Nhân ngày Doanh nhân Việt Nam (13/10), Tạp chí Nhà đầu tư/Nhadautu.vn đã có cuộc trao đổi với ông Phạm Văn Thể, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Quảng Ninh.

Quảng Ninh đồng hành thực chất cùng doanh nghiệp

Từ góc nhìn của hiệp hội, điều gì cho thấy rõ nhất sự chuyển biến trong cách chính quyền Quảng Ninh đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp thời gian qua, thưa ông?

Ông Phạm Văn Thể: Điều doanh nghiệp cảm nhận rõ nhất là sự chuyển dịch từ việc chỉ lắng nghe kiến nghị sang tổ chức xử lý công việc theo từng nhóm vấn đề cụ thể. Hoạt động đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp của thành phố không còn chỉ là một cuộc gặp định kỳ, mà đang được tổ chức theo lĩnh vực, theo loại hình vướng mắc và có sự tham gia trực tiếp của các cơ quan có thẩm quyền.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, thành phố đã tổ chức khoảng 10 hội nghị theo từng ngành, lĩnh vực để nắm bắt tình hình sản xuất, kinh doanh và tháo gỡ vướng mắc. Với doanh nghiệp, điều quan trọng là sau cuộc đối thoại, việc được giao cho ai, giải quyết đến đâu và phản hồi như thế nào.

Hiệp hội đánh giá cao cách tháo gỡ theo nhóm ngành nghề của thành phố trong thời gian gần đây. Cách làm này giúp cơ quan quản lý nhận diện được vấn đề có tính hệ thống, còn doanh nghiệp có cơ hội đối thoại trên cơ sở thực tiễn sản xuất, kinh doanh của mình. Đó là bước tiến từ hỗ trợ đơn lẻ sang xử lý theo chuỗi, theo ngành và theo không gian phát triển.

Những cơ chế đồng hành ấy đã tác động như thế nào tới chi phí, năng lực vận hành và tâm thế đầu tư của doanh nghiệp?

Ông Phạm Văn Thể: Tác động đầu tiên là giảm chi phí thời gian và tăng khả năng dự báo. Doanh nghiệp không chỉ cần ưu đãi, mà cần biết thủ tục mất bao lâu, hồ sơ vướng ở đâu, cơ quan nào chịu trách nhiệm và khi nào có kết quả.

Quảng Ninh đã đưa toàn bộ thủ tục hành chính của hai cấp chính quyền lên quy trình điện tử và thực hiện không phụ thuộc địa giới hành chính; đồng thời cắt giảm 40% thời gian giải quyết đối với hơn 1.260 thủ tục.

Riêng nhóm thủ tục liên quan trực tiếp đến sản xuất, kinh doanh, hơn 700 thủ tục đã được rút ngắn thời gian xử lý. Khi chi phí tuân thủ giảm, doanh nghiệp có thêm thời gian, nguồn lực cho thị trường, sản phẩm và người lao động.

Tác động thứ hai là khả năng tiếp cận nguồn lực được nhìn nhận đầy đủ hơn. Doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, không thể phát triển chỉ bằng một chính sách về vốn hoặc một thủ tục nhanh hơn.

Các vấn đề đất đai, mặt bằng, tín dụng, tuyển dụng lao động, công nghệ, tiêu chuẩn sản phẩm và thị trường liên thông với nhau. Việc thành phố tổ chức các cuộc làm việc chuyên đề, chỉ đạo tháo gỡ điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, vật liệu và hạ tầng kỹ thuật đã tạo thêm niềm tin để doanh nghiệp duy trì kế hoạch đầu tư dài hạn.

Một ví dụ rõ là trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, cơ chế tiếp nhận và giải quyết thủ tục tập trung tại khu vực cửa khẩu, cùng việc tổ chức thông quan cả thứ bảy, chủ nhật, giúp doanh nghiệp giảm thời gian đi lại, giảm rủi ro ùn tắc hàng hóa. Chính sách phí hạ tầng cửa khẩu 0 đồng đối với một số nhóm hàng có giá trị cao cũng cho thấy sự đồng hành được cụ thể hóa bằng chi phí thực tế mà doanh nghiệp phải gánh chịu.

Kinh tế tư nhân đóng góp lớn cho tăng trưởng của Quảng Ninh

PV: Sự phát triển của cộng đồng doanh nghiệp và doanh nhân Quảng Ninh đã phản ánh hiệu quả của môi trường đồng hành này ra sao?

Ông Phạm Văn Thể: Những kết quả tích cực có thể nhìn thấy qua sự mở rộng cả về số lượng, quy mô và mức đóng góp của khu vực kinh tế tư nhân. Đến giữa tháng 9/2026, Quảng Ninh có khoảng 2.700 doanh nghiệp và đơn vị phụ thuộc thành lập mới, với tổng vốn đăng ký trên 33.000 tỷ đồng; đồng thời có 925 doanh nghiệp và đơn vị phụ thuộc hoạt động trở lại.

Đây là tín hiệu quan trọng, bởi quyết định thành lập mới hoặc quay trở lại thị trường luôn gắn với niềm tin vào môi trường đầu tư và triển vọng kinh doanh.

