Siêu thị Ukraine bán nhiều hàng Việt

Giữa những biến động địa chính trị kéo dài, dòng chảy thương mại Việt Nam - Ukraine không bị đứt gãy, đang dần được nối lại bằng những lô hàng gạo, thủy sản, trái cây nhiệt đới và cả linh kiện, máy móc.

Theo ông Hoàng Đình Chại - Tham tán Thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Ukraine, ngày càng nhiều mặt hàng nông, thủy sản Việt Nam hiện diện tại thị trường này. Dừa xiêm, thanh long, dứa, tôm, bạch tuộc... cùng nhiều sản phẩm nông, thủy sản chủ lực của Việt Nam đã có chỗ đứng nhất định trong hệ thống phân phối tại đất nước này.

Số liệu thương mại từ Hải quan Việt Nam cũng cho thấy tín hiệu phục hồi rõ nét. Năm 2024, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hai chiều đạt 542 triệu USD, tăng 110,1% so với năm trước. Sang năm 2025, thương mại song phương tiếp tục vượt mốc 500 triệu USD. Tháng 1/2026, kim ngạch xuất nhập khẩu hai bên đạt gần 30 triệu USD.

“Kết quả này chưa thể so với giai đoạn trước xung đột, song đà phục hồi trong bối cảnh đặc biệt mang ý nghĩa quan trọng. Thương mại không chỉ là trao đổi hàng hóa, mà còn là chỉ báo niềm tin”, Tham tán thương mại Hoàng Đình Chại thông tin.

Cũng theo Thương vụ Việt Nam tại Ukarine, cơ cấu xuất nhập khẩu giữa hai nước mang tính bổ trợ rõ rệt. Việt Nam xuất khẩu sang Ukraine các mặt hàng tiêu dùng và nguyên liệu sản xuất mà nước bạn đang có nhu cầu cao trong quá trình phục hồi như: gạo, thủy sản, hạt điều, rau quả, dệt may, giày dép, nhựa, linh kiện điện tử, máy móc. Đây đều là nhóm hàng thế mạnh của Việt Nam, có khả năng cung ứng ổn định với giá cạnh tranh.

Đáng chú ý, kim ngạch gạo Việt Nam xuất khẩu sang Ukraine đang có sự tăng trưởng và từng bước ổn định. Điều này cho thấy thị trường đã chấp nhận chất lượng và thương hiệu gạo từ Việt Nam. Không chỉ nông sản, dệt may và giày dép Việt Nam cũng có lợi thế cạnh tranh so với nhiều nguồn cung từ EU, đặc biệt ở phân khúc trung bình. Với việc người tiêu dùng Ukraine đang ưu tiên yếu tố giá cả trong giai đoạn phục hồi kinh tế, hàng Việt có cơ hội gia tăng thị phần nếu duy trì được chất lượng ổn định và hệ thống phân phối bền vững.

Triển vọng thị trường năm 2026

Thương vụ Việt Nam tại Ukraine cho rằng, kết quả tích cực nêu trên đến từ nhiều yếu tố.

Trước hết, là nhu cầu nhập khẩu tại Ukraine tăng trở lại khi nước này bước vào giai đoạn tái thiết. Lương thực, thực phẩm và hàng tiêu dùng là những mặt hàng thiết yếu không thể trì hoãn.

Thứ hai, là sự chủ động của doanh nghiệp Việt Nam trong đa dạng hóa mặt hàng xuất khẩu, không chỉ tập trung vào nông sản mà mở rộng sang sản phẩm công nghiệp nhẹ, linh kiện, máy móc - giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào một nhóm hàng.

Thứ ba, vai trò của cơ quan xúc tiến thương mại cũng được thể hiện rõ. Thương vụ Việt Nam tại Ukraine đã duy trì kết nối doanh nghiệp, tổ chức hội chợ, giao thương trực tuyến, hỗ trợ giải quyết vướng mắc. Trong điều kiện vận tải gián đoạn và thanh toán phức tạp, việc duy trì kênh thông tin liên tục là yếu tố giúp dòng chảy thương mại không bị ngắt quãng.

