Thông tư 25/2025 về việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành trong năm 2025 chính thức có hiệu lực với một số quy định quan trọng từ ngày 1/3. Điểm đáng chú ý trong văn bản này là quy định mới liên quan đến việc đặt tên tài khoản thanh toán, theo đó yêu cầu tên tài khoản ngân hàng phải trùng khớp hoàn toàn với thông tin pháp lý của chủ tài khoản.

Trước đó, theo Thông tư số 17/2024, các đối tượng được phép mở tài khoản thanh toán tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán bao gồm cá nhân và các tổ chức được thành lập, hoạt động hợp pháp theo quy định của pháp luật. Trong nhóm tổ chức này có cả hộ kinh doanh. Vì vậy, khi mở và sử dụng tài khoản thanh toán tại ngân hàng, hộ kinh doanh được xác định thuộc nhóm khách hàng tổ chức theo quy định của pháp luật ngân hàng.

Theo quy định được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 25/2025, đối với tài khoản thanh toán của tổ chức – bao gồm doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp và cả hộ kinh doanh – tên tài khoản bắt buộc phải bao gồm đầy đủ tên của tổ chức theo đúng giấy phép thành lập, quyết định thành lập, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc các giấy tờ chứng minh việc thành lập và hoạt động hợp pháp khác.

Điều này đồng nghĩa với việc, đối với hộ kinh doanh sử dụng tài khoản thanh toán phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh, tên tài khoản phải phù hợp và trùng khớp với tên hộ kinh doanh được ghi nhận trên giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh hoặc hồ sơ pháp lý tương ứng theo quy định. Việc đặt tên không đúng hoặc không đầy đủ theo giấy tờ đăng ký sẽ không còn phù hợp với quy định mới.

Đối với tài khoản thanh toán cá nhân, Thông tư số 25/2025 quy định rõ ràng rằng tên tài khoản phải được đặt theo họ và tên đầy đủ của cá nhân đúng như trên giấy tờ tùy thân hợp pháp được sử dụng để mở tài khoản, chẳng hạn như căn cước công dân hoặc hộ chiếu còn hiệu lực. Quy định này nhằm đảm bảo sự thống nhất giữa thông tin tài khoản ngân hàng và dữ liệu định danh cá nhân.

Bên cạnh yêu cầu về tên tài khoản, Thông tư số 25/2025 còn quy định cụ thể trách nhiệm của các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán trong việc thu thập, kiểm tra, đối chiếu, cập nhật và xác thực thông tin khách hàng khi mở tài khoản. Các ngân hàng và tổ chức trung gian thanh toán phải bảo đảm rằng thông tin chủ tài khoản phù hợp với hồ sơ pháp lý và dữ liệu định danh theo đúng quy định của pháp luật hiện hành.

Trong trường hợp hộ kinh doanh hoặc cá nhân có sự thay đổi về thông tin đăng ký, thông tin định danh hoặc bất kỳ thông tin nào liên quan đến tài khoản thanh toán, chủ tài khoản có trách nhiệm chủ động thông báo và cập nhật kịp thời với ngân hàng nơi mở tài khoản. Việc cập nhật này nhằm bảo đảm thông tin được ghi nhận chính xác, đầy đủ và phù hợp với quy định tại Thông tư số 25/2025.

Không chỉ dừng lại ở việc yêu cầu đặt tên đúng theo giấy tờ pháp lý, Thông tư 25/2025 còn nghiêm cấm việc sử dụng bí danh, biệt danh (alias, nickname) khi mở tài khoản thanh toán. Quy định này được đưa ra trong bối cảnh tình trạng lừa đảo, giả mạo thương hiệu và mạo danh cá nhân, tổ chức ngày càng gia tăng. Việc siết chặt quy định về tên tài khoản được kỳ vọng sẽ góp phần hạn chế rủi ro trong giao dịch, tránh gây nhầm lẫn cho người chuyển tiền và giảm thiểu các hành vi chiếm đoạt tài sản thông qua hình thức giả mạo.

Đáng chú ý, các quy định nêu trên được ban hành trong bối cảnh chính sách thuế đối với hộ kinh doanh đang có những thay đổi đáng kể. Theo định hướng xây dựng chính sách mới, cơ quan thuế dự kiến sẽ yêu cầu hộ kinh doanh kê khai toàn bộ các tài khoản ngân hàng có liên quan đến hoạt động kinh doanh, thay vì chỉ khai báo tài khoản phục vụ nộp thuế điện tử như trước đây. Điều này nhằm tăng cường tính minh bạch trong quản lý doanh thu và nghĩa vụ thuế.

Song song đó, từ năm nay, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh sẽ chuyển sang hình thức kê khai và nộp thuế dựa trên doanh thu thực tế phát sinh, thay thế dần phương pháp thuế khoán. Những hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng mỗi năm sẽ thuộc diện phải nộp thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế thu nhập cá nhân theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi.

Theo số liệu thống kê từ Cục Thuế thuộc Bộ Tài chính, hiện đã có hơn 18.300 hộ kinh doanh đang nộp thuế theo phương pháp khoán tự nguyện chuyển sang phương pháp kê khai trước thời hạn quy định. Bên cạnh đó, trên 3.200 hộ kinh doanh đã thực hiện chuyển đổi mô hình hoạt động lên doanh nghiệp. Đáng chú ý, cơ bản 100% hộ và cá nhân kinh doanh đã được phổ biến đầy đủ thông tin về chính sách mới và sẵn sàng triển khai thực hiện việc kê khai thuế kể từ ngày 1/1.

Nhìn chung, Thông tư 25/2025 không chỉ siết chặt quy định về quản lý tài khoản thanh toán nhằm nâng cao tính minh bạch, an toàn trong giao dịch tài chính, mà còn gắn liền với lộ trình cải cách quản lý thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh, hướng tới môi trường kinh doanh minh bạch, đồng bộ và hiện đại hơn.