Vừa qua, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã công bố diễn biến lãi suất của tổ chức tín dụng đối với khách hàng trong tháng 1/2026.

Cụ thể, về lãi suất tiền gửi, lãi suất tiền gửi bằng VND bình quân của các ngân hàng thương mại trong nước ở mức 0,1 – 0,2%/năm đối với tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn dưới 1 tháng.

Đối với kỳ hạn từ 1 tháng đến dưới 6 tháng, mức lãi suất tiền gửi bình quân từ 3,9 – 4,5%/năm. Đối với tiền gửi có kỳ hạn từ 6 tháng đến 12 tháng, mức lãi suất bình quân hiện rơi vào khoảng 4,8 – 6,3%/năm. Đối với tiền gửi có kỳ hạn từ 12 tháng đến 24 tháng, mức lãi suất bình quân ở mức 5,1 – 6,5%/năm. Ở kỳ hạn trên 24 tháng, lãi suất tiền gửi bình quân là 6,7- 6,9%/năm.

Mặt bằng lãi suất huy động tăng kéo theo mặt bằng lãi suất cho vay cũng nhích lên. Cụ thể, theo NHNN, trong tháng 1/2026, lãi suất cho vay bình quân của ngân hàng thương mại trong nước đối với các khoản cho vay mới và cũ còn dư nợ ở mức 7,0 - 9,3%/năm.

Lãi suất cho vay ngắn hạn bình quân bằng VND đối với lĩnh vực ưu tiên khoảng 3,8%/năm thấp hơn mức lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa theo quy định của NHNN (4%/năm).

Còn theo danh sách 21 ngân hàng thương mại cổ phần đã công bố lãi suất cho vay bình quân tháng 1/2026, có tới 16 ngân hàng tăng lãi suất cho vay so với tháng 12/2025, trong đó có 5 ngân hàng có lãi suất cho vay bình quân trên 9%/năm.

Ở nhóm Big4, 3 ngân hàng Agribank, BIDV và Vietcombank đều ghi nhận lãi suất cho vay tăng so với tháng trước đó. Còn VietinBank chưa công bố lãi suất cho vay bình quân tháng 1/2026.

Trong đó, lãi suất cho vay bình quân của Agribank hiện đang ở mức cao nhất trong nhóm Big4, ở mức 7,34%/năm, tăng 1,18%/năm so với tháng liền kề. Mức lãi suất cho vay bình quân của BIDV và Vietcombank ở mức 5,75%/năm và 6,1%/năm, lần lượt tăng 1,32%/năm và 1,5%/năm.

Ở nhóm ngân hàng thương mại tư nhân, BVBank là ngân hàng có mức lãi suất cho vay bình quân tháng 1/2026 là 9,61%/năm. Cùng kỳ, các ngân hàng như Bac A Bank, OCB, Sacombank, TPBank cũng neo lãi suất cho vay trung bình trên 9%/năm. Ngoài ra, có tới 7 ngân hàng có lãi suất cho vay bình quân trên 8%/năm.

Trái lại, cũng có một số ngân hàng ghi nhận lãi suất cho vay bình quân giảm so với tháng trước đó như Techcombank, GPBank, VietA Bank, LPBank hay Kienlong Bank.

Nhận định về đà tăng lãi suất gần đây, các chuyên gia MBS, mặc dù mặt bằng lãi suất huy động của hầu hết các ngân hàng trong năm 2025 đã tăng từ 100 - 150 điểm nhưng áp lực huy động vốn đối với các nhà băng sẽ vẫn hiện hữu trong năm nay, đặc biệt khi nhu cầu vay vốn dài hạn cho các dự án đầu tư công, xây dựng hạ tầng tăng cao nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Đồng quan điểm, trong báo cáo Vietnam Corporate Credit Conditions 2026 mới đây của FiinRatings, các chuyên gia phân tích dự báo lãi suất tiền gửi sẽ tăng thêm từ 0,5% đến 1% trong năm 2026.

Các chuyên gia FiinRatings lý giải, nguyên nhân đến từ sự chênh lệch giữa tốc độ tăng trưởng tín dụng và khả năng huy động vốn. Ngoài ra, việc loại bỏ hoàn toàn tiền gửi của Kho bạc Nhà nước khỏi cách tính tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng vốn huy động (LDR) theo Thông tư 26/2022 (có hiệu lực từ tháng 1/2026) sẽ làm thắt chặt các tỷ lệ báo cáo, buộc các ngân hàng phải cạnh tranh gay gắt hơn để thu hút tiền gửi từ dân cư và doanh nghiệp.

Một lý do khác là hệ thống ngân hàng đang phải đối mặt với rủi ro cấu trúc nghiêm trọng khi khoảng 80% nguồn vốn huy động là ngắn hạn nhưng gần một nửa số dư nợ cho vay là trung và dài hạn.

“Tình trạng này khiến hệ thống ngân hàng phụ thuộc chặt chẽ vào việc đảo nợ tiền gửi liên tục. Để đảm bảo tính thanh khoản và duy trì nguồn vốn cho các khoản vay dài hạn, các ngân hàng buộc phải cạnh tranh gay gắt để thu hút tiền gửi từ dân cư và doanh nghiệp, dẫn đến việc tăng lãi suất huy động”, các chuyên gia FiinRatings nhận định.