Tuy nhiên, những rào cản còn hiện hữu. Hạ tầng logistics và vận tải là thách thức lớn nhất. Phần lớn hàng hóa Việt Nam phải trung chuyển qua các cảng và trung tâm logistics tại châu Âu như Ba Lan, Romania trước khi vào Ukraine, làm tăng chi phí và kéo dài thời gian giao hàng. Trong thương mại quốc tế, chi phí vận chuyển có thể quyết định khả năng cạnh tranh của một hợp đồng.

Cùng với đó, rủi ro thanh toán và bảo hiểm cũng là vấn đề đáng lưu ý. Hệ thống ngân hàng Ukraine chịu ảnh hưởng bởi xung đột, nhiều đối tác yêu cầu thanh toán trước, tạo áp lực dòng tiền cho doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Mặt khác môi trường kinh tế - chính trị chưa hoàn toàn ổn định khiến một số doanh nghiệp còn dè dặt khi ký kết hợp đồng dài hạn.

Triển vọng năm 2026 được đánh giá tích cực, nhất là với nhóm hàng nông sản, thực phẩm và hàng tiêu dùng. Dư địa lớn nhất vẫn thuộc về gạo, hạt điều, trái cây nhiệt đới và thủy sản... những mặt hàng đáp ứng nhu cầu thiết yếu và có lợi thế cạnh tranh rõ rệt. Dệt may, giày dép có thể tăng trưởng ổn định nếu nắm bắt thị hiếu. Về dài hạn, máy móc, linh kiện, sản phẩm nhựa sẽ gắn với tiến trình phục hồi sản xuất và tái thiết hạ tầng tại Ukraine.

Để khai thác hiệu quả dư địa này, Thương vụ Việt Nam tại Ukraine cho rằng, cần đồng bộ nhiều giải pháp.

Một là, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng kênh phân phối tại siêu thị và chợ đầu mối Ukraine, tăng cường quảng bá thương hiệu “Made in Vietnam”. Hai là, tối ưu tuyến vận tải qua các trung tâm logistics Đông Âu, nghiên cứu kho trung chuyển để giảm chi phí. Ba là, đa dạng hóa phương thức thanh toán, tận dụng ngân hàng trung gian tại EU và bảo hiểm tín dụng xuất khẩu nhằm giảm rủi ro.

Song song với đó, doanh nghiệp cần đáp ứng tiêu chuẩn vệ sinh, an toàn theo chuẩn EU bởi nhiều quy định tại Ukraine tiệm cận tiêu chuẩn châu Âu. Chế biến sâu và nâng giá trị gia tăng sẽ là chìa khóa để giữ vững thị phần khi cạnh tranh gia tăng.

Tại buổi làm việc với Đại sứ Ukraine tại Việt Nam hồi tháng 8/2025, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng kỳ vọng quan hệ kinh tế song phương sẽ phục hồi mạnh mẽ, nhấn mạnh việc tăng cường giao thương qua các tuyến trung chuyển EU và thúc đẩy kết nối doanh nghiệp thực chất. Đây không chỉ là thông điệp ngoại giao, mà là định hướng cụ thể cho giai đoạn tái thiết.

Ukraine đang tái cấu trúc nền kinh tế trong hoàn cảnh đặc biệt. Còn Việt Nam, với lợi thế về nông sản, công nghiệp nhẹ và khả năng thích ứng thị trường, có cơ hội tham gia sâu hơn vào tiến trình đó. Thách thức còn nhiều, nhưng thương mại luôn tìm được lối đi nếu có niềm tin và sự chuẩn bị kỹ lưỡng.

Năm 2024, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hai chiều đạt 542 triệu USD, tăng 110,1% so với năm trước. Sang năm 2025, thương mại song phương tiếp tục vượt mốc 500 triệu USD. Tháng 1/2026, kim ngạch xuất nhập khẩu hai bên đạt gần 30 triệu USD.