Theo Sở Xây dựng TP.HCM, việc xây dựng hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu về nhà ở, thị trường bất động sản (BĐS) được triển khai theo quy định của Luật Kinh doanh bất động sản, cùng các nghị định hướng dẫn như Nghị định 94, Nghị định 96 và Nghị định 357 của Chính phủ.

Để triển khai việc thu thập và cập nhật dữ liệu, Sở Xây dựng TP.HCM đã thiết lập kênh kết nối với các doanh nghiệp bất động sản thông qua nhóm trao đổi trên ứng dụng Zalo mang tên "NHÀ ĐẦU TƯ BẤT ĐỘNG SẢN HCMC".

Nhóm này tập hợp các chủ đầu tư dự án và doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ bất động sản trên địa bàn thành phố. Các doanh nghiệp cung cấp thông tin để được cấp tài khoản truy cập vào Hệ thống thông tin nhà ở và thị trường BĐS do Bộ Xây dựng quản lý, từ đó thực hiện báo cáo và công khai dữ liệu dự án.

Đến nay, Sở Xây dựng đã tạo lập và bàn giao hơn 300 tài khoản cho hơn 200 chủ đầu tư và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực BĐS.

Ngoài ra, hơn 600 tài khoản cũng đã được cấp cho các cơ quan quản lý, chủ đầu tư, nhà đầu tư và doanh nghiệp dịch vụ BĐS nhằm phục vụ việc cập nhật dữ liệu trực tuyến.

Tuy vậy, Sở Xây dựng cho biết, con số này vẫn còn khá khiêm tốn so với tổng số doanh nghiệp bất động sản đang hoạt động tại TP.HCM. Vì vậy, cơ quan quản lý đang tiếp tục phối hợp với các sở, ngành để thu thập thông tin doanh nghiệp, mở rộng việc cấp tài khoản và hoàn thiện cơ sở dữ liệu thị trường.

Mục tiêu là từng bước xây dựng hệ thống dữ liệu đảm bảo các tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung", đồng thời giảm dần việc báo cáo bằng văn bản giấy.

Một nội dung quan trọng trong quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu là cấp mã định danh cho BĐS, bao gồm nhà ở và diện tích sàn xây dựng trong các công trình.

Sở Xây dựng nêu rõ, việc cấp mã định danh sẽ được thực hiện đồng thời với các thủ tục pháp lý của dự án, như khi ban hành văn bản thông báo nhà ở đủ điều kiện bán đối với nhà hình thành trong tương lai hoặc khi thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đầu tư xây dựng.

Sau khi được cấp, mã định danh sẽ được đăng tải trên Hệ thống thông tin nhà ở và thị trường BĐS. Bộ Xây dựng sẽ cấp quyền khai thác dữ liệu cho các tổ chức, cá nhân có nhu cầu theo quy định.

Nền tảng minh bạch hóa thị trường

Giới chuyên gia đánh giá, mô hình này tương tự cách nhiều quốc gia phát triển quản lý bất động sản, khi mỗi tài sản đều được gắn với một mã số duy nhất để truy xuất thông tin pháp lý, quy hoạch, giao dịch.

Chuyên gia BĐS độc lập Nguyễn Hoàng cho rằng, việc cấp mã định danh bất động sản sẽ tạo nền tảng quan trọng để chuẩn hóa dữ liệu thị trường. Hệ thống dữ liệu số nếu được vận hành đồng bộ còn có thể hỗ trợ cơ quan quản lý trong việc theo dõi biến động thị trường, kiểm soát hoạt động đầu cơ, thổi giá hoặc các giao dịch không minh bạch.

"Trong nhiều năm qua, thị trường BĐS Việt Nam thiếu một hệ thống dữ liệu thống nhất. Khi các bất động sản có mã định danh, các thông tin về pháp lý, quy hoạch, chủ đầu tư, tình trạng giao dịch có thể được truy xuất nhanh chóng. Điều này sẽ giúp giảm đáng kể rủi ro cho người mua và nâng cao tính minh bạch của thị trường", ông Hoàng nhận định.

Ở góc độ doanh nghiệp, nhiều chủ đầu tư kỳ vọng việc số hóa dữ liệu bất động sản sẽ giúp đơn giản hóa quy trình báo cáo và quản lý dự án.

Đại diện một doanh nghiệp phát triển nhà ở tại TP.HCM cho biết, trước đây doanh nghiệp phải gửi nhiều báo cáo bằng văn bản đến các cơ quan quản lý. Khi hệ thống dữ liệu được kết nối trực tuyến, doanh nghiệp có thể cập nhật thông tin dự án một lần và sử dụng cho nhiều mục đích quản lý khác nhau.

Đồng thời, việc cấp mã định danh BĐS cũng giúp các giao dịch trên thị trường minh bạch hơn. Khi khách hàng có thể kiểm tra thông tin dự án trên hệ thống chính thức, niềm tin đối với chủ đầu tư cũng được củng cố.

Trong bối cảnh thị trường BĐS đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ, việc xây dựng cơ sở dữ liệu số và cấp mã định danh cho bất động sản được xem là bước đi quan trọng của cơ quan quản lý.

Nếu được triển khai đồng bộ, hệ thống này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo nền tảng cho thị trường BĐS minh bạch, hiện đại và bền vững hơn trong thời gian tới.