Nội dung này được Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà lưu ý tại cuộc họp với các bộ ngành về xây dựng dự thảo Nghị định quản lý người giữ chức danh, chức vụ và người đại diện phần vốn Nhà nước tại doanh nghiệp.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước đã đặt ra yêu cầu đổi mới căn bản tư duy quản lý, hướng tới quản trị hiện đại, nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của doanh nghiệp nhà nước.

Do đó, việc xây dựng dự thảo Nghị định quản lý người giữ chức danh, chức vụ và người đại diện phần vốn Nhà nước tại doanh nghiệp không chỉ xử lý các vấn đề kỹ thuật, mà phải đặt trên nền tảng lớn hơn là quán triệt đầy đủ tinh thần Nghị quyết 79 và chương trình hành động của Chính phủ để khẩn trương đưa Nghị quyết 79 vào cuộc sống.

“Vấn đề hôm nay chúng ta bàn luận không chỉ dừng ở việc quản lý người giữ chức danh, chức vụ và người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Quan trọng hơn, phải tạo được động lực để doanh nghiệp phát triển, đáp ứng yêu cầu đổi mới doanh nghiệp nhà nước trong tổng thể tiến trình đổi mới nền kinh tế nhà nước theo đúng tinh thần Nghị quyết 79", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Phó Thủ tướng lưu ý tập trung vào hai chức danh then chốt là Chủ tịch HĐTV và Tổng giám đốc – những vị trí có vai trò quyết định trong hoạch định chiến lược và tổ chức điều hành hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Một nội dung quan trọng được Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu nghiên cứu kỹ là thí điểm cơ chế đặc thù thuê, tuyển dụng, bổ nhiệm Giám đốc, Tổng giám đốc tại một số doanh nghiệp nhà nước.

Theo đó, cần thiết kế một điều khoản riêng về cơ chế thí điểm, có phạm vi, địa chỉ cụ thể và thời hạn rõ ràng để đánh giá, rút kinh nghiệm trước khi nhân rộng. Khi thực hiện cơ chế thuê, tuyển dụng đặc thù, có thể không áp dụng cứng nhắc các yêu cầu về quy hoạch, thâm niên, thời gian giữ chức vụ như quy định chung, miễn là người được lựa chọn có năng lực quản trị, có thành tích, sản phẩm cụ thể.

Phó Thủ tướng lưu ý khi đã trao quyền thì cần trao thực chất, không đặt thêm nhiều tầng nấc xin ý kiến, báo cáo, làm giảm tính chủ động của doanh nghiệp.

Tính đến năm 2025, cả nước có 671 doanh nghiệp nhà nước, chiếm 0,23% tổng số doanh nghiệp nhưng nắm giữ khối tài sản lên tới trên 4 triệu tỷ đồng. Họ đóng góp 27,2% tổng thu ngân sách Nhà nước, theo số liệu năm 2024. Trong khi đó, khối ngân hàng thương mại nhà nước có tổng tài sản 9,36 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 50% thị phần tín dụng toàn hệ thống.

Tính riêng doanh nghiệp 100% vốn nhà nước, mặc dù chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ trong nền kinh tế (khoảng 0,08% số doanh nghiệp hoạt động) nhưng lại nắm giữ nguồn lực lớn của nền kinh tế (khoảng 7% tổng tài sản và 10% vốn chủ sở hữu của toàn bộ doanh nghiệp, chiếm khoảng 25,78% tổng vốn sản xuất, kinh doanh, 23,4% giá trị tài sản cố định và đầu tư tài chính dài hạn, đóng góp 28% tổng số thuế và các khoản phải nộp ngân sách nhà nước).