Ngay sau phiên giao dịch đầy biến động đầu tuần (9/3), khi VN-Index “bốc hơi” hơn 100 điểm, hàng loạt lãnh đạo doanh nghiệp cùng người có liên quan đã nhanh chóng đăng ký mua vào lượng lớn cổ phiếu. Động thái này được thị trường nhìn nhận như một nỗ lực hỗ trợ giá cổ phiếu và củng cố niềm tin của nhà đầu tư trong bối cảnh tâm lý thị trường trở nên nhạy cảm.

Các doanh nghiệp lớn đầu ngành như Công ty Cổ phần Tập đoàn Hoà Phát (HoSE: HPG), Công ty Cổ phần Hàng không Vietjet (HoSE: VJC), Ngân hàng TMCP Quân đội (HoSE: MBB), Công ty Cổ phần Đầu tư Nam Long (HoSE: NLG), Công ty Cổ phần Tập đoàn Masan (HoSE: MSN)… đều đã công bố các giao dịch mua vào của cổ đông nội bộ hoặc người có liên quan đến lãnh đạo.

Theo các thông báo được công bố, số tiền mà những lãnh đạo và người thân dự kiến chi ra dao động từ vài chục tỷ đồng đến vài trăm tỷ đồng, thậm chí có trường hợp lên tới hơn nghìn tỷ đồng. Việc dòng tiền từ cổ đông nội bộ nhập cuộc trong giai đoạn thị trường biến động mạnh thường được xem là tín hiệu cho thấy niêm tin của ban lãnh đạo vào triển vọng dài hạn của doanh nghiệp, đồng thời góp phần trấn an tâm lý cổ đông.

Ngay sau động thái “gom hàng” của cổ đông nội bộ, nhiều cổ phiếu như HPG, MSN, VJC… đã ghi nhận phản ứng tích cực trên thị trường. HPG tăng kịch biên độ trong phiên giao dịch ngày 10/3, lên mức 27.100 đồng/cổ phiếu, ngay sau thông tin con trai Chủ tịch đăng ký chi nghìn tỷ đồng để gia tăng sở hữu.

Diễn biến tương tự cũng ghi nhận tại MSN khi mã này tăng kịch trần lên mức 73.000 đồng/cổ phiếu trong phiên 11/3, sau khi Tổng Giám đốc Danny Le đăng ký mua 5 triệu cổ phiếu. Trong khi đó, tăng 3,03% sau khi con trai Chủ tịch Nguyễn Thị Phương Thảo công bố kế hoạch mua vào 2 triệu cổ phiếu.

Cú sụt giảm trong phiên 9/3, xét về số điểm tuyệt đối, được ghi nhận là phiên VN-Index mất điểm mạnh nhất trong lịch sử giao dịch. Theo nhiều tổ chức phân tích, nguyên nhân chủ yếu đến từ tâm lý lo ngại của nhà đầu tư trước những diễn biến căng thẳng địa chính trị toàn cầu, đặc biệt tại khu vực Trung Đông, có thể gây tác động gián tiếp đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Trên thực tế, trước đó tác động liên quan đến xung đột tại Trung Đông đã phần nào được phản ánh vào thị trường chứng khoán. Trong tuần giao dịch từ 2/3 – 6/3, VN-Index đã mất 112,49 điểm so với tuần trước, tương đương gần 6%.

Trong khi đó, dòng tiền của nhà đầu tư chảy vào nhóm cổ phiếu dầu khí, phân bón, vận tải biển và logistics với kỳ vọng hưởng lợi từ những biến động toàn cầu. Tuy nhiên, đến phiên 9/3, tâm lý hoảng loạn đã lan rộng trên diện rộng, khiến lực bán gia tăng mạnh ở tất cả nhóm ngành

Sự hoảng loạn này thậm chí khiến ông Nguyễn Duy Hưng, Chủ tịch Công ty Chứng khoán SSI bày tỏ trên trang Facebook cá nhân rằng: “Chiến sự ở tận Iran làm giá dầu tăng, nhưng có tới mức thị trường chứng khoán Việt Nam hoảng loạn không nhỉ?”.

