Doanh nghiệp hiện đại đang cần gì ở kế toán trưởng, giám đốc tài chính?
Thứ 2, 16/11/2026
Kế toán không còn đơn thuần là công việc ghi chép, quản lý số liệu mà đã trở thành ngôn ngữ kinh doanh toàn cầu. Điều này đòi hỏi kế toán trưởng và giám đốc tài chính (CFO) phải chuyển đổi tư duy, nâng cao năng lực phân tích, tham mưu và tham gia trực tiếp vào hoạch định chiến lược, dẫn dắt tăng trưởng doanh nghiệp.
Thông tin được ông Trịnh Đức Vinh - Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán (Bộ Tài chính) nhấn mạnh tại hội nghị thường niên "Diễn đàn Kế toán trưởng và Giám đốc tài chính năm 2026" với chủ đề “Dẫn dắt tài chính, kiến tạo tăng trưởng trong kỷ nguyên mới” ngày 14/11 tại Quảng Ninh.
Kế toán phải tham gia dẫn dắt quản trị doanh nghiệp
Phát biểu tại hội nghị, ông Trịnh Đức Vinh cho rằng, hình ảnh người làm kế toán trước đây thường gắn với công việc “lưng mang sổ sách, vai đeo chứng từ”. Tuy nhiên, trước những thay đổi mạnh mẽ của nền kinh tế và công nghệ, vị trí, vai trò của nghề kế toán đang có sự chuyển dịch căn bản.
“Kế toán không chỉ là công việc ghi chép, không còn là một công cụ quản lý đơn thuần mà đã thực sự trở thành một ngôn ngữ kinh doanh toàn cầu. Theo đó, kế toán trưởng và CFO phải trở thành các chuyên gia kinh tế trưởng tại doanh nghiệp”, ông Vinh nhấn mạnh.
Theo ông Vinh, nền kinh tế đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu sắc với những thay đổi trong tư duy quản lý nhà nước, từ tiền kiểm sang hậu kiểm, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính và tăng cường hội nhập quốc tế.
Cùng đó, đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học công nghệ, kinh tế tri thức và quá trình chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi lớn đối với hoạt động của doanh nghiệp. Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu và công nghệ thông tin cũng đặt ra yêu cầu mới đối với lĩnh vực tài chính, kế toán, kiểm toán.
Đặc biệt, yêu cầu chuyển đổi sang kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn cùng trách nhiệm của doanh nghiệp đối với môi trường, xã hội và phát triển bền vững (ESG) đòi hỏi kế toán trưởng và CFO phải thay đổi căn bản từ tư duy đến hành động.

Không chỉ thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, đội ngũ này cần nhận thức rõ vai trò mới trong dẫn dắt tài chính, thúc đẩy tăng trưởng và kiến tạo giá trị cho doanh nghiệp; đồng thời xây dựng bộ kỹ năng phù hợp với những yêu cầu ngày càng cao của thực tiễn.
Một trong những yêu cầu được ông Vinh lưu ý là thay đổi quan niệm về hiệu quả kinh doanh. Nếu trước đây hiệu quả thường được nhìn nhận chủ yếu qua kết quả kinh tế, thậm chí trong ngắn hạn, thì nay cần được đánh giá trên phạm vi rộng hơn, gắn với khả năng vận hành bền vững và đóng góp cho xã hội, cộng đồng.
Giá trị doanh nghiệp không chỉ được đo bằng lợi nhuận trước mắt mà còn phải thể hiện qua những tiêu chí mang tính chiến lược, khả năng duy trì tăng trưởng lâu dài và nền tảng phát triển vững chắc. Đây cũng là yếu tố giúp doanh nghiệp tăng khả năng chống chịu trước những biến động khó lường của thị trường.
Từ yêu cầu đó, kế toán trưởng và CFO cần tích cực tham gia vào công tác quản trị doanh nghiệp. Tài chính, kế toán không thể tách rời hoạt động quản trị mà phải trở thành người đồng hành với các nhà quản trị trong xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp, tối ưu hóa năng lực vận hành và quản trị tài chính.
