thêm dư địa cho thương mại nông sản giữa Việt Nam và Hà Bắc trong thời gian tới.