Nhìn lại các biến động tương tự trong quá khứ, nhiều tổ chức phân tích cho rằng thị trường có thể tiếp tục chịu áp lực điều chỉnh trong ngắn hạn trước khi hình thành nhịp phục hồi rõ ràng hơn. Trong bối cảnh đó, việc lãnh đạo doanh nghiệp hoặc cổ đông nội bộ chủ động mua vào cổ phiếu được xem là động thái mang tính hỗ trợ thị trường, đồng thời gửi đi thông điệp tích cực về niềm tin của nội bộ doanh nghiệp đối với giá trị dài hạn của cổ phiếu.

Không chỉ dừng lại ở các giao dịch cá nhân, nhiều doanh nghiệp cũng đang chuẩn bị hoặc triển khai kế hoạch mua lại cổ phiếu làm cổ phiếu quỹ nhằm bảo vệ lợi ích của cổ đông.

Tổng Công ty CP Đầu tư Phát triển Xây dựng (DIC Corp, HoSE: DIG) đã thông qua chủ trương mua lại tối đa 5% tổng số cổ phần phổ thông đang lưu hành tại thời điểm triển khai nhằm mục đích giảm vốn điều lệ và gia tăng lợi ích cho cổ đông hiện hữu.

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu DIG trong vòng ba tháng gần đây đã mất hơn 30% giá trị, từ mức 19.400 đồng/cổ phiếu (giá đóng cửa phiên 11/12/2025) xuống còn khoảng 13.450 đồng/cổ phiếu (mức giá cao nhất ghi nhận trong phiên 11/3/2026).

Tương tự, Công ty Cổ phần Vĩnh Hoàn (HoSE: VHC) cũng đã xin ý kiến cổ đông về kế hoạch mua lại 15 triệu cổ phiếu nhằm giảm vốn điều lệ và/hoặc gia tăng lợi ích cho các cổ đông hiện hữu, dự kiến thực hiện trong năm 2026.

Trong khi đó, Công ty Cổ phần Tập đoàn KIDO (HoSE: KDC) mới đây đã tổ chức thành công Đại hội đồng cổ đông bất thường, thông qua kế hoạch mua lại gần 14,5 triệu cổ phiếu, tương đương khoảng 5% số cổ phiếu đang lưu hành. Kế hoạch này dự kiến được triển khai trong giai đoạn từ quý I/2026 đến quý III/2026, sau khi được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước thông báo đã nhận đủ tài liệu báo cáo.

“Mục tiêu trên hết là đảm bảo quyền lợi của cổ đông. Trên thị trường, giá cổ phiếu KDC cũng không thấp, cũng không cao. Nhưng với nguồn vốn thặng dư, công ty muốn đảm bảo quyền lợi cho cổ đông thông qua phương án này”, ông Trần Lệ Nguyên, Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc KIDO cho biết.

Ở chiều ngược lại, Công ty Cổ phần Tập đoàn Hoa Sen (HoSE: HSG) mới đây đã trình Đại hội đồng cổ đông hủy phương án mua lại 50-100 triệu cổ phiếu và được thông qua. Kế hoạch này từng được thông qua tại ĐHĐCĐ thường niên của niên độ trước tuy nhiên vẫn chưa được thực hiện.

Theo giải trình từ phía Hoa Sen, việc huỷ phương án mua lại cổ phiếu do doanh nghiệp ưu tiên tập trung nguồn lực cho các mục tiêu chiến lược khác nhằm củng cố vị thế dẫn đầu trên thị trường. Chủ tịch Lê Phước Vũ cho biết, HSG không thiếu nguồn lực tài chính để can thiệp khi giá cổ phiếu xuống dưới giá trị sổ sách, song doanh nghiệp lo ngại việc phải giảm vốn điều lệ nếu thực hiện mua lại cổ phiếu, do đó quyết định không triển khai kế hoạch này.