Đội ngũ này còn có vai trò xây dựng nền tảng con người, văn hóa doanh nghiệp, góp phần hình thành giá trị cốt lõi, phát triển thương hiệu, nâng cao năng lực cạnh tranh và đề xuất giải pháp phòng ngừa rủi ro từ sớm, từ xa.
Nâng cao năng lực dự báo và tham mưu chiến lược
Bên cạnh thay đổi tư duy, ông Vinh cho rằng người làm kế toán và tài chính cần chủ động cập nhật những thay đổi về thể chế, chuẩn mực chuyên môn. Hiện Bộ Tài chính đang triển khai tổng kết, đánh giá để sửa đổi toàn diện Luật Kế toán, đồng thời soạn thảo và ban hành lại hệ thống Chuẩn mực báo cáo tài chính Việt Nam (VFRS).
Việc nắm bắt sớm các định hướng cải cách sẽ giúp kế toán trưởng và CFO chủ động chuẩn bị điều kiện cần thiết, sẵn sàng triển khai tại doanh nghiệp khi các quy định mới được áp dụng.

Về năng lực chuyên môn, bên cạnh yêu cầu tuân thủ đạo đức nghề nghiệp và thành thạo nghiệp vụ, người làm tài chính, kế toán cần tăng cường khả năng phân tích, dự báo và tham mưu. Đặc biệt, cần chuyển từ thói quen “cầm tay chỉ việc” sang tư duy “tự quyết định và tự chịu trách nhiệm”.
Ông Vinh lưu ý một số nhóm kỹ năng quan trọng gồm xây dựng, thu thập, quản trị và kiểm soát dữ liệu; lãnh đạo, quản lý, điều hành và tổ chức công việc; kỹ năng kết nối, giao tiếp với các bộ phận trong doanh nghiệp cũng như ngân hàng, nhà đầu tư, nhà cung cấp và khách hàng.
Đáng chú ý, kế toán trưởng và CFO cần nâng cao năng lực cố vấn chiến lược, phân tích và dự báo kinh tế vĩ mô, hoạch định chiến lược tài chính, định giá và đánh giá rủi ro. Cùng với đó là ý thức về trách nhiệm môi trường, xã hội và phát triển bền vững.
Đồng quan điểm về sự chuyển dịch vai trò của nghề nghiệp, TS Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, cho rằng kế toán trưởng và CFO không chỉ thực hiện công việc ghi chép, tổng hợp số liệu mà phải nâng cao năng lực phân tích và tư vấn quản trị.
CFO cũng không đơn thuần quản lý tiền và vốn mà cần đảm nhận vai trò nhà hoạch định chiến lược, hỗ trợ doanh nghiệp sử dụng nguồn lực hiệu quả, hướng tới phát triển bền vững.
Trong khi đó, ông Tô Quốc Hưng, Giám đốc Quốc gia của Hiệp hội Kế toán Công chứng Anh quốc (ACCA) tại Việt Nam, nhận định công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các yêu cầu phát triển bền vững đang làm thay đổi sâu sắc cách thức doanh nghiệp vận hành và ra quyết định. Vì vậy, vai trò của người làm kế toán, kiểm toán và tài chính cũng đang thay đổi trên phạm vi toàn cầu.
Theo ông Hưng, đội ngũ kế toán trưởng và CFO Việt Nam không chỉ cần thích ứng mà còn phải chủ động dẫn dắt quá trình chuyển đổi tại doanh nghiệp, tổ chức của mình.
ACCA cam kết tiếp tục đồng hành cùng VCCA thông qua việc cung cấp tri thức quốc tế, các chương trình phát triển chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và kết nối với mạng lưới chuyên gia toàn cầu.
Những yêu cầu đặt ra tại hội nghị cho thấy, trong kỷ nguyên số và phát triển bền vững, kế toán trưởng và CFO cần vượt khỏi khuôn khổ nghiệp vụ truyền thống để trở thành lực lượng tham gia trực tiếp vào hoạch định chiến lược, quản trị rủi ro và kiến tạo giá trị dài hạn cho doanh nghiệp.