Sức vươn của doanh nhân, năng lực tự đổi mới của doanh nghiệp, sự chủ động tìm kiếm thị trường và quản trị rủi ro vẫn là yếu tố quyết định sự phát triển. Vai trò của chính quyền là tạo một không gian thể chế minh bạch, ổn định và bình đẳng để những doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc có thể lớn lên bằng năng lực thực chất.

Đáng chú ý hơn là chất lượng đóng góp. Thu ngân sách từ khu vực kinh tế tư nhân của thành phố đạt trên 45.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 60% tổng thu ngân sách nhà nước; lao động trong khu vực này chiếm trên 70% lực lượng lao động xã hội. Những con số đó cho thấy kinh tế tư nhân không còn là khu vực bổ trợ, mà đã là nguồn lực rất lớn của tăng trưởng, việc làm và an sinh xã hội tại địa phương.

Phát huy vai trò của Hiệp hội Doanh nghiệp Quảng Ninh

PV: Hiệp hội đã phát huy vai trò cầu nối giữa chính quyền và doanh nghiệp như thế nào trong quá trình đó?

Ông Phạm Văn Thể: Hiệp hội xác định vai trò của mình không chỉ là chuyển kiến nghị, mà phải giúp kiến nghị được chuẩn bị có căn cứ, phản ánh đúng bản chất vấn đề và có đề xuất khả thi.

Năm 2025, Hiệp hội đã phối hợp tiếp nhận 37 kiến nghị, đề xuất của doanh nghiệp; đồng thời tổ chức các hoạt động kết nối, đào tạo, tư vấn và hỗ trợ doanh nghiệp. Khi phản ánh của doanh nghiệp được tổng hợp theo nhóm vấn đề, cơ quan quản lý cũng thuận lợi hơn trong việc xác định thẩm quyền, xử lý chính sách và theo dõi kết quả.

Một điểm tích cực là sự phối hợp ngày càng chặt chẽ với các sở, ngành. Chương trình phối hợp giữa Sở Tài chính và Hiệp hội giai đoạn 2026-2030 tiếp tục mở rộng các nội dung đối thoại, phổ biến chính sách, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận tài chính, thuế, phí, dịch vụ công, chuyển đổi số, phát triển bền vững và tư vấn pháp luật.

Đây là cách để việc hỗ trợ không chỉ phụ thuộc vào từng cuộc đối thoại, mà dần trở thành cơ chế làm việc thường xuyên. Hay chương trình ký kết thoả thuận phối hợp với Chi Cục Hải quan Khu vực VIII nhằm tăng cường mối quan hệ đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp, góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan trên địa bàn thành phố.

Hiệp hội cũng đã được lãnh đạo thành phố giao phải triển khai 50 lớp đào tạo quản trị, đồng thời tư vấn trực tiếp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tính đến thời điểm gần đây, 19 lớp đã được tổ chức với khoảng 760 học viên; hơn 12 doanh nghiệp được tư vấn về đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường, thương mại, tài chính và thuế.

Đào tạo, tư vấn và chuyển đổi số có thể không tạo ra kết quả tức thì như một dự án lớn, nhưng đây là phần nền rất quan trọng để doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng năng lực quản trị, đứng vững và phát triển bền vững.

Để sự đồng hành thực sự trở thành động lực dài hạn cho kinh tế tư nhân, cộng đồng doanh nghiệp còn kỳ vọng gì?

Ông Phạm Văn Thể: Kỳ vọng lớn nhất là tinh thần đồng hành tiếp tục được chuyển hóa thành quy trình xử lý công việc minh bạch và có thể đo đếm. Mỗi kiến nghị cần được xác định rõ đầu mối, thẩm quyền, thời hạn phản hồi và kết quả cuối cùng.

Những vấn đề thuộc thẩm quyền địa phương cần được giải quyết dứt điểm; những vấn đề vượt thẩm quyền cần được tổng hợp, kiến nghị kịp thời để doanh nghiệp không phải đi lại nhiều lần hoặc chờ đợi không rõ thời hạn.

Sự đồng hành hiệu quả nhất là khi chính quyền kiến tạo được không gian phát triển, còn doanh nghiệp chủ động biến cơ hội thành năng lực cạnh tranh. Khi hai phía cùng chia sẻ cùng mục tiêu phát triển, từng điểm nghẽn được tháo gỡ sẽ trở thành một nguồn lực mới cho Quảng Ninh.

Doanh nghiệp cũng mong chính sách tiếp tục ổn định, nhất quán và bảo đảm tiếp cận bình đẳng với các nguồn lực về đất đai, vốn, mặt bằng, thông tin quy hoạch, nhân lực và khoa học công nghệ.

Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, một chương trình đào tạo phù hợp, một gói tư vấn thiết thực, một thủ tục được rút ngắn hay một đầu mối hỗ trợ kịp thời đôi khi có giá trị hơn một ưu đãi chung nhưng khó tiếp cận.

Về phía cộng đồng doanh nghiệp, chúng tôi cũng phải nâng trách nhiệm tự thân: quản trị minh bạch hơn, tuân thủ pháp luật tốt hơn, đầu tư cho công nghệ, nhân lực và liên